translated by John Chingyan
illustrated by Robert Fithing

Kaakaroom ni kaarkaroom mea yib i feal' ea thiin rook' gaetuw mea boroq. Ba gaaq ni goqo yow ni yow maa yaen. Qeree qaram mea yoeg gaetuw ngaak' boroq ni ka ba feal' ni nga ra maabgol, "Boroq tooq, chiiney ea ka rii n'uw nap'an ni ka da paereew ma daawor doegneew ea maabgol. Qeree sanaa ba feal' ni nga da maabgol gow."

Qeree gaqar boroq kea feal' nga ra maabgol Qaram ma yow maabgol ni boroq ea bpin ku gaetuw. Qu ra paer u taqareeb ea naqun ni ba feal' ni ba feal' ea puruuy' roorow. Ri yow ba taa qayuweeg-eew yow ni ba feal' rogon.

Qeree yaen i reeb ea baleayaal' ni ka ra muuq ko qabiich mea gaqar gaetuw ku boroq, "Boroq tooq, chiiney ea bea chuchuguur nga nap'an ea n'uw. Ma ga ma naang ni faqän raa qaaw ea n'uw ma daab i yog ea moqog roodow nga wean. Qeree gu bea leam naag ni ba feal' ni kaney ea nga da magow ggaan gow ni fean ea ngiyaal' neam."

Qaram mea yaen i kaakadbul u reeb ea rraan riy, mea gaqar gaetuw ku boroq "Boroq tooq, qaram ea gu bea leam naag ni nga qa gu siyaenyaen qaraay i yaen daa mu naang mea feal'waqathag u baang ney. Mea guur boroq tooq, ea nga mu paer u roey, yaa ka yugu mu qachiichig ma ri chëy mea bit' beaq ngoom."

Qeree qaram mea mang gaetuw ea yaen ko magow ggaan roorow, mea boroq ea paer u tabinaew. Qeree yaen i yaen boech gaetuw u room i yaen ea...ma nap'an nii yaen ni ngea baleyaal' mea yaen i pat nga ba meeloer ni ba sug ko qufin. Qeree feek gaetuw fa rea meeloer nga tabinaew roorow boroq ngea yib i daag ku boroq.

Qaram ma raabow ra puruuy' gow ni nga raanow ra chaqariy-eew ea rea meeloer i qufin neam nga baang. Yaa raa paer roorow maa yow raa kaay ngea m'aay ma daawor i taaw nga nap'an ea n'uw. Qeree gaqar gaetuw, "Qahaa! Ku gu naang," galaasyae ea nga gu waen gu mithaeg ngaay.

Qeree qaram mea feek gaetuw fa rea meeloer i qufin ngea yaen naag nga galaasyae. Nap'an nii taaw nga galaasyae mea gaqar u waen', "Quum, qaaltaar ea nga gu mithaeg ngaay. Qeree yaen i mithaeg nga taan ea qaaltaar mea digey ngea suul nga tabinaew roorow boroq.

Ma chanea dea n'uw nap'an nii paer gaetuw ni dea leam naag fa rea meeloer i qufin. I yaen i reeb ea baleayaal' ni kea thig gaetuw nga but' bea saleamleam mea yib ngaen' fa rea meeloer i qufin ma rii bea yoqor nguwochean.

Qeree nap'an nii yaen i kaakadbul mea yib gaetuw ku boroq, "Boroq tooq, chiiney ea ri gu paag taliin ni nga goeg ngoom foowaap ni raa gu waen nga ba matoengnguchol ea daqir. Mea gaeg ea gu ba mataam ni ri daab i siy qawocheeg ko rea matoengnguchol neam."

Qaram mea gaqar boroq ngaak', "Kea feal' nga mu maen. Ma chanea ga bea yaen ma ga bea leam naag-eeg u roey. Faqän raa feal' waqathaam nga boechii yaang ea ggaan ma ga feek boechii yaang gu waay."

Qaram mea yaen gaetuw, ma chanea nap'an nii qoog nga wean mea siminmin u waen mea soor ko gi ni baay ea galaasyae riy. Nap'an nii taaw nga galaasyae mea yaen ko fa gi ni mithaeg fa rea meeloer riy. I yaen i pingpingeeg boech fa rea meeloer, ma ri daa ki feal' ban'-ean riy mea biing fa rea meeloer. Qaram ma qeree i siliil'liil' boech dakean fa yuu yaang i qufin, ma qeree kii niing ngae taay.

Nap'an ni baleayaal' mea suul nga tabinaew roorow boroq, Mea gaqar boroq ngaak', "Moeg qer fean ea pëy ea bi niir ea matoengnguchol? Mea miniiq ea ka ni tunguy."

"Matoengnguchol ea ba macharag, kea mus ni gaeg ea ku gu ni miit roeg. Ma chanea yuu gu taaw ma ni tunguy fithngaan ea chii tiir neam. I "Keayaendakean," ea ka ni tunguy ngaak'."

"Moeg ngochol nu quw ea bi niir, yaa gaeg ea daawor gu rungaqag reeb ea ngochol ni qer rogon?"

"Moeg, mea gur, maang ea ga ma naang? Yaa gimeed ea boroq ea kea mus ni goqo boroq ea gimeed maa tunguy nga faak meed. "Keayaendakean" ea fithngaan ea chiitamangin ea chiitamangin ea chiitamangin ea chiitamangig. Qiir ea raay reeb ea ngochol ni ba gilbugwaan ko bi roomaed ea tabinaew."

Qeree yigii paer qadow i boroq ni daa kii noon. Ma qaram ma qeree ku qu ra paer-eew boech. Ma chanea ku dea n'uw nap'an ni ra paer-eew ma qeree kii yib ngaen' gaetuw fa rea meeloer. Ri daa kii mool qawochean ngaay ni neap'. Ma raa mool ma goqo qiir ea bea lik'aay naag.

Qeree yaen i reeb ea munngeal' mea gaqar ku boroq, "Boroq tooq, qaa mu guy ko taqa boechquw mu gu paag taliin. Ma chiiney ea yugu raa gabuul ni kaakadbul ma nga gu waen ko maleekag. Ya chiiney ea ku baay reeb ea matoengnguchol ni ku ni pining-eeg, ngaay. Ma qeree ka gu gaqar ea kea feal'. Qeree qer faan ni daab i yog ni daab gu waen."

               

"Qer mu maen ko pi matoengnguchol niir ma ka ga bea leam naag-eeg boech. Yaa gaeg ea ku gu maa chaqälbaen u roey. Ma qer i taay ni maa ngea yug gu waay boech ea pi ggaan ni ba qer ni yi bea piiq. Qer mu maen, ma chanea ma ga suul ma gi thiy paqam nga boechi yaang ea ggaan gu waay."

Nap'an nii yaen i kaakadbuul riy ma qeree kii yaen fa qa neam i gaetuw. Kii qog nga wean mea siminmin u waen', ma qeree kii sor i yaen ko gi ni baay ea galaasyae riy. Qeree kii yaen i feek fa rea meeloer nga qii faraay boen, ma ku dea naang mea biing. Qeree ki siliil'liil' boech fa rea gi qufin ea . . . ngea taaw nga luulukngun fa rea meeloer ma qeree kii niing ngea suulweeg ngea taay. Ngiyaal' neam ma kea thig ea yaal'. Qaram ma qeree kii suul nga tabinaew roorow boroq.

"Moeg daqir ea ka mu suul ni paapëy, qer fean ea pëy ea bi niir ea matoengnguchol? Mea miniiq ea ka ni tuunguy ea yaaney. Sanaa Keabalëy fa?

"Ri qer rogon, "Keabalëy," ea ka ni tunguy ko chii tiir neam. Bi ney ea ngochol ea yib ko baq rook' ea chiitinaeg ea m'aag. Ma chanea daa thii ri gu ma naang marungaqagean, kea mus ni gu ma naang ni ku reeb ea ngochol ni ba madangdaang ko baq rook' ea chiltinaeg."

Qeree qaram ma ku u ra paer-eew ni ku ba n'uw boech nap'an ni daa kii leam naag gaetuw fa rea meeloer i qufin. Ma chanea faqän kii yaen i reeb ea munngeal' ni ka ra muuq gow boroq ko qabiich ma daa thii rii fas yaa ri ba boechquw ea ggaan roorow ea rea baleayaal' neam. Mea yaen i thig nga but' ni ngea mool. Ma ri daar yog nii mool ma qeree kii qii saleamleam naag fa rea meeloer. Ri ku dea n'uw nap'an ni leam naag mea gin nga nguwochean ni bea map'maap' nga but'.

Nap'an ni yigi kaakadbuul mea puug gaetuw boroq, "Boroq, moeg, qa mu qood, yaa kea misiiw, ma chiiney ea ku baay ea maleekaag roog ea daqir. Ri gu paag taliin ni nga goeg ngoom fowaap. Chiiney ea ku baay ea yaen roog qaraay nga baqa ni ba qaraay ea binaew. Yaa fa rea pagäl ni walaag-eeg ea yi raa tunguy fithngaan ea bitiir rook' ea daqir. Ma chiiney ea kea misiiw' qeree daab ku gu qabiich u roey."

"Moeg bi room niir ea tabinaew ea gubiin ea rraan ma nga ni tunguy fithngan beaq riy Qer gathii nga diqin ea ngochol roomeed. Chanea qu mu maen ma ka ga bea leam naag-eeg boech tooq."

Qeree qaram mea yaen gaetuw ni bea gurguur. Nap'an nii goq nga wean mea sor nga ba lëy ea woq ni bea siminmin. Qaram ma kii yaen ko fa rea galaasyae. Nap'an nii taaw nga galaasyae ma qeree kii yaen i feek fa rea meeloer, ma chanea yigi feek mea kaay fa chii quw i qufin ni ka baay riy ngea m'aay.

Qeree nap'an nii yaen i misiiw' mea suul ea chaaq i gaetuw nga tabinaew roorow boroq. "Moeg qer fean ea pëy ea bi niir ea matoengnguchol. Yaa fa gäl ni ba qaraay ea rraan ni ku mu maen ko fa gäl neam ea matoeghghuchol ea mu suul ni kea yaen nii ngea baleayaal'. Qer miniiq ea ka ni tunguy ko bi niir ea bitiir ea yaa ney? Sanaa ku reeb ea madangdaang fa?"

"Ri qer rogon ri ku reeb ea madang-daang ea ku ni tunguy fithngaan. Gaqar u wun u wun'uum taqareeb rogomaed ea gaetuw ngoomeed ea boroq. Miniiq fa mingyaal' ea ka noeg ni baay reeb ea boroq ni ba madangdaang? Qer fithngaan ea bitiir ni ka ni tuunguy ea "Kaariim'aay!"

Ka qaram mea qog boroq nga wean ngea miil i yaen nga galaasyae. Nap'an ni taaw nga galaasyae mea yaen i feek fa rea meeloer u taanggin ea qaaltaar. Ma qeree rii gin qawochean ngaay yaa ri daakuriy ban'ean riy. Ma chanea kea naang u waen' ni pangin gaetuw ea raam.

Ka chii ngiyaal' neam ma kii taaw gaetuw ngaak'. Ma qaram mea gaqar ku boroq, "Ka fin i gu naang ni guur ba miit ea gamanmaan ni ga ba qaliliy. Qa mu guy n'umngin nap'an ni ku gu baen naag-eem ma daa mu naang ka fin i mu naang ea chiiney. Gur ea ka ba feal' ni nga mu chuw u donoop." Qaram mea qog gaetuw nga dakean boroq ngea liiq.

"Faan ea biney ea yaat ea bea daag ni ba gaaq ni ti ni ba feal' rogon ea girdiiq ea maa cheal ngea gaafgow naag ea ti ni ba gaafgow."