MOMOTAROSANG

retold by John Chingyan
illustrated by Deby Nakamura

Kaakaroom ni kaakaroom u Saapaan ma qimrnoey l'agruw i maabgol riy ni ka ra pilbithir gow, ma daariy ea bithiir ni faak row. Ka ni n'uw nap'an ni qu ra learn naag ni nga ra faak-aay boechii reeb ea bitiir ma dea yog.

Ma rea pumoqon neam ea maa maruweel u teed ni maa th'aeb ea paan nga qii piiq ni chuwaey' . Ma rea piin rook' neam ea maa paer u tabinaew roorow. I qiir ea maa luum roorow, ma ku qiir ea maa maeluk naag ea maad roorow.

 

Qeree yaen i reeb ea rraan ni kaakadbuul ni ka ra muuq ko qabiich, mea gaqar, fa rea pumoqon ngaak' fa rea qiin, "Chiiney ea nga kuu gu waen nga teed ko thuum' paan, ma fin i baleayaal' ea raa gu suul."

Ma qaram mea gaqar fa rea piin, "Nga mu maen yaa gaeg ea ku gu bea leam naag ea yaen ko maeluk maad. Ma ku qer rogon ni sanaa fin i baleayaal' ea gu raa suul."

Qeree qaram ma yow daar ngea ba gayow mea n ean nu riin'. Fa rea pumoqon ea yaen nga teed ko thuum' paan. Ma fa rea piin ea kunuy ea maad roorow ngea feek nga manaaluul' ni ngea maeluk naag

Qeree yaen i paer nga manaaluul' nga qii maeluk naag ea maad. Ma kea paer u charean ba kea roowaal. Nap'an ni bea maeluk naag ea maad mea thaay reeb i waqamngin fa rea kea roowaal ngea qaaw nga manaaluul". Qaram mea feek fa rea piin boechii lëy i leek' ngea lik'iy fa rea roowaal ngaay.

Qeree feek fa rea roowaal nga laang mea gaqar u waen. "Quum, nga gu feek ea rea roowaal ney ngea qunum ea pumoqon roog, yaa raa suul u teed ma ka ni magaer. Qaram mea maeluk maad ngea muuq ko maeluk maad ma kea yaen ni ngea baleayaal' ma qeree suul nga tabinaew roorow.

Nap'an ni taaw nga tabinaew roorow ma daawor i taaw ea pumoqon rook' . Ma qeree luum roorow ngea muuq ma qeree qii soen naag. Ma chanea dea n'uw nap'an nu soen mea taaw fa rea pumoqon. Qeree yib i tooffaan ngea muuq ma qaram ma yow yaen ni nga ra qabiich gow.

Qeree nap'an ni yow bea qabiich mea yaen ifeek fa rea piin fa rea roowaal i yib. "Chiiney ea ba qaraay ba roowaal ni gu feeng u manaaluul' ea daqir. Qeree ku gu feek ni nga mu qunum."

Qaram mea feek fa rea qumoqon fa rea roowaal ni ngea soeweeg. Ma chanea nap'an ni taay ea yaer ngaay, mea gaqar beaq u laanggin, "Mu sagaqal yaa n mu th' aeb-eeg!" Ma qeree ni gin fa gäl labithir, ma kea baalyaangqaen ' row. Ma chanea ma qaram mea th'aeb fa rea pumoqon fa rea roowaal ni kea koel qayuw ngaay.

Nap'an ni soeweeg fa rea pumoqon fa rea roowaal ma yow pirqeg ni boechii tiir ea baay u laanggin fa rea roowaal. Qeree ra feek-eew fa chii tiir nga ra faakaay.

Mea gaqar fa rea piin nga ni tunguy fithingaan ea rea tiir neam ni "Momotarosang" ni faan ea ni feek u laen ea roowaal.

Qeree ra chuguliy Momotarosang ea . . . ngea qilal ma chaaq neam i Momotarosang ea boechii pagäl. Nap'an ni bea qilal Momotarosang ma yow bea guy ni yugu ba thiil u fidik' gubiin ea bitiir Booqor boech ban'ean ni bea riin ni bitiir ni yaed taqareeb yangar ea daab i yog ni nga ra riin'-eed ea ngiyaal' neam.

Qeree nap'an ni yaen i rungaqag marungaqagean boeg i kaan ni yaed maa paer u ba lëy ea rea binaew neam ni ka ra gaafgow naag-eed ea girdiiq. Qaram mea suul ko fa gäl labithir ngea yib i fiith row u marungaqagean ea pi kaan neam.

Qeree qu ra weeliy-eew marungaqagean ea pi kaan neam ngaak' . Ma kea yoqor ea girdiiq ni kea taay liibean ea n'ean ni ngea riin' ma ni liiq fa ni koel ea pi kaan neam ma daariy beaq ni kea yog rook'.

Qaram mea yoeg Mornotarosang ngoorow ni ba qadaag ni ngea yaen ko gi ni baay ea pi kaan neam riy, yaa ba qadaag ni ngea guy raed. I weeniig ea gäl i labithir neam ngaak' ni daab i yaen. "Weeniig, weeniig ngoom taam nga n mu paag ea bi niir ea leam, yaa mu guy ga ra yaen ni mu macn muum' ma n gaafgow ea gamow raa taay."

Qu ra weeniig gow boech ngaak' ma dea m'ing fean, qeree qaram ma yow gaqar kea feal'. Qaram mea yaen i reeb ea rraan ni kaakadbuul ni ka ra muuq gaed ko qabiich mea gaqar fa rea pagäl qaram ea ngea yaen Qeree yib fa rea piin i ngoongoliy noechii choelgocy ni ngea feek Momotarosang ni qiir ea ngea mang gaan u nap an ea maelekaeg rook'.

Nap'an ni qog Momotarosang nga kanaawoq ma yow madaq boechii kuus. Mea gaqar fa rea kuus ngaak' "Momotarosang, nga mu macn ngaan? Ma boechii maang ba qer ni ga bea feek?

Mea gaqar Momotarosang, "Nga gu waen ko maliiQ kaan. Ma boegi choelgoy ea ba qaraay ni gu bea leek."

Qeree kii gaqar fa rea kuus ngaak', "Ga ra piiq reeb gu waay, ma gu qun ngoom nga da liiq-eew ea kaan."

Qeree leek Momotarosang reeb fa pi choelgocy ngea piiq ku kuus. Qaram ma yow cheagil kuus nga raanow. Ku dea n uw yaang ea gi ni raanow riy, ma yow madaq naag moongkii. Ma qeree kii fiith row moongkii, "Momotarosang nga mu maarow ngaan, ma boechii maang ea bea qer ni ga bea feek?"

Qaram ma kii gaqar Momotarosang, '"Nga gu waarow gu liiq-eew ea kaan. Ma boegi choelgocy ea ba qaraay ni gu bea feek."

Qeree kii gaqar fa rea moongkii ngaak', "G raa piiq reeb gu waay, ma gu qun ngoomeew nga d liiqeed ea kaan."

Qeree feek Momotarosang reeb fa pi choelgoey ngea piiq ku moongkii qaram ma yaed cheagil kuus ngea moongkii nga raanoed. Ma chanea ku dea n'um yaang ea gi ni raanoed riy ma ku ra madaq gaed qarcheaq.

Qeree ku qaram rogon nu fiith raed qarcheaq ko quw ea nga raanoed ngaay, ma maang ea bea feek Momotarosang. Mea yoeg ngaak' ni nga raanoed ko ma liiq kaan, ma boegi choelgocy ea bea feek.

Mea yoeg qarcheag ni faqän raa ni piiq reeb i kaay ma raa qun ko maliiq kaan.

Qeree piiq Momotarosang reeb fa pi choelgocy i kaay qarcheaq. Ma qaram ma yaed cheagil nga raanoed nga tafean fa pi kaan.

Nap'an ni raanoed ra taaw gaed mea yib fa pi kaan ni puw ni chaam. Ma chanea goqo raa liiq-eed fa pi kaan nga ra m' aed.

Ma nap'an ni raanoed nga naqun ma baay ea qa ni ba qaram ni qiir ea piiluung ko kaan. Qeree ku raabow ra chaam gow Momotarosang ma chanea kii geel Momotarosang. Nap'an ni goqo ni liiq fa pi kaan ma qeree yaen i pirqeg Momotarosang qurngin ea chugum ko girdiiq ni kea feek ea pi kaan neam. Qaram ma yaed kunuy fa dalip i fagear rook' fa pi chugum nga ra suuluweeg-eed nga laen binaew. Qeree goqo yib ea girdiiq nga qu niib ni pining ea magaer ngaak' Momotarosang ma noeg ngaak' ni ngea fanaay ea ti neam ea chugum ni puluwon ea magaer rook' .

Falfal-aen ni gaaq ea taay fa gäl labithir rook' Momotarosang ngaak' ngea faan i madangdaan. Qa ney i Momotarosang ea ku ba piireq ban'ean ni ki qii riin' ni goqo ba gilbugwan.