Ha
Buudoh
Re Wollayi
translated
by: Mariano Laimoh
illustrated by: Deby Nakamura
Healwe Yool mo Yaad. Yool ilae idel semal mwal
mwuswe. Iwe ngo Yaad mele idel feafel lae riil. Hasafaliuy yaal
mel depear bo be yor layiur ngo toar layiur. Iwe re sa buudoh
doddor yaff re sa ma kakkamongoyiur bo hadal bo ikla mele layiur.
Iy Yool ilae hasafaliuy yaal salap irel fetae. Ngo Yaad ilae hasafaliuy
yaal salap irel foerol mongoy. Pangal rall ngo iy Yool ma la fetae
ngo Yaad sa hamad halear ngo ye hamongoyiur ir yaff kowe layiur.
Iwe ngo tabol faliuliuy we setab, ye mel semal
yiloolap lea ye mel soelmol tarmwal loal. Te ma lap fangal halear
iy yiloolap we mo mokwe loal. Re ma mongoy fadal chog choawe yael
loel, mo paawol, mo flea kowe ye bareg, mo cho. Re te ma soong
yig bo re chil mwitiyal ir tarmwal kowe loal.
Seral ngo iy yiloolap we sa liuliuwaley bo
bla ffaeg fadal halear. Sa kkaengalur ir mokwe loal bo, "Iy
ble loh liuwel ngo sa hafalichog bo semal hami de yiulmi loel
lae lemey lal bach la ye chechengaeg."
Sa loh iy yiloolap we ngo ye masor iwe chil
mwiliyal. Sa masor masor iy yalweech we yee la sar siulay ngo
sa mmatdah. Ye mmatdah chog ngo sa nganga bo sa koeloh.
Tarmwal we mwoal yarmat ye la chechepey ngo
taay chep bo sa nganga chog. Iwe iy tarmwal we sa hasi iy loel
we ye mel lal bach we sa ngaeley. Ilae mele ye la mwoach soaloh
iy yalweech we ye mwitiyal iyang.
Iwe re sa ppey re wiwidi iy melwe selaer. Ye
la buudoh iy yiloolap we ngo iy tarmwal we mwoal yarmat sa kkaengalu
bo ye sa ngaeley yalweech we ye wechiich iy loel we bo lemal.
Sala ssongloh iy yiloolap we irel iy melwe. Sa buudoh wwoadiur
meachkowe.
Sa lliylliy iwe mwoal yarmat yee la bogoegoeloh
ngo ye ppedaeway liugul imw. Iwe ngo sa lliy iwe ye yalweech toet.
Sa lliy lliy yee ye wa la bogoegoeloh meachwe ngo ye lengchel
iwe mwoal yarmat we sa yol liugul iy imw we.
Re sa yol meachkowe lea sa feechog ngas kowe
yaar mele ted talichloh. Sa ppoetogdoh ngo ir yalweech kowe riumal
re mel chog fael wuud. Re sa mel chog yee re la sar haloefongloh
ngo re chimwdah re sa hasi melwe bisir we ye mwitiyal re sa dabey
yallap re sa loh. Melwe selear te la sar faffahorloh mwo.
Re sa darloh darloh meachkowe yee re la wiri
sehay beabay le hal sefaes mala uwaal. Tarmwal we ye palleng sa
gilsi iy beabay we sa hamongoyiu ngaelir mokwe bisil we re mwitiyal.
Ye la moal irel yaal hamongoyiur ngo ye wa hasi iwe ye mwitiyal
ngo ye paali iwe semal re sa loh.
Re sa darloh toet yee re wa la wiri sehay chog
beabay le hal riufaes mala uwal. Iy tarmwal we sa wa gilsi melwe
uwal sa hamongoyiu ngaelir ir mokwe bisil. Re la moal irel mongoy
ngo re sa wa loh.
Re sa loh meachkowe yee re buudoh irel melwe
imwel Yool mo Yaad. Hasafaliuy yaar lliudah irel melwe re la wiri
lapal irea kowe ye foad liugul iy melwe imwel Yool mo Yaad.
Paangal matmatal irea ngo ye foad liugul iy
imw we ngo paangal ngo ye yor uwal. Iwe ngo re la kalloh re sala
wiri mokwe halear ir yaff kowe loal iy Yool mo Yaad. Maedpilpil
bulah mo patpatal yig mo maedpilpil maey kowe mel halear ir yaff
kowe mwo ngo tediyor seral le re mongoy tapel iy mokwe.
Re sa loh meachkowe re sala mommongoy iy mokwe
mel halear ir yaff kowe. Melwe re mommongoy ngo sa buyoy Yaad
mo lal iy imw we. Ye buyoy sala wirir ir yalweech kowe re kakkangi
mokwe mel halear yaff kowe loal. Sa kasigsig ngaelir sa kkaengalur
bo, "Medae mele ha la kakkangi makla halear yaff kala layi
iyang?"
Sa loh iy tarmwal we mwoal yarmat irel sa kkaengalu
bo, "Ho towe ma ssong ngo yaal taay mmwal yaemem koeloh mele
ha sa buudoh kakkangi makae halear yaff kae loamw iyang."
Iy tarmwal we sa kkaengalu melwe yiloolap we selear sa foer ngaelir.
Yaad sa fahoor ir yalweech kowe sa kkaengalur
bo, "Ha buudoh bo iy be fang halmi. Iwe ngo tayor soelbos
lea ha be loh iyang bo ha ble mel bo layi. Hasafaliuy lapal yaal
mel depey bo be yor layi ngo toar layi. Ilae faal lea ilae hasiirdoh
yaff kae bo layi iyang."
Yaad sa hasiirlohg iliimw sala hadiudiur ngo
ye hamongoyiur. He la moal ngo ye loh sala foer giyaer. Sa hasiirloh
sala hamsoriur lal iy mokwe giyaer we sa foeriu.
Melwe Yaad ye kapatpat ngaelir yalweech kowe
ngo ir yaff kowe re sa ssoong. Re sa liuliuwaley bo be bong mele
re be buudoh giusiur ir yalweech kowe bo re mwoach buudoh chog
ngo Yaad ble ligdirloh.
Yaad ye golae melwe ir yaff kowe re sa liuliuwaley.
Sa lob ireer ir yaff kowe sa kkaengalur bo, "Hami ha towe
ssong ngo ha ble loh mo soelbos bo iye sa yor layi. Te wa mmwal
lea iy be hamongoyiugmi pangami mo Yool mo yalweech kae soelmol.
Ilae ha ble loh ha bla mweri soelbos lea ha be mel mo iyang. Hami
ilae be mmwal lea ha be ffaeg halmi."
Ir yaff kowe re golae bo siureel Yaad mokwe
ye soessoer. Iwe ngo ir mwo ngo re sa wa fahoy iy Yaad bo sa siulay
yaar mel ngaeli. Ngo re la memmeel lea re be kkaengalu bo sa hachigchig
irel yaal kakkamongoyiurloh chog pangal ral, ngo towe mmwal lea
re be hapatpat. Iwe semal ir ngo harahloh chog liufiulyal lea
re sa tettaengloh.
Mwal we Yool sa hamdaedah irel melwe imwear sala
kassiyae Yaad hare medae mele sa wel. Lea wochog bo yaff kowe
layiur re taay biidiy widiy lengchel fal we.
Yaad sa kkaengalu bo ye sa kkaengaliur bo re
ble loh bo tewayoh fangal halear mo yalweech kowe. Iwe ngo ble
buudoh kkaengalu. Yool kofaer ir yalweech kowe re sa mel iliimw.
Yool iwe ye la fetae. Ye la tefael mo irel fetae
ngo ye sa golae chog bo yor mele sa wel bo, paangal ral lea bla
tefael mo irel ferae ngo yaff kowe layiur re ma wiwidi chog lengchel
fal we. Iwe ngo melwe ye la tefael ngo tiuwiriir ir yaff kowe
ngo sa golae chog bo yor mele sa wel.
Yool sa buuloh iliimw sala kamahoor ir yalweech
kowe. Melwe ye wiriir chog ngo sa rrayloh healwe Yool bo sa yor
layiur. Sa hamdaeway sa ttawul ngael difawe Yaad bo be hattiri
irel foerol mongoy kowe. Mill chog melwe redela mmat ir yalweech
kowe ngo re koeloh. Sa biidiy mwal sala hasidah yig kowe hol,
iy sa buudoh siulmi. Sa ngat chog bo be mol paangal mongoy kowe
mo imwoal mala re be mmat ir yalweech kowe.
Sa mwomwaay loh depel Yool mo Yaad bo sa yor
layiur. Re sa ppey yee la seral ngo iy melwe holongol selear ir
yalweech kowe sa buudoh irel iy imw we bo choal dangrol yaef.
Ye buudoh sala wiriir ir mokwe loal lea re sa rol paalingling.
Sa soer bo, "Re wollayi, isae faffahoohmiloh
chog ngo hami ha te ma mwechal buudoh tefael mo irel. Ha buudoh
siyae tefaelloh irel melwe imwach."
Iwe ngo tarmwal we mwoal yarmat sa soer bo,
"Yaeb, ha tewa dabooh bo ha taay mel bo loamw igla. Hamem
ha sa mel be loal Yool mo Yaad. Gel ho tedipli bo ho be loaliugmem
iwe Yool mo Yaad re sa buudoh hammwalehmem yee iye ha sa palleng.
Igla, tayor seral lea ha be chil buyoy ireemw."
Iwe iy yiloolap we sa tefaelloh irel melwe
imwal sala mel iyang. Sa haffohoy ngo toar le be hammwale. Sa
ppey chog ppey chog yee ye meselloh yaal maeliit ngo Yool mo Yaad
iwe re sa rray ho re sa rol ppaalingling ir tarmwal kowe layiur.
Tiiti maata maiyoe maiyoe, ngo gel mwo.