FIYONGOL HARREPIY

translated by: Isaac Langal
illustrated by: Donald Buchholz

Yaeng
Mo
Yaal

Yaeng mo Yaal. Seral ngo re sa kkapata fangalliy bo re be kkamaahoy semal Ir lea ye kkeal. Semal Ir ngo ye soer bo iy mele ye kkeal. Iwe ngo iy yaeng mele sa ye kkeal chog yolool bo iy chog mele ye kkeal.

Re chil kkachocho fangal ngo re la kalloh healwe mwal sa fafadoloh yiuchiul seyai waa weachiich. Iwe ngo iy healwe yaal ila," kkamaahoy mwoach igla mele si bele gola semal gich lea ye kkeal." Iwe ngo iy healwe yaeng ila," kkamaahoyay lea iy bele yigiu yaal hachiuyaloh chaolfach la yaal." Iwe healwe yaeng sa yiugiug. Sa yiugiug yiugiug yee melwe la mmeal chog lea belea wochog yaengel malmol ngo mwal tea hachiuya chaolfach we yaal bo ye far hammwachiudiy woal melwe chemwal.

Iwe ngo iy healwe Yaal sa soer bo," Ho wiri melwe iy kaaengaliug bo iy kkeal mo imwoamw. Kkamaahoyey lea iy bele mammal chog yaal mwalalp la hachiuyaloh chaolfach la yaal." Iwe healwe Yaal sa mammaldiy woal mwalalap we yee taimmwal yaal mwalalap we bichickkar yaal hachiyaloh chaolfach we yoal.

Semal Tarmwal mo
Toet Uwaal Irea

Semal tarmwal lea ye kkeal hamaes yal chehaw. Seral ngo sa la kokomw fadal yee la budoh fael sehay irea sa la wiri sew maoloer le ye ssog uwaal irea iyang. Ye wiri chog iy maoleorol uwaal irea we ngo sa hamed ngali sa ddorfi sa mwarrodiy chog ngo sa loh paol lal iy maoleor we. Sa la rragsiu lea ssogol chog paol. Iwe ngo ye la hatfaeliway iy melwe gumuchiul mo lal iy maoleor we, taay dohway bo sa choalop hamaes iy uwaal irea kowe lea sa ragsiu.

Sibis tarmwal lea re rool bisbis ngo re ma fedegloh chog paangal rall. Seral ngo mala tamear sa hatteyiliir. Iwe ngo ye hasi sew pulgul tabol irea sa ffasangiu iwe mwoal yarmat sa ngalley iy pulgul tabatabol irea kowe ye hoagoy fangal sa kkaengaliu bo, "Iye hoppiy mekea hare be bang ngaliug." Mwal sa chehas ngal iy pulgul tabatabol irea kowe bo madalbo be hoppiy. Ye la baeng baeng tayi mmahos ngali mwo iy mokwe. Melwe chog ngo iwe ye kkatab ngali toet sa wa chehas sa hamesmes ngal iy pulgul tabol irea kowe. Sa wa la baeng baeng, tayi mmahos ngali mwo.

Sa iwe chog yee re la retloh woal dal iy bisbis we yar lea tayi ssemal mwo ir lea ye baang ngali lea be hoppiy iy pulgul tabol irea kowe. Iwe ngo iy melwe tamear sa hasi iy pulgul tabol irea kowe sa hamahala fetangiy. Semal irtarmwal kowe ngo ye ngalley setab. I we ngo sa kkaengaliur bo, "Aaeeii, hale mwoach happiy hare towe baeng. Semal ir tarmwal kowe be sor hattle chog ngo ye mmahosloh setab iy irea kowe.

Semal Choal Haffaholol Mael
Mo Semal Pes Mwachoh Loal

Healwe semal choal haffaholol mael ye mel semal fadiyel pes mwachoh loal. Sa hafohola hafohola iy pes we loal yee la palleng. Melwe ye kakkafohola iy pes we loal ngo ye kakkaskuuna ngali mwachoh mo peraf. Ye la pallengdah chog iy pes we loal ngo haasfaliuy melwe kkadel mwachohol.

Iwe be lea meal chog ngo ye kkaengal iy pes we loal bo be la peraf loal yarmat malog. Sa iwe chog yee sa retloh loal yarmat malog yael iy pes we loal perear. Re sa mel yee la mmwal hall iy pes we malog, taayor malog lea be la perea bo iwe sa retloh loal yarmat malog yoal perear. Iwe ngo ye ttagiul chog iy pes we sa perea malog kowe loal iy mwal we ye ma mel irel. Mwal we ye la gola chog ngo sa mmeal chog lea belea wa retloh ir malog kowe loal irel yael iy pes mwachoh we loal perear sa hangiirloh.

Semal Choal Melaey Mo
Sibis Tarmwal Loal

Semal Choal Melaey mo Sibis Tarmwal Loal

Iy mwallap we ye gola chog bo ye be lea mesloh chog ngo ir tarmwal kowe loal re be tahcheloh iy melaey we yaar. Iwe, melwe sa ppung itol bo belea mes ngo sa hatteyilirdoh ir tarmwal kowe loal. Iwe sa kkaengaliur bo, "Aaeey, be buudoh lea iy be la mes ngo hatwe ligidiloh melaey we yach bo yor yolbumi lea ye mel ifaal.

Iwe, ir tarmwal kowe resa kachog bo yor salpiy lea iy mwalallap ye leba fael iy melaey we. Iwe, melwe ye mes iy mwallallap we iwe ngo re hasiloh resala lebaloh. Melwe re lebaloh chog iy melwe tamear ngo re sa chob ngal iy melaey we yaar lea re sa yangtali. Re sa kiling tabaaliliy fadaley iy melaey we hare yor salapiy lea re be wiri mo iyang. Toar salpiy lea re wiri mo ifael melwe boll iy melaey we, iwe ngo haliye sa mwomwaay chog tumwulul mokwe fadhal iy melaey we irel melwe re sala far kiling tabaaliliy fadaley.

Semal Pes Mo Mala Yoangal

Semal pes. Seral ngo sa darloh woal sew yoaf. Ye la kaladiy lal chael we fael iy yoaf we sala wiri melwe yaongal mo iyang. Iwe ngo iy pes we, ye mel setab chiil paabiy lea ye yilsi.

Iwe, melwe ye wiri iy melwe yaongal ngo sa kachog bo wa semel pes iy melwe sa wiri lea ye wa yilsiy setab chiil paabiy. Iwe sa ttachcheloh iy patal chi we iy ye yilsi sa ddorlong lal iy chael we bo hadal bo be la ddeyi iy pes we semal iy tabol chi we setab bo ye be wa hangi.

Melwe ye ttahcheloh iy patal chi we iy ye yilsi sa ppungdiy lal iy chael we sa dabeyloh, maelel yaod. Iwe ngo iy ye llutlong lal iy chael we, taichaelmwo pes iyang bo iy melwe yaongal iy melwe ye siri. Iwe sala tea iwe fasul hall we ye yilsidoh ngo tea iwe ye wiri yaongal sala mmahaayloh malap we sa la yiidiy mo llapad.

Semal Malhaffohoy Mo Semal Raaywoong

Semal malhaffohoy ye ddar tang maasta la yaal bo sa kkeal hamaes yael iy maasta we yaal, yal ma lliyloh chog. Sa ddar meach we sa la mwoal fadal lluwol. Sa mwoal fadal mwoal fadal yee ye la buudoh soelbos, healwe raaywooang iye ye mel lea sa lofidfidloh luwul sew peel walwol leaye kangkeng makala chiil.

Iwe, iy malhaffohoy sa buudoh sa taldiway iy raaywoong we mo luwul iy mokwe ye kangkeng mokwe chiil. Iwe ngo iy raaywoong we sa kkaengaliu iy malhaffohoy we bo sa hachigchig bo hare tea igli ngo ye belea mesdiy luwul iy peel walwol we.

Iwe sa loh iy raaywoong we ngo iy malhaffohoy we sa mwoal fadal yee ye ttedaploh chog ngo mokwe saldaawal iy maasta we yaal re la ddorfiloh moach we. Iwe re sa wa hasi tefaeli ngal iy maasta we yaal. Re la hasidoh ngo mala ngo re sa matamwoal dorfi iy raaywoong we re sa chemwallo. Re hasidoh chog moach we ngo re sa hallifidiilong lal iy chemwol we ye mel iy raaywoong we iyang bo madalbo be giusiu moach we. Iwe raaywoong we tea far illiy bo re sala far maereyarloh.

Semal Woll Woal Fiuliuy Mo Semal Usaange

Healwe usaange ye ma soer bo iy chog mele ye hartal mmid mo luwuliur paangear matamatal mael. Iwe sa hattehach yalool bo toar semal mael lea be hawaegili irel ddar. Paangearloh mael ngo re sa rongrong melwe yalool iy usaange ngo toar semal lea ye mwechal bo be la hagela yaar be la ddar mo iy usaange we.

Ralawe seral ngo healwe usaange ye mel irel melwe imwal ngo ye la kalloh sa la wiri healwe wol lea ye kakkarahloh. Iwe chog ngo mwal sa hamdaeloh yee lengchel iy wol we ngo ye la siuloh mo iyang. Iwe sa kkaengal iy wol we bo re be haagurum irel ddar semal ir lea ye mmid. Iwe ngo iy wol we sa soer bo, "Gel siya loh." Iwe re sa hatiugiuliu fangali iy lobowe re be haahrumloh iyang.

Iwe, ye llangdah chog healwe usaange sa ddar yee la kakkarpa iy lobowe ngo sa liuwalley bo, iy be sor yolloh iy be hasosoe siugfed ngo ye rel harepdoh siugfed wol we ngo iy mwoach ddar iy be hawaegili. Iwe sa yolloh yee mmasorloh. Iwe ngo ye buudoh chog iy wol we yee hamwoloh mo imwaol sa loh yee la hola iy loboeswe rekkapta fangaliy bo re be haargurumloh iyangi ye la mmat healwe ngo ye tea wiri iy wol we. Melwe ye tea wiri chog ngo mwal sa ddar so loh. Ye la buudoh iy lobowe re kkapta fangaliy mo iy wol we re be haagurumloh iyang, sa ssiulay chog yael iy wol mel iyang. Iwe sa la mmahaagloh moach we.

Semal Malgawael Mo Semal Loeng

Lerreg ngo healwe loeng sa bor chog irel yaal hassiu imwal ngo ye haeyedae ngal mongoy. Gel malgawael sa la wiri sa buudoh mammaliigili fadaley moach we. Sa kkaengal iy loeng we bo," Tea, hallaeng yaamw buch tamay le paangal yarmat ngo re ppaoloh chog ngo gel hosla yangaeng loh chog. Iwe ngo iy loeng we ye kalngali chog yee sa hachiuya matal mo irel sa sebarloh chog irel iy mokwe iy ye fafaoriu.

Iwe ye la buudoh lliifang sa la haffohoyloh iy malgawael we ngo iy loeng we iye ye mwomwaay depal bo ye ppaoloh chog iy mokwe hall ye mamongoy loh chog mo iyang. Iwe ngo iy malgawael we sa mmeal chog bo be lea hachaelloh irel yaol mesel siung.

Semal Choal Feta

Semal tarmwal ye la feta. Sa lemaeliyel chog yee sa palpal mmwaayloh Yaal ngo teyissemal mwo mele ye hola. Melwe sa mmeal chog lea be lea dolloh Yaal ngo sa yafsidah iy yoa we yaal bo hadal bo belea tafael ngal fiuliuy. Ye la yafsidah iy yoa we yaal, ye sa hoateg semal mwitiyel haliy iyang. Melwe ye halangadah mo liuwul taed ngo sa mwaliliy iy haliy we sa soer bo, "Ho be hatafaeliyeydiy letted bo iy chil weachich hamaes. Iwe seral lea ho be la buyoy feta ngo mala ngo iy ble palleng. Iwe ngo ho sa mwoach yafisyey." Iwe ngo iy tarmwal we ila, "Healwe, towe yoh lea iy be hatafaeliugdiy letted bo hadal bo sa lemaeliyel we chog yaey feta fadal bo taichaelmwo mele iy hola ngo tealomolewer ngo iy sa far holaah iwe ngo iy ble wa ppediugloh." Iwe sala mmahaayloh iy moach haliy we.

Semal Pes Mwachoh Mo Semal Siiba

SEMAL PES MWACHOH MO SEMAL SIIBA

Seral ngo healwe pes mwachoh ye la koakomw fadal yee la ppunglong lal seew chael. Ye sa giur giur bo ye be biidah mo lal iy chael we ngo taay mmwal. Sa la hapagiuloh metamatal liuliuwal. Iwe sa la far hawolpagiiloh lal iy chael we sa kakkal fadal. Tea siulay ngo healwe siiba sa la buudoh sala wiri iy pes mwachoh we ye hallos lal iy chael we. Iwe ngo iy siiba we sa kassiyae iy pes we bo, "Medae mele ho sala buulong diudiu lal chael lae ho golae bo yarmat re ma yiul?" Iwe ngo iy pes we sa soer bo, "Healwe, yaamw teed soongu llal chael. Haasfaliuy yaal chaelgar. Ilae fal le iy taey buyoy mo iyang bo iy sa dipli lea iy be mel chog iyang bo iy be yiuyiul chog. Hare ho tea chepar irey ngo hosa liutlong bo hobe soongu."

Melwe chog ngo siiba we taay la sar liuliuwalloh mwo siugfed. Iwe ngo sa ppalang seew liut sala chobdiy mo lengchel iy pes we. Ye ppungdiy chog lal chael ngo mwal sa ddiulong sa yill fadal ngo ye yiul iy chael we. Sa yiuyiul yee la chiuy mwalol lemal ngo ye la liuwalley ye be deadah taay dohdah. Iwe ngo iy pes mwachoh we ila, "Ngaek, ila mala ho kokkoweersiy, buudoh bo iy be deadah woal mala yeframw bo iy be hola ngachel chael la bo iy be deadah ngo iy sala hasidoh setab tael bo iy be halgiidiy iremw bo gel hobe doagiudah." Iwe iy pes we sa siudah woal melwe yefral healwe siiba ngo ye changdah sala hola ngachel iy chael we. Melwe ye hola chog ngachel chael we ngo sa ppalang seew liut sala chobdiy mo woal ngachel iy chael we. Ye chobdiy chog ngo mwal sala ttagiul ngo sa soer ho, "Aahaa, iy kachaparaah chog iy melwe ngo gel ho sala chaparloh iyang. Ho toglae bo iy taey dohdah mo lal chael le iy melwe. Iwe ngo iy golae o iy be kkaengaliug ngo ho towe mwechal tipingiyey. Iwe iy sa kachaparaah chog ngo gel ho sala chaparloh iyang. Ilae ho lea mel igla bo ngaeng iy ble loh ngo siyaeb wer fangal seral." Sa ddar iy pes we ngo sala meldiy iy meachwe siiba. Ilae giich yarmat, si mae liuliuwal mwo mo imwoal mala si be foeriu seew foarmel.

Toet Gech Mo Semal Haatuw

TOET GECH MO SEMAL HAATUW

Healkowe gech re sa hafohoyloh chog irel healwe haatuw. Ye ma ddaberloh chog meachkowe gech paangal mele rall. La rallawe seral ngo re sa ttey fangal ir gech kowe re sa buudoh hatiugili hare medae mele re be foer ngal iy haatuw we. Re hattiugil hattiugil yee la siulayloh ngo semal ir gech kowe sa mwalili ngo sa soer bo, "Iy sa golae mele si be foer ngal haatuw lae. Si be la hasi seew paarang siyae changagli fael mala iuyal. Ilae ngo be mwoach bubbuudoh chog mo meadaaw ngo giich siyae golae bo sa buudoh siyae ddar." Iwe ngo ir gech kowe toet re sa mammal ngo re sa soer bo, "Healwe, tahasafaliuy yaal mwomwaay lal mala chomwomw ngae. Hami bo ilae mele si ble foeriu." Re sa rrayloh ir gech kowe irel melwe iwe semal ye la kkaengaliur iy liuliuwal we. Re sa soer bo tayor seral lea haatuw we be chil ma ddaber. Iwe ngo wa semal chog ir gech kowe sa chidah ngo ye soer bo, "Ha widiyey bo ye mel seew foarmel lea iy dipli bo iy be kassiyaehmi. Mala ha sa roll rray fadal, iwe ngo itey semal giich lea bla happachadah iy paarang la fael mala iuyel iy haatuw lae?" Re sa rrigloh chog ir gech kowe re taay roll mwalili. Ye ngo, re la chichiy ngo toar semal lea ye faetag lal dapal lea bla hamwchiudah iy paarang we.

Semal Pes Mwachoh Mo Semal Mwiliy

SEMAL PES MWACHOH MO SEMAL MWILIY

Healwe semal mwiliy. Ye yilsi sedep flowa sa biidah woal sera raal irea sa la yop iyang. Tedyoh le ye hangi iy madipil flowa we ngo sa buudoh semal pes mwachoh fael iy irea we sala siu sa kakkaldah irel iy mwiliy we. Sa dahloh chog chaelyewal iy pes mwachoh we irel melwe ye la wiri madipil iy flowa we iy mwiliy we ye yilsi sa liuliuwaley hare medae mele be foeriu ngali iy mwiliy we ngo sa yoh ngali iy flowa. Sa liuliuwal liuliuwal yee la golea mele ye be kkaengal iy mwiliy we ngo ye sa mwilidah irel. Sa soer bo, "Healwe mwiliy, imae rongrong lea paangaerloh mael yeyal ngo re ma kakkapta mala mwomwaayomw. Sibis re ma soer bo makla poamw mele ye mwomwaay, iwe ngo sibis re ma soer mala matal yewamw mele ye llefraalloh, iwe ngo sibis re ma soer bo makla matamw mele ye kamwdidi hames. Iwe ngo doelpaer chog mael lea re ma soer bo sa hal gel chog mele sa kaachdoomloh mo liuwoliur paagnaerloh mael." Iwe chog ngo healwe mwiliy ye la habosloh irel iy mokwe pes we ye kkaengaliu. Siugfed mele ssangal ngo sa hartaloh. Sala tafchi tefaeli mo woal rael iy irea we ye mel iyang. Iwe ngo iy pes mwachoh we sa wa soer bo, "Iwe ngo imae rongrong makla re ma soessoer ngo iy ted yiugiul chapar iyang. Bo hare wochog mala isae rongrong mala yaloomw fael seew, ilae ngo iy be soer bo kattoesol mala sa gel chog ho mwiliy mele sa kaachdoomloh." Melwe chog ngo iy mwiliy we sa hatahchaloh melwe mangolal mo woal raal iy irea we. Melwe ye siugaloh melwe yewal ngo ye ppungdiy iy madipil flowa we. Ye ppungdiy chog ngo iy pes we ye yoafaloh mo fael irea we. Ye la hachallaloh iy madipil flowa we ngo sa kkaengaliu iy mwiliy we bo, "Re ma soer bo ye mwomwaay mala halongomw ngo iy te ma rongrong le re ma soer bo ye wa mwomwaay mala lal mala chomwomw." Sa ttagiul iy pes mwachoh we sa daddarmmwaayloh. Iwe ngo ye la mmahaayloh iy mwiliy we ye habos.