LOVENI
ma le pikiniki
I ALA MOANA
Written
by Alaisea F. Iosefa
Illustrated by Deborah F. Dunn
"Ua latalata nei o le'ä tü'ua ä'oga.
"Ua säuniuni 'uma tamaiti mo le tu'uaga o le summer. I
le vaiaso mulimuli lava o le ä'oga na alu ai le pikiniki a le
vasega a Löveni 'i le paka i Ala Moana. Sä na o Löveni lava
le tamaititi Sämoa na alu i le pikiniki. Na säuni lelei lava
e lona tinä se fa'alifu talo ma fa'i ma le moa sä tao 'ätoa
i le 'ogäumu. Sä avane fo'i e i si tamaiti mea'ai e mäsani ona
lätou 'aai ai 'a'o lätou o iai i o lätou atunu'u.
O se aso fiafia lea aso 'iä Löveni ina 'ua
lätou taunu'u atu i le paka i Ala Moana. Sä tü le faiä'oga,
o Miss Sakamoto ma vala'au i tamaiti e fa'apotopoto mai se i
fai fa'atonuga ma fa'ailoa atu 'iä te 'ilätou itü'äiga ta'aloga
o le'ä lätou ta'a'alo ai. Sä potopoto mai loa tamaiti ä'oga
"Okay, everyone should participate in the games. There
are the Wheelbarrel, Tug-of-War, Keep Away, Relay (boys vs.
girls), Volleyball and Jump Rope," o le fa'amälamalamaga
lea a Miss Sakamoto.
"Oh Miss Sakamoto, but we want to go swimming,"
o le vala'au atu lea a le teineititi afakasi.
"We'll do that after lunch," o
le tali lea a le faiä'oga. Na 'uma mai loa le tali a Miss Sakamoto
savali atu loa Löveni ma fai atu 'i le faiä'oga.
"But Miss Sakamoto, it's not good to
go swimming after you eat."
"But you kids want to swim," o
le tali lea a Miss Sakamoto. Na fäliu Löveni ma savali 'ese
ma tautala lava ia, 'iä te ia. Sä fa'apea le tala a Löveni,
"not me, I won't go swimming after I eat."
"Okay kids, let's start with Keep Away,"
o le vala'au lea a Miss Sakamoto.
Sä iai Löveni i totonu ose fa'apotopotoga
fa'atasi ma le to'atele o i si tamaiti 'ae na töfia e Miss Sakamoto
le tamaititi Filipino ma le tamaititi Säpanï e lä te taumafai
e togi le polo, ma o le tagata e lavea ai, 'ua pë (out). Na
pepë le to'atele o tama ma teini, 'ae totoe nei na o Löveni
ma le teineititi pälagi läpo'a lava, e igoa 'iä Suzanne. O si
teineititi lea e ula 'i ai tamaiti ma teineiti o le "Fat
Mama." Sä togi atu le polo, ma sä lëai lava se i si o Löveni
ma Suzanne na lavea ai.
"Sä 'umi tele ona fai le tauvaga a Löveni
ma Suzanne, ona fai atu lea o Miss Sakamoto, "Okay, let's
call it a draw."
'Ae tali mai Suzanne, "No teacher, two
more minutes and if none of us is out, then it's a draw."
"Okay, two more minutes," o le
tali lea a le faiä'oga. Ona toe 'ämata fo'i lea ona togi atu
e le tamaititi Filipino le polo ma toe togi mai e le tamaititi
Sapanï. 'Ua toeititi lava 'uma le lua minute 'ae nape loa e
Suzanne Löveni. O le taimi fo'i lënä na togi atu ai e le tamititi
Filipino le polo ma tau 'iä Löveni ma manumälö ai loa Suzanne.
Sä ita tele Löveni ma vala'au atu 'i le faiä'oga, "It's
not fair, it's not fair," 'ae o lo'o talië lava i si tamaiti
ma teneiti ma Miss Sakamoto.
Sä fai atu loa Suzanne 'iä Löveni, "Okay
you win because I cheated you." 'Ae tali atu Löveni 'iä
Suzanne.
"Oh no, you win, but I'll win the next
time." Ona toe 'ämata fo'i lea o i si ta'aloga. Sä tofitofi
'au e tä'a'alo i le volipolo, 'a'o i si tamaiti ma i si teneiti
sä tofitofi 'au e tä'a'alo i le tosogämaea (Tug-of-War).
Sä tele se fiafiaga na maua e tamaiti i lea
aso. Na 'uma loa fo'i le volipolo ma le tosogämaea ona toe tofitofi
'au fo'i lea e tä'a'alo i le Wheelbarrel. Sä manumälö
le 'au a le tamaititi papälagi ma lana paga, 'ae tü fä Löveni
ma lana paga. "Hey! Kids, it's time to kaukau," o
le 'alaga atu lea a Miss Sakamoto. "Everyone wash their
hands before we eat." 'A'o asu le ipu mea'ai a Löveni na
iloa atu e ia le tele o tamaiti 'ua 'ämata ona 'a'ai 'ae lë
i faia se lotu fa'afetai.
Sä vala'au atu Löveni, "Hey, don't eat,
we gotta say our prayers first."
Sä te'i Miss Sakamoto, ma fesili atu, "Okay,
are you going to say the prayers Löveni?"
"Yes Miss Sakamoto," o le tali
lea a Löveni. Ona fa'atonu atu lea e Löveni tama ma teine e
moe'i'ini o lätou mata. Sä faia e 'ilätou e pei ona fai atu
ai Löveni. Sä faia e Löveni lana tatalo i le gagana Sämoa.
This is the translation of the prayer Löveni
said in English:
Our heavenly Father,
We thank thee, Thank you,
For the food we are about to have,
Thank you for thee, protection you
have given us doing our activities.
No one was hurt or injured,
We ask thee, to protect us during
the rest of our picnic.
In the name of Jesus Christ,
Amen.
Tatalo mäsani a tamaiti i le taimi o Mea'ai.
Mälie pule le tamä
A mätou maua ai mea lelei
O 'oe iä mätou fiafia i ai
A 'o tümau le ola nei
'Ämene.
'Uma loa le tatalo 'ämata loa ona fai le
'ai a tamaiti. Sä nofo loa i lalo Löveni ma säuni atu o le'ä
'ai. Na savali atu Miss Sakamoto ma nofo i tafatafa o Löveni.
"Hi," o le fa'afeiloa'i atu lea a Löveni i lona faiä'oga.
"Hello," o le tali mai lea Miss
Sakamoto.
"What were you saying when you were
praying?" o le fesili atu lea a le faiä'oga.
"Oh! I thanked our heavenly Father for
the food and for the protection he gave us during the games
we played that no one was hurt and also asked Him to protect
us during the rest of our picnic," o le fa'amälamalamaga
lea a Löveni i lona faiä'oga.
Sä toe fesili atu Miss Sakamoto, "How
did you learn to say prayers?"
"Sä a'o mai e o'u mätua 'iä te a'u,"
o le tali lea a Löveni.
"Do Samoan children know how to say
prayers?" toe fesili lea a le faiä'oga.
"Oh yes! Our parents teach us to say
prayers and teach us about the Bible as soon as we start to
speak," o le tali lea a Löveni.
Sä ofo tele le faiä'oga i le fa'amatalaga
a Löveni. 'A'o 'ai Löveni, na iloa atu e ia ni i si o tamaiti
ma teneiti 'ua tämomo'e 'äga'i 'i le sami. Sä popole lava le
loto o Löveni ona sä iloa lelei lava e ia, e lë tatau ona ö
atu tamaiti ma teneiti e 'au'au i le sami pe'ä 'uma ona 'a'ai.
Sä mälölö lelei lava o ia i lalo o se lä'au paolo ma fa'atalitali
se i tö lelei lona mä'ona. 'A'o ia ta'oto'oto i lalo o le lä'au,
sä tau moe'i'ini ona mata peiseaï o le'a moe, 'ae fa'alogoina
loa e ia le fe'ei mai o tamaiti mai le matäfaga. Sä tü vave
loa i luga Löveni ma tamo'e saosaoa äga'i 'i le sami. E taunu'u
atu Löveni o lo'o tutü tamaiti ma teneiti ma tusi o lätou lima
äga'i i tai i le mea loloto. Sä iloa atu e Löveni se tamaititi
o lo'o taumafai e 'a'au mai i uta. Peita'i sä faigatä ona o
le mälösi o le 'a'ave o le sami.
Na iloa atu e Löveni o si ana uö e igoa iä
Scott o lo'o tau'e'ë mai, "Help! Help! Help!" Sä lë
toe fa'atali loa Löveni, na tatala fa'anatinati 'ese loa lona
ofutino ma ona se'evae tosotoso 'ae fe'ausi äga'i 'iä Scott.
O le taimi fo'i lënä sä tamo'e ai Miss Sakamoto e sä'ili mai
se fesoasoani. E taunu'u mai Miss Sakamoto ma le tasi ali'i
papälagi 'ua taunu'u mai i uta Löveni ma si ana uö o Scott.
Sä fa'afaö e Löveni Scott 'ae liliu le ulu i le i si itü 'ae
lomi e ia le papätua. Sä oso le popole o le faiä'oga ona e va'ai
atu e lë o mänava le tamaititi. E lë i 'umi ona fai le faiga
a Löveni 'ae 'ämata loa ona tafe mai le suäsami mai le gutu
o si ana uö, ma 'ämata ona mänavanava. Sä tö le mänava a Miss
Sakamoto, e pei o se tagata sä tamo'e mai i se mea mamao.
Sä oso le fiafia o le faiä'oga ina 'ua fa'asaoina
le ola o si tamaititi. 'Ae o le taimi fo'i lea na taunu'u atu
ai le ta'avale a le falema'i (ambulance). Sä tu'u i ai si tamaititi
i totonu ma 'ave loa 'i le falema'i mo ni i si su'esu'ega. Na
tusi fo'i e le tasi ali'i na alu atu ai i le ta'avale le igoa
o Löveni i se tama'i 'api sä i totonu o le taga o lona ofu.
Na alu 'ese atu loa le ta'avale a le falema'i, vala'au atu loa
Miss Sakamoto i tamaiti e fa'apotopoto fa'atasi mai. Sä fa'apotopoto
mai loa tamaiti, fai atu loa le faiä'oga e täpena 'uma a lätou
mea na 'aumai i le pikiniki ma säuni o le'ä lätou toe fo'i.
Sä usiusita'i lelei tamaiti i le fa'atonuga a le faiä'oga.
Ina 'ua o'o atu i le mea e nofo ai Löveni,
sä oso loa o ia i lalo mai le ta'avale ma fa'atöfä atu i ana
uö ma le faiä'oga. Na vala'au atu Miss Sakamoto 'iä Löveni ma
fa'apea atu, "Löveni, you have a nice summer and I'll see
you next year."
Sä tü Löveni ma tali atu, "You, too,
teacher, and may God bless you and all of my friends."
Sä tamo'e loa o ia 'i le fale. 'A'o lë i
o'o lelei atu Löveni 'i le faitoto'a 'ae oso mai loa lona tinä
ma fa'afetaui ma fesili atu, " 'Ua ä mai le pikiniki?"
"Mom, I'll tell you all what happened
at the picnic, after I get some rest. I am very tired,"
o le tali lea a Löveni i lona tinä. E tusa 'ua tasi le vaiaso
'ua te'a talu ona alu le pikiniki, 'ae maua mai loa se tusi
mai le meli a le 'äiga o Löveni. Sä fa'atuätusi mai fa'apea:
To the Parents of Löveni
Sä tatala e lona tinä le tusi ma lau i lana
täne. Sä fa'apea 'upu o lea tusi. "To the parents of Löveni.
Please bring Löveni to a ceremony to be held at the city hall
on Saturday. This ceremony is sponsored by the Mayor of the
city.
Mahalo!
The Mayor"
Ina 'ua o'o i le aso To'ana'i sä sulu le
'ie faitaga lanumoana o Löveni ma lona 'ofutino pa'epa'e na
su'i e lona tinä. I lea 'aiga na tu'uina atu ai e le ali'i pulenu'u
(mayor) se fa'ailoga 'iä Löveni. O lo'o tüsia i lea fa'ailoga
(award) ni 'upu fa'apea, "Citizen of the Month."
Löveni
Sä fa'afetai atu le ali'i pulenuu 'iä Löveni
mo le lavea'iina o le ola o se tasi o tamaititi i la lätou pikiniki
i Ala Moana. Sä tëte'i mätua o Löveni i le fa'amatalaga a le
pulenu'u, ma sä fa'atumulia fo'i 'ilä'ua i le fiafia. Ina 'ua
lätou sävali mai i fafo, sä tu'u atu e le tamä o Löveni lona
lima taumatau ma fa'auöuö mai Löveni, ma fai lana tala fa'apea--"That's
my boy," ma lätou ö loa i le fale ma le fiafia.
Tama poto e fiafia ai le Tamä.
Tama valea e faanoanoa ai le Tinä