written by Bernard Yiftheg
designed and illustrated by Donald L. Buchholz

TABLE OF CONTENTS

Marungaqagean Ea Pi Yaat Ney

Androcles Ngea Ba Laayon

Qusaengi Ngea Weel

Ruw Niiq Ngea Ba Kuma

Ruw I Maleekaag Ngea Ba Tafean Ea Salpiy

Nifeeng Ngea Yaal'

Puruuy' Ko Boroq

Boechii Chaaq Ni Ba Buch Dakean

Kuus Ngea Foen

Boech Thuum I Rean

Boechii Pagäl Ni Rii Ba Ba Qadaag Ea Keal

Gaetuw Ngea Fox

K'oow

Wolf Ngea Buuneeney

MARUNGAQAGEAN EA PI YAAT NEY

Gamanmaan ea daar sabaathin. Chanea booqor kean ea baabyor ni baay riy ni yaed bea noon. Gaed ma naang ni daathii riyuul'. Daariy reeb ea kuus nil raa gaqar ku reeb ea kuus, "Mu maen qaram ma gu waen qaraav. Ma gadow madaq nga foen ea rea nge waar ni ba qaram. "Pi yaat ney ea bea noon ea gamanman riy ni boed ea girdiiq.

Aesop ea beaq u Greece ni beaq ni ba slave. Qeree qii yoeloey ea pi yaat ney ni daa qil taay fithingaan ea girdiiq ngaay. Qii taay ni gamanmaan ea bea noon yaa dabuun ni ngea kireeb naag ea leam ku beaq. Ba qadaag ni ngea weeliy yalean, fal'ngin, kirebuun, ngea rogon ea girdiiq ma daariy beaq ni ngea buchbuch-aen' qara damuumuw. Ri ba gaaq ni dabuun ni ngea kireeb naag laenyaen' ea pii-luung ngea madangdaang. Yaa ma naang ni raa riin', ma raa ni gaafgow naagraed ea slave.

Qeree faqan raa weeliy marungaqagean ea laayon, (Lion), ma bea faan naag nga reeb ea piiluung, ma raa bea weeliy marungaqagean reeb ea wolf, ma bea faan naag nga reeb ea madangdaang. Goqo ni naang foan ea pi n'ean ni qii faan naag. Ma ku qer rogon gadaed ni ka gaed raa t)iqeg ma gaed raa naang faan. Yaa gaed gublin ma gaed ma naang ea girdiiq ni boed ea pi laayon, wolf, gap'luw, fox kaaming, sdmn'ing, ku Aesop ni ba qaraay ni yi bea yoeg. Ku gadaed roodaed ma ku qaram rogon ea ngoongol roodaed yungiyaal'.

Kaakaroom ea qimmoey ba slave ni Androcles fithingaan. Piiluung rook' ea beaq ni rii ba kireeb. Qeree muunmuun ma n daa ki yog nil k'aed-aen' Androcles ko gaafgow ni bea taay meqeree mill nga maapaan. Qeree reeb ea rraan nil bea yaen u maapaan mea rungaqag lingaqn ea gaawol. Ma faqdn i yaen i damlit mea guy ni ba laayon ea baay u buut'. Mea maerwaer ko ngea miii fa ngea diqin. Maacha-nea mea yaen i sataltal ma faqän i changar mea guy ni ba rnaqadqad ba rabaaq i paaq fa rea laayon. Bea yib ea rachaq riy ma ku kea thow.

Chaaq qa ney i Androcles ea beaq ni nA maa runguy ea gamanmaan. Qeree rii qathmagil ngea chuguur i yaen mea chibly laayon paaq nga laang, Mea guy Androcles ni baay ba rachngal ni ba gaaq ni kea kun kea milt u fidik' i paaq laayon, Mea gaqar Androcles ni ba sumnguuy ko fa rea laayon, "Mu soen nga gu luf ea rachngal u paqam chanea daab mu k'aedeeg." Faqan i buqoy Androcles fa rea rachngal ma rii gaawol laayon ni ba gaaq llnguun chanea dea k'aed.

Faqan i muuq mea liil' laayon paaq Androcles, mea sarap ngea yaen. Dea yoqor ea rraan mea koel ea salthaaw nu Rooma ea rea laayon ney ngea qa ney i Androcles. Mea yoeg ea judge ni nga noen' Androcles ngaak' ea rea laayon neam ngea languuy, Qeree ni taay laayon ni dalip ea rraan ni daa ni piiq ban'ean i kaay. Bachaan ea nga rii quyngol yaa nga noen' Androcles ngaak' ma ngea languy ni n ba rnaduugil.

Taaw ko roofean ni nga noen' Androcles ko fa rea laayon mea moqulung ea girdiiq ngea qa ni piiluung, ngea choenggin ea qa ni piiluung ko fa rea binaew nga tafean ea gosgoos, Ma qaram ma ni feek Androcles i yib ma ni paag fa rea laayon, Mea burteal ngeab ni bea noon ni kea fal'eag rogon ni ngea buukey nga dakean Androcles. Faqän i chuguur i yib mea poey Androcles. Mea tal ni kea falfalaen'. Meab i yib ngeab l paer nga qii liii' paaq ngea qowchean Androcles. Ni paag Androcles ngea yaen, ma ni paog laayon ngea suul nga maapaan ko gi ni qii paer riy.

Faan ea biney ea vaat ea ba qaraay:

Qa ni ba feal' gum'irachaqen ea daab i paag tallin ea magaer ngea qayuw nu taay beaq ngaak'

Qii Qufaanthiin qusaengi reeb ea rraan ngaak, gublin ea gamanmaan. "Daariy ba gimeed ni raa n'aeg-eeg ko mill," Mea gaqar reeb ea gamanmaan, ni ba qachiig llnguun, "Daawor i maturug, raa ga ba qadaag ma gadow saagreeng," Qaram ea chaaq i weel ea bea noon. Gublin ea gamanmaan mea samak'aak'aer-aen'raed. Yaa goqoyimaa naang ni weel ea qiir ea th'abii soowaath. Qurngin ea gamanmaan mea weel ea qiir ea th'abii soosoowaath. Mea minimin qusaengi, mea filth, "Moeg, ga bea waelow?" Mea gaqar weel, "Daangaaq, n gu bea riyuul', maen nga da saugreeng gow." Qeree yib ea gomonmaan nga niib ni fal'eag rogon ea gi ni nga ra saagreeng riy. L'agruw ea mile ea nga ra mill riy ea ngo ro taaw nga ba kea naech. Mea goqar qusaengi, "Daarowaq." Mea burteal ngea yoen ni ba macharag, ngea yaen i m'aay u qowchean weel. Faqän i changar qusaengi nga keeruq ma daa kil guy weel. Mea paer ngea leam mea gaqar u waen', "Nga qa yugu gu mool boechquw," Ma ku ked leam naag ni ngea yoodroom yaa nga rii geel naag ea mak'aak'aer ku weel. Qeree paag qiir nga but' ngea dakea mool naag qir. Ma dea naang ma rii mool ni riyuul'. Raa muunmuun ea mea yaen i qood qaraan, mea gaqar, "Moeg, sanaa baay beaq ni gamow bea sciagreeng faroam?" Ma dea naang ma ki i mool. Nap'an nil qood nil changar, ma daa kil gaman ea qiin ea flit weel mea taaw ko fa kea naech. Mea yaen i suwon u buut' ngea burteal ngea mill ni ka n mus macharngin. Ma daab kil feal' yaa kea soowaath. Ngiyaal' neam ma kea taaw weel nga taen fa rea kea naech kea yaen i giif.

Faan ea biney ea yaat:

Qa ni ba saqakul ma ba maduugll ea ngoongol rook' ea ba feal' ko qa ni ba macha-rag ma ba wagaagëy.

Qimmoey ruw i fagear nii yaen i reeb ea rraan ma yow bea faafeal u lowaay i yaen. Yow bea yaen mea chub ban'ean nga charrow. Faqän raa changar ma ba kuma ni malboch. Mea gaqar ea qa rooroew ni ba m'oon, "Ka da m'ow." Ma da kii leam naag ban'ean, kea mus ni pagoofaan rook' ea kea nameag. Yigi burteal mea mallëq nga ba paaq i gaak'iy ni ba chuguur ngaay, mea miil nga laang.

Ma fa qa ni yow ea daariy ea gi ni ngea miil ngaay, kea magëy ni goqo qiir. Qeree maath ea liyeb ngaak' ni daakuriy ea n'ean ni ngea riin' mea paag qiir nga buut' ngea dakea yaam' naag qiir. Ka qa rungaqag u baang ba yaay ni kuma ea daar maa languy ban'ean ni kea yim'.

Qeree paag qiir nga buut' ngea teel ea faan rook'. Yib fa rea kuma ngeab nga charean ngeab i farfaraaboen charean. Mea yaen i taay p'eethnguun nga charean teel fa qa neam mea lamaan damuumuw naag qiir. Mea yaen ngea digey fa chii pagäl ni dea k'aed.

Suwon fa chii chaaq nga laang ma ku kea luw faqän yow u laang nga buut'. Mea gaqar fa qa ni keab u ;'ugun ea gaak'iy, ni kea noon nii bea minmin. "Moeg, gowa ka rii kathkaath fa rea kuma ngoom." Mea fulweeg fa qa ni yow, "Ka qii gaqar ngoog ea nga ku gu geay beaq ni ba feal' boech ngea maang qiir ea qu gu waarow. Yaa dea walgoq ea qa nii maa digey ea fagear rook' ko ngiyaal' ni kea taaw ea magaawon ngaak'.

Faan ea biney ea yaat:

Daathii fagear ni riyuul' ea rea fagear nii raa digey-eem ko ngiyaal' ni ka mu magaawon.

Qimmoey ruw i pumoqon ni qu ra maleekaag u taqa baang. Yow bea yaen ea...mea lumeal ba ga yow nga but' ngea feek ba tafean ea salpiy. Ba tafean ea salpiy ku beaq ni kea thaay. Mea gaqar ko fa qa ni yow, "Qaa yugu mu guy ea n'ean ni ka gu feeng'. Ri ba toomaal, sanaa ri ba sug ko salpiy." Mea biing fa rea tafean ea salpiy. Mea gaqar, "Goeg ngoom, yugu goqo gaeg ea ri ba feal' waqathaag. Ri ba sug fa rea tafean ea salpiy ko gool." Mea gaqar fa qa ni yow, "Daab i lunguum ea yugu goqo guur ea ba feal' waqathaam. Moeg, daathii gadow ni gadow bea yaen? Raa ruw niiq ni yow bea maleekaag u taqa baang ma raa feal' waqathrow ma yow. Ma raa buuch waqathrow ma yow." Mea gaqar fa qa neam, "Daangaq, daab i yog ea biniir. Gaeg ea ka gu pirqeg, geree gaeg ea nga gu fanaay."

Ka yugu fin i thaay u l'ugun ea buug i thiin neam ma yow rungaqag lunguun beaq ni kea tooluul. "Maroqroq, mu tal'." Faqän ra changar nga keeruq row, ma ba yoqor ea girdiiq ni keab ni raa beaq ma ba lëy ea guul ni baay u paaq. Mea manaaw fa qa ni kea feeng fa rea tafean ea salpiy. Mea gaqar, "Ka da m'ow ni raa ni pirqeg ea rea tafean ea salpiy ney roodow. Raa ni leam naag ni ka da qiring-eew." Ma fa qa neam ni yow ea dea rus. "Daab i lunguum ea ka da m'ow. Moeg ni guur ea ka muum'. Kaa qu moeg ea gadow faraam ko soomm'oon."

Faan ea biney ea yaat:

Faqän raa feal' waqathaam ma daab mu changar ku beaq, qeree ku raa buch waqathaam ma daab mu leam ni changar beaq ngoom.

Qii qufaanthiin nifeeng ku yaal' reeb ea rraan. "Gu ba geel room ni ba geel ea thiil riy. Qaa yugu mu guy rogon ni gu bea dängdaeng yuwaan ea gaak'iy nga qii thaathaay'." Mea siminmin yaal'. "Sanaa ga bea qolooboch. Mu daag fanaam geel nga da guy-eew." Yow bea noon ni qaram rogon, ma faqan ra changar ma ra guy beaq ni ba moqon nii bea yaen. Kea yoen' baang i maad nga dakean poen. Mea gaqar yaal' ku nifeeng, "Qaa mu guy ea rea moqon neam, mu maen nga da guy-eew ea qa roodow ni raa yog rook' ni ngea chuweeg ea gi maad ni ba qaram u poen. Qa roodow ni raa yog rook' ea qiir ea kea muturug ni qiir ea ba geel. Qeree guur nifeeng ea nga mu toom'oon."

Yaen yaal' nga foen ea maeniileng, mea tabab nifeeng ko thoow. Nap'an nii thoow nifeeng ni bea geel, ma fin qaram ea bea chichqiy fa qa neam fa gi maad nga doewngin. Kankan-aen' nifeeng, mea gaqar ku yaal', "Mu maen nga da guy-eew ko quw rogon ni raa yog room ni nga mu riin." Mea siminmin yaal', mea maat ni ri ba feal' geelngin nga dakean fa rea moqon. Mea chuweeg fa rea moqon fa gi maad u dakean ngea feek nga paaq.

Faan ea biney ea yaat:

Simunguuy ea ba feal' ko buugeel.

"Ri ba kireeb'. Ri gaafgow'. Thingar da riin'-eed ban'ean ngaay'. Chanea maang?" Qaraay rogon ea puruuy' ko boroq reeb ea rraan. Yaed bea puruuy' naag marungaqagean gaetuw ni ka rii gaafgow naagraed. Gubiin ea rraan ma yaed bea lich i yaen. Yaa gubiin gea rraan ma bea liiq gaetuw ba ga yaed. Qeree yaed bea puruuy' naag ea n'ean nii raa riin' mea tal ea biney ea gaafgow ko biney ea riyaq ni keab ngooraed. Daar taqareeb lunguraed yaa ra ba ga yaed ma ti ni bea yoeg. Daariy ba ga yaed ni kea pat loelgean ko maang ea yaed raa riin' mea tal ea biney ea gaafgow ni keab ngooraed.

Qeree saak'iy boechii reeb ea boroq ni ba bitiir nga laang. Mea gaqar, "Ka gu naang ea n'ean ni nga da riin'-eed. Nga ni m'aag ea beal nga l'ugun gaetuw. Yaa ngeab ma gaed rungaqag lingaan ma ra ba gadaed mea miil nga baang."

Gubiin ea boroq mea waaywaay ni ka rii falfal-aen'. "Ri ba feal' ea biniir ea llowaen'. Maang faan ni daa ka qa pat ngoodaed? Guur reeb ea boroq ni ri ga ba llowaen', ri ba tamiilaeng ea man'ey room'."

Ngiyaal' neam mea noon reeb ea boroq ni ka rii labthir. Yugu yi bea puruuy' ma kea paer ni daar noon. Yugu bea motooyil ko n'ean ni yi bea yoeg. "Ka magaer gaed ma riyuul' ni ri ba feal' ea biniir ni kea yoeg qa niir. Chanea miniiq ea ngea yaen i m'aag ea rea beal niir?" Daariy beaq nii yoeg nii ba qadaag ni ngea yaen i m'aag fa rea beal.

Faan ea biney yaat:

Daariy rogon reeb ea ban'ean ni ba feal' ni nga noeg faqan raa daab i yog i riin'.

Kaakaroom u dakean ngabchëy ea qimmoey boechii pagäl nii maa matnag saaf. Maa paer u boechii binaew ni ba maal'aaf nga fidik' ea birey. Kea mus ni waldug ngea chugul gamanmaan ea maruweel ko girdiiq ko chii binaew ney. Qeree chii pagäl ney ea matnag saaf u falaang ea maruweel rook'. Gubiin ea rraan ma maa paer nii maa guy ea saaf yaa ri yib ea kuus ni malboch i liiqraed. Ka noeg ea wolf ko pi kuus ni malboch ney. Yaed maa liiq ea saaf ngea yugu ku gamanmaan nga qu ra languyeed.

Ba gaaq ni gubiin ea rraan ma kea mus ea maruweel ko chii pagäl ney. Daariy ban'ean nii goomang ea bea thiil boech ko maruweel rook'. Qeree ka rii chealubaan ngaay. Qeree paer ngea leam mea finey ni ngeayigii ngoongoliy reeb ea gosgoos. Ban'ean ni yugu ba thiil boech ngea m'aay ea chealubaan rook'. Qeree paer ngea leam i leam mea gaqar u waen', "Qaa, ba qaraay ea n'ean ni nga gu riin'. Nga qa yugu galaasuw. Nga gu baen naag ea girdiiq nga gu boech yaqaraed."

Qeree yaen i reeb ea kadbuul meab i paer nga qii tooluul naag ea wolf. Qeree raa beaq mea burteal ngea digey ea n'ean bi bea riin', mea thiy paaq ko n'ean ni ba chuguur ngaak' nii raa mang taliin ea chaam. Mea miil i yaen nga tead. Niib ni taaw ni raa beaq ma ka rii magaer. Ma ka rii fal-aen' ni kea paag qiir nga but' nii bea minmin. Booqor yaay nii yoodroom naagraed. Qeree ni faneaniykaay ea ngoongol rook' ma ri ni damuumuw ngaak'.

Qeree faqän i reeb ea rraan nii changar ma keab ea wolf ni booqor ni booqor. Meqeree fin i burteal ngea tooluul, ma bea k'ul, ma bea yoer. Ma ri daariy beaq nii mithmith ni goomang ea ngea yaen. Yi bea leam naag nii ku bea buugasur. Yaen i baleayaal' mea yaen ea mathilyeeg rook' ngea taaw. Mea yaen i gin ko saaf ni booqor ni goqo keam'. Booqor ea goqo ka ni languyma booqor ea ka ni liiq ka ni digey.

Ma qaram ma qii piniing fa chii pagäl ma daar noon. Qeree qii gaey. Mea yaen i pirqeg u buut' ni goqo ka loelgean ea ka baay. Kea languy ea wolf keenggin kaakuriy. Goqo yil u keenggin ea ka baay.

(Raa beaq ni ba taa baen ma ku raa yoedg ban'ean ni ba riyuul' ma daariy beaq nii raa mich u waen'.)

Qimoey ba kuus ni Kurly fithingaan. Yaen i reeb ea rraan mea yaen i feal' waqathaan nga ba lëy i yil ko garbaaw. Ka baay boechquw i qufin riy. Qeree k'aed ngea feek ni ka rii falfal-aen'. Qeree yib ma baay boechii weathal u dakean boechii luul' ni thingar i th'aeb dakean. Faqän i taaw nga dakean fa chii weathal nii changar nga maraen mea guy reeb ea kuus ni ku baay ba lëy ea yil u l'ugun. Faqän i guy ni qaram rogon ma rii puw ea chogow u yin. Yaa waen' ea ba gaaq ea lëy ea bi ni ba qaram ea yil ko bi ni ba qaram ea kuus ni kea guy.

Qeree waqchar ni ka rii damuumuw yaa ka rii puw ea chogow rook'. Nap'an nii waqchar mea thaay fa lëy i yil u l'ugun ngea qaaw nga ma maraen ngea yaen nga qaer. Ma rii maath ea liyeb rook'. Yaa dea naang ko maang ea kea riin' ma daakuriy ea lëy rook' ea yil. Qeree suul nga tafean ni ka rii kireeb-aen'

Faan ea biney ea yaat:

Yigi ga raa chogow ma ga raa thimur ko gubiin.

Kaakaroom ea qimmoey ba pumogoon ngea qaningeeg i pagäl ni faak. Ki yaed ba t'uuf rook'. Maachanea ri yaed maa gaafgow naag ea leam rook' yaa gubiin ngiyaal' ma yaed maa charm. Yugu bea noon ea chiitamangiraed ngooraed ma daa ruur fool gaed riy. "Moeg, maang ea raa gu riiin' ko bi bitiir ney ma yaed fool roog, nga ra paag-eed ea biney ea ngoongol?"

Yaen i reeb ea rraan mea piningraed ngea daag boechii thuum i rean ngooraed ni kea m'aag thumaan. Kea thuum naag nga taqa baang. Mea gaqar ngooraed. "Miniiq roomeed ea raa yog rook' ni ngea t'aer ea chii thuum i rean ney?" Qeree yaed gubiin ma yaed geay rogon. Ma daariy ba ga yaed ni yog rook' ni ngea t'aer. Qeree pithig fa qa ni chiitamangiraed thumaan fa chii thuum i rean ngea ra ba ga yaed me piiq ba lëy ngaak'. Mea gaqar ngooread, "Qa mu t'aer-eed." Raa ba ga yaed mea t'aer fa lëy ni ka ni piiq ngaak' ni ri ba moem.

Qeree gaqar fa qa ni chiitamangiraed ngooraed, "Pi faakaag, mu teelmeed nga gu noon ngoomeed. Ka mu guy-eed ni raa taqa boechii lëy ea rean ma raa m'ing ni ba moem. Ma raa ba thuum u taqa baang ni ba chaagil ma daab i m'ing ni ba moem. Qeree faqan raa mu chaagil gaed ngea feal' ea thiin roomeed, nga qu mu puruuy' gaed, ma gimeed ba geel.

Faan ea biney ea yaat:

Raa ba taqareeb lungun ea girdiiq ma yaed ba geel.

Qimmoey boechii pagäl ni rii ba qadaag ea keal. Qeree reeb ea rraan mea yoeg chiitinangin ngaak' ni raa yog ni ngea feek ba googow ea keal ngea kaay. Mea fulweeg nii gaqar ko chiitinangin, "Qurngin ni raa taaw nga laen paqag?" Mea fulweeg ea chiitinangin ni gaqar, "Qurngin ni raa yog ni nga mu feek." ka chii ngiyaal' neam mea piiq fa chii pagäl paaq nga laen fa chii rumeaq ni qiir ea baay ea keal riy. Mea goegoey qurngin ea keal ni raa taaw laen paaq. Ma faqän i yaen ni ngea girngiy paaq ma daab kii muul. Ma ku dabuun ni ngea digey boech ko fa chii keal ni kea goegoey.

Qeree paer nga qii yoer. Mea gaqar ea chiitinangin ngaak', "Daathii rea rumeaq niir ea ba buuch ban'ean riy. Guur ea ka yagi geel ea chogow room. Mu paag boech ngea muul mea yog ni nga mu luf paqam nga but'."

Faan ea biney ea yaat:

Ba lëy ea floowaa ea ba feal'ko daariy.

Qii maleekaag gaetuw mea fox reeb ea rraan. Gäl i chaq ney ea ri ba feal' ea thiin roorow. Yow bea yaen meqeree qii paer fox nga qii qufaanthiin ku gaetuw. "Gu ba cheag ngoom ni ba geel ea thiil riy. Booqor ban'ean ni gu ma nang ngoom." Mea gaqar gaetuw, "Sanaa qer rogon. Gaeg ea ka ri mus ni taqareeb ea ban'ean ni gu ma naang. Chanea gu bea taafinaey naag ni ba feal' nga buukum ea tii room." Nap'an ni yow bea ni yow bea noon ni qaram rogon ma yow rungaqag lingaan ea raappa ngea ba qulung i piliis ni ka ra baed ni yi bea mool'ool' gamanmaan.

Ka chii ngiyaal' neam mea miil gaetuw nga l'ungun ea gaak'ly. Mea gaqar ku fox, "Qiir ea raay ea taqa rea n'ean ni gu ma naang. Mea guur, baay quw ea ti ni ga ma naang ban'ean?" Booqor rogon nii ma naang fox rogon ea miil ngea miith. Qeree ngiyaal' neam ma daa kii naang ko bi ni ngaan ea ngea riin'. Qii miil ni ba chichiigog ea... mea cheal ngea suul. Mea miil ngea chuw u laen ba lëy i gabang ni kea thig nga but' ngea yaen i far u ba lëy nga wean. Ma kii miil u laen reeb ea loew nga reeb. Gubiin ni qii riin' ma goqo gii pirqeg kuus ea gi ni baay riy. Qeree toomur riy ma yaed koel.

Faan ea biney ea yaat:

Taqa ban'ean ni raa ni riin' ngeab faan ea ba feal' nga buukum ban'ean ni raa ni riin' ni daariy faan.

Yaen i reeb ea rraan mea safitfitaeq k'oow u langaan ea thow. Ka rii m'uuth-eeg qawochean yaa ri daawor i qabiich ni kaakadbuul. Qeree bea leam naag ni yugu daab kii koel yugu boechii reeb ea niig ni ba qachiichig. Ka rii leam naag ni nga rii koel reeb ni ba gaaq, yaa ngea thum'aag gaay ma nga rii fas ngea chuqer.

Qeree paer ea . . . meab i yaen boechii qachthul, mea yaen i changar ngaay mea fulweeg qawochean. mea digey ni dea koel. Dea n'uw nap'an mea yib ba gabchag, mea yaen i changar ngaay. Mea gaqar u waen', "Goeg ngoom, biney ea ka yigi mayilyil." Mea digey ni dea koel. Daariy reeb ea niig nii yaen nii leam naag ni ba feal'. Qeree paer nga qii yoodroom, nga qii maerwaer naag ea leam rook' ma bea toelaeng ea yaal."

Qurngin ea niig mea yaen nga tooym'aer ko gi ni ba garbeab. Daab i dead k'oow ni ngea yaen nga raam, qeree paer ngea soen i soen ma daakuriy ba niig nii chuguur. Ngiyaal' neam ma ka rii k'iy yaa kea toelaeng ea yaal'. Qeree ri maath ea liyeb ngaak'. Mea mang boech kea gabirgog ea koel ngea mang wiir ea thum'aag ngaay.

Faan ea biney ea yaat:

Chaaq ni gubiin ban'ean ma daab i m'aag u waen' ea raa wuryal ma daathii ri maang ea raa yog ngaak'.

Wolf ea ba miit ea gamanmaan ni ri ba dogol. Yaed maa qbiich ni ri ba paapëy. Dea maturug ea n'ean ni yaed maa fuul'. Qeree qer ea n'ean ni buuch rook' reeb ea wolf reeb ea rraan ngea chuguur i yim'. I fuul' ba yil' ngea miit u k'angaan ngea maen ea faan rook' ngea chuguur i yim'. Qii paer nga qii qadaldal ma bea leapleap u but'. Ma bea chamagiy k'angaan ni bea leam naag ni mang ea yigii thaay ea rea yil' neam u k'angaan ngea fuul' qara thuwaag nga but'. Qii saakeadaech ma bea k'iyaeg k'angaan, ma ri daar muul fa rea yil'.

Rii paer ngea leam mea taafinaey naag ni kea maduungl ni ngeam'. Ka bea yoodroom ma faqän i changar ma keab buuneeney. Mea yip' paaq nga k'angaan mea fulweeg mea yip' paaq nga l'ugun buuneeney. Bea faanaathiin naag ni ngea piiq buuneeney l'ugun nga k'angaan ngea luf ea rea yil' neam. Qii paer buuneeney ngea leam ma dea gaqar-aen' ni ngea piiq l'ugun nga k'angaan wolf. Chaaq qa ney i buuneeney ea ri ku ba geel ea chogow rook'. Qeree faqän kii paer ngea leam mea gaqar u waen', "Sanaa raa gu luf ea yil' u k'angaan ea rea wolf ney ma raa taawaqath naag-eeg ngea piiq puluwon ngoog."

Qeree piiq l'ugun nga laen k'angaan wolf ngea luf fa rea yil'. Mea gaqar ku wolf," Ba qaraay fa rea yil' ni ka gu luf, qeree mu piiq quluwon ngoog." Mea fulweeg wolf nii gaqar, "Moeg, ga bea gasur. Daathii ka mu piiq l'ugunaam nga k'angaag ma daa gu k'aed-eem, qara gu t'aer l'ugunaam? Mu chuw naag-eem riy, guur ea bi niir ea qaliiliy. Ma daakuriy ea roofean ni nga muub ko gi ni gu baay riy."

Faan ea biney ea yaat;

Raa qu mu fool fa qu mu bigbigiy ea kireeb ma daab qu mu leam naag ni raa yib puluwon ngoom.