written by Bernard Yiftheg
illustrated by Don Buchholz

Mu yaaliy ea liyoos u baabyor. Maang ea ga bea guy? Quw rogon ea pii gamanmaan ney? Ba qadaag ea pii gamanmaan ney ni nga ra mangeed choen ea moesiik. Maang ea pi taliin ea moesiik ni ga bea learn naag ni yaed ba qadaag ni nga ra chubeeg-eed?

Qimmoey ba daangkii ni ka rii math'yil' yaa kea buukum ea duw nu gachowor tuutuw nga tafaen ea mabil ggaan. Kea thaamiy ni gubiin ea rraan ma bea waer i yaen. Daa kiir taaw ea maruweel rook' nga rogon ni boed kaakaroom. Qa ni faak ea rea daangii ney ea bea learn naag ni ngea daab kii faakaay. Qeree kea salap'lap' daangkii ngaay ni baay i buuch ban'ean rook' Qeree mill ngea soor nga Qokiif. Bea leam naag ni raa yaen nga raam ma raa yog ni ngea mang reeb i choen ea moesiik.

Daawor i n'uw yaang ni kea yaen riy, mea yaen i pirqeg ba kuus. Kea paer kuus nga but' u charean ea woq bea taay ea faan rook' ni gowaa ka ni yib u baang ni ba maal'aaf. "Qa moeg, ka mu diqiy ni gowaa ngea thaay ea faan room?"

"Goeg ngoom, gaafgow. Ka gu labthir gu bea waer i yaen ni gubiin ea rraan. Daa kiir yog ea makool gamanmaan roog. Qeree bea gaqar ea qa ni faak gaeg ea nga ni liiq-eeg. Qeree ka gu mill. Qeree fin maang ea nga gu riin'?"

Mea gaqar daangkii, Ba qaraay rogon. Nga gu waen nga Qokiif nga gu mang reeb i choen ea moesiik. Mu qun ngoog nga daarow nga mu mang reeb i choen ea moesik. Raa qu mu thoey ea raappaa ma qu gu chubeeg ea daraam."

Ma qaram ma raanow. Dea n'nw nap'an ma raab ra suuk' gow ngaak' gaatuw. Kea paer gaatuw nga but'u laen ea woq ni ka rii buchbuuch-aen' "Moeg, maang ea kea buuch room?" Mea gaqar gaatuw, "Miniiq ea raa nga ni thaeng t'ufaan ma nga qii falfalaen'?"

"Chiiney ea ka gu labthir. Kea moqgug nguweeleeg. Daa kiir yog ea makool boroq roog. Qeree bea gaqar ea qa ni faak gaeg ea nga ni lumacheageeg. Qeree ka gu miil. Daariy beaq ni ngea poowoq naag-eeg ko ti ni ba fael' ni nga gu riin'." Mea gaqar daangkii, "Mu qun ngoomow nga daaroed nga Qokiif nga mu maang reeb i choen ea moesiik. Ga ma naang ea taang ni dafeal' fa meeleng?" Qii paer gaetuw ngea leam naag ma qaram mea qun ngoorow.

Dea n'uw nap'an ma ra baed ra tun gaed ku dirraq. Baay dirraq u dakean ea yoroor ni bea chorqol ni ka rii taay nga gaqngin lamaan. Mea gaqar daangkii ngaak', "Moeg, raa taaw lamaam ko t'uuf, maang ea kea buuch?"

"Gu bea yoeg ea yafaang, goqo raa malik' ea maad ea dabaq. Chanea ra madnam ma goqo baay niib. Qeree bea gaqar ea qa ni faak gaeg ea nga ni suup naag-eeg. Raa baleayaal' qaraay ma ni leepey k'angaag. Qeree qer faan ni ka rii mus rogog ko chorqol."

"Qahaa, sanaa ba fael' ni nga mu qun ngoomaed nga daaroed. Nga gu waaroed nga Qokiif. Yugu rogon fiy, ma sanaa ba fael' boech ni nga mu qun ngoomaed ko bi ni nga muum'. Ri ba fael' ea laam room. Ga raa qun ngoomaed ma raa fael' ea taang ngea moesiik roodaed." Ma qaram mea m'aang'aen' nimeen mea qun ngooraed nga raanoed.

Ba maal'aaf yuu Qokiif, qeree yaen i baleayaal' ma daawor ra taaw gaed. Qeree ra baed nga baang i gargear ma ra leam naag-eed ni nga ra paer-eed u roem ea rea neap'neam. Ra baed nga ba kea gaak'iy mea mool daangkii mea kuus u taanggin.

Yaen gaatuw nga fidik' i paqngin, mea changag nimeen nga dakean raan'nga laang yaa qiir ea raam ea gi ni ri ba qayal riy. Daawor i mool nimeen ma qeree qii chaachangar mea yaen i miit gawochean nga raqen boechi magael nga qoreel. Ma qaram mea poeng ngea yoeg ne sanaa baay ea naqun nga baang ea nga raam.

Mea gaqar daangkii, "Sanaa ba feal' ni nga daaroed nga raam, yaa gi ney ea daab i qayal keeruq beaq riy." Qii paer kuus ngea leam mea gaqar u waen', "Mmmm, sanaa ra ni yaen nga raam ma raa moey ban'ean ni raa ni kaay." Ma qaram ma raanoed nga ra soor gaed i yaen ko gi ni bea yib raqen fa chii magael riy. Yaed bea chuguur i yaen ma bea gaaq raqen fa magael. Raanoed ra suuk' gaed nga ba naqun ni tafean ea maroqroq. Mea yaen daangkii, yaa qiir ea ba gaaq, ngea yaen i damiit u wiindaa.

Mea gaqar kuus, "Moeg, maang ea ka mu guy?" Yaa ba qaraay ba teebel u naqun ni ba sug dakaen ko ggaan ngea garbad. Ba sug ea maroqroq riy ni ka rii fal'aen'raed." Mea gaqar nimeen, "Goeg ngoom, ka rii da moqadab gaed riy." Mea gaqar daangkii, "Qer rogon, ka ri da moqadab gaed u roem u teebel."

Yib i taay daangkii paaq nga langaan ea wiindaa mea yaen kuus nga dakean keeruq. Mea yaen gaatuw nga dakean keeruq kuus. Ma wuryal riy, mea yaen nimeen ngea paer nga dakean keeruq gaatuw.

Nap'an nii feal' rogoraed, ma raa ba gayaed mea taang. Qii waqachar daangkii, mea tooluul kuus, mea ngeaw gaatuw, mea chorqol nimeen. Ma yaed qog nga ra biliigeed ea theerek ko wiindaa nga raanoed nga naqun. Mea faqatal fa pi maroqroq ni ka ra gin gaed. Ma yaed miil nga maapaan ni ka ra m'aed ko marus. Ka ra lean naageed ni kea yib ea kaan ngooraed. Ma qaram mea yib i paer fa pii chaaq nga teebel nga ra qabiich gaed ni gowaa fin qaram ea ka ra qun-eed ko qabiich.

Ra muuq gaed ma yaed thang ea mageal. Ma ra ba gayaed mea yaen i gey ea gi ni ba qadaag ni ngea mool ngaay. Yaen daangkii nga wean, Yaen daangkii nga wean, mea yaen kuus nga langaan ea maab, mea yaen gaatuw nga toqbean ea maqawaat, mea yaen nimeen nga taan ea chiig nga laang nga laan ea qiliy. Dea n'uw nap'an ma ra moloed yaa goqo yaed ba magoergaer.

Yaen i lukgnun ea neap' ma daa kiir guy fa pi maroqroq raqen ea magael. Ma ku kea maath lingaan qurngin ban'ean. Qeree gaqar ea qa ni kaapten rooraed, "Sanaa ka yugu da miil naag-eed reeb ea daariy. Qa yigii yaen beaq ngea damiit."

Qeree yaen ba gayaed ma goqo kea mayaaw qurngin ban'ean. Mea yaen nga taqaang ni ngea qabuweeg ea nifiy. Faqan i guy raqen laen qawochean gaatuw, mea leam naag ni chabungean ea nifiy u maqawaat. Mea feek gaan ea maaseas i yaen ni ngea qurufeeg. Mea paer gaatuw ngea leam, mea gaqar. "Moeg, maang ea kea taafinaey naag ea chaaq ney, ni ngea kuruuf ea gaan ea maaseas nga laen qawocheeg?" Mea buukey gaatuw ngea thuw mea guruy qawochean fa rea moroqroq.

Mea tooluul fa qa neam ni kea gin ma kea digow. Mea miil nga langaan ea maab u tabugul. Mea burteal kuus nga k'aed qaay. Mea miil ngea yib nga wean. Ma faqan i yib nga wean mea qaaw ea baalig ngaak' ni kea paag daangkii. Ngiyaal' neam ma kea gin nimeen mea chorqol, "Qoo qoo quuuuu." Ma qaram mea sarap fa qa neam i yaen ku kaapten. Mea gaqar ngaak' "Goeg ngoom, gaafgow. Daab kii yog ea suul ko fa rea naqun. Yaa baay ea kaan riy ni sanaa bulungwol.

Mea weeliy saalapean. "Kea guruy ba gayaed qawocheeg. Ma faqan guub nga langaan ea maab mea rugoey ba gayaed ea yaer nga qeeg. Ma faqan guub nga wean, mea guul naag-eeg ba gayaed. Ku gu rungaqag lunguun ban'ean nga dakean ea naqun ni ri ba taamdag lunguun. Qeree qer faan ni ka gu miil ka guub." Ka qaram ea daa kii yaen fa pi maroqroq nga tafearaed. Qeree fal-aen' fa rea qulung i choen ea moesiik nu Qokiif. Ra paer-eed u roem ni kea yog reeb ea naqun ngooraed ni ba feal'.

Ba qaraay rogon ni rii buuch.

Ba qaraay ea n'ean nii leam naag fa rea maroqroq ni kea guy. Ka qa mu taamdaag baangiyaal' nga lingaan fa foen ban'ean? Moeg ko girdiiq ea n'ean ni ka qa mu guy fu mu rungaqag lingaan baangiyaal'.