retold
by John Chingyan
illustrated by Robert Fitheing
BOROQ NGEA GALIP
Kaakaroom ni kaakaroom ma qimmoey l'agruw i fagear
ni ri ba feal' ea thiin roorow. Gubiin ea rraan ni yow maa madaq
nga qu ra faafeäl gow ma yow bea sebeethiin. Ma baay i baleayaal'
ma yow daar ngea ba gayow mea suul nga tafean.
Qeree kii yaen i reeb ea rraan ni kaakaadbuul
ma ka yow medaq ni nga ra faafeal. Qu ra faafeäl gow boech u roem
i yaen ma yow yaen ra pirqeg l'agruw yael' i buqöy ni baay u but'.
Qaram ma reenow ra feek-eew fa gäl yeal' i buqöy u but'. Mea gaqar
boroq ku galip, "Nga de guy-eew ae gäl yael' i buqöy ney
ngea ba gadow mea feek ba yael' ngea kaay."
Qaram mea gaqar galip kea feal' nga ra guy-eew
ngea ba gayow mea yog ba yael' ngaak'. Qeree yib boroq i guy fa
gäl yael' i buqöy ngea feek ea yael' ni ba gaaq riy mea piiq ea
yael' ni ba qachiichiig riy ku galip.
Ka chi ngiyaal' neam mea gaqar boroq qiir ea
daab kii qun boech ko faafeäl yaa ngea suul nga tabinaew rook'
yaa kea yib ea qamiith ko yal rook'. Qeree digey boroq galip ngea
suul nga tafean. Nap'an ni yigii taaw nga tafean mea feek fa rea
yael' i buqöy ngea yaen i paer nga but' ngea kaay boechi yaang
riy ni ka ngiyaal' neam.
Mea galip ea nap'an nii yaen boroq mea feek
fa chi yael' rook' ea buqöy ngea yaen naag nga tafean. Nap'an
nii yaen i taaw nga tafean mea feek fa chi yael' i buqöy ngea
yuung nga miit ea naqun rook'. Qeree rii paer nii mang maruweel
rook' ni gubiin ea rraan. Gachowor dooq ea taay ko fa chi kea
buqöy ni gubiin ea rraan. Qeree dea n'uw nap'an mea yib i for
bap'ngin nga laang.
Nap'an ea ngiyaal' neam ma gaathii ri ka bea
yog ni yow bea madaq boroq. Fin muunmuun ma yow madaq u baang.
Ma gaathii ri ka ba qadaag boroq ni yow bea madaq galip yaa bea
leam naag ni baay i kaay galip ea yael' i rook' ngea m'aay. Yaa
fa yael' i rook' ea ka daawor i m'aay yaa ri ba gaaq ni ba gaaq
yael.
Qeree buukum fean ni i yaen ni daa ku ra madaq
gow. Ma qaram ma bea gaaq fa rea kea buqöy rook' galip ma bea
qachiichiig ea yael' i rook' boroq yaa bea kaay. Qeree gaaq fa
rea kea buqöy ea . . . ngea yaen i k'uuf ea . . . ngea yaen i
qël. Ma ngiyaal' neam ma kea kaay boroq ea yael' i rook' kea m'aay.
Qaram ma kii tabab boroq ko deeraew i yaen.
Mea galip ea yugu bea paer u tabinaew rook' ni kea mus ni fa rea
kea buqöy ea kea paer ni maruweel rook'. Ma rea kea buqöy neam
ea bea yaen ni ngea m'ing paqngin nga but' nga fean i yoqor waqamngin.
Qeree kii yaen i reeb ea rraan ni bea deeraew
boech boroq u roem i yaen ma yow madaq galip, "'Qaa galip
tooq, goqo quw ea ga bea yaen boech riy i yaen ea galufean ney?
Ma kea diqin boech fa yael' i room ea buqöy? Yaa ri daab gu paag
taliin fa yael' neam nu yog ngoog."
"Boroq tooq, qaram ea yael' i roog ea
buqöy ea gu feek nga tafënaag ma gu waen gu yuung. Qeree chiiney
ea ka rii taaw nga fean ea qël. Qer faan ni ka guub ea chiney
ni gu bea leam naag pi girdiqeg ni nga goeg ngooraed."
"Qaa moeg! Ri ga bea riyul'? Dear mich
u wun'uug, fin gu raa guy nga qawocheeg ea raa mich. Qeree moeg
daab gu qun nga tafënaam nga gu guy ko riyul' ea ti ni ga bea
yoeg fa ga bea gasur?"
Qaram mea gaqar galip kea feal' Qeree raanow
nga tafean galip. Faqän yigii changar boroq nii guy fa rea buqöy
ngea rogon ea mak'uuf riy ma rii gin qawochean ngaay.
"Galip, qer fanaam kireeb ni ka qram n'umngin
nap'an i yib ma daa muur yoeg ngoog ma girdiqem ea nga moeg ngooraed?
Ka mu paag taliin ni gaeg ea gu piiq ea rea yael' i buqöy niir
ngoom?"
"Ri qer rogon ni quur ea mu piiq ngoog, ma
chanea yael' ni qachiichiig riy. I guur ea mu feek ea yael' ni
gaaq, ma daa kii yib ngaen'uum dakeän reeb ea kadbuul. Ka mu paag
taliin ni ku raa baangiyaal' ma ku raa t'uuf room."
Ka bea noon galip ku boroq mea cheal boroq u
but' ngea miil i yaen ko fa rea kea buqöy ma chanea nap'an nii
chuguur i yaen ko fa rea kea buqöy mea guy ni yugu ba fach ea
galip u qangean u but'. Qeree rii maath ea liyab ngaak' mea suul
nga tafean.
Mea galip ea paer ni ka rii falfal-aen' ma kea
yoqor ea ggaan rook' ngea pi girdiqën. Yaed gubiin ma ra toey-eed
ea naqun rooraed nga qangean fa rea kea buqöy.
"Faqän ga raa mu ngoongoliy ban'ean ni ba feal'
ma ga bea taey-aen' uum ngaay ma raa toomur ma raa yib ea feal'
riy ngoom."