Fa'aliliuina e Veronica Leasiolagi Barber
Mai le tusi a E.B. White
Tusiata e Joy L. Goodenow

'UPU TOMUA

"Ua fa'aliliuina lenei tusi, Apogäleveleve a Charlotte i la tätou gagana ona o le tele o ni tülaga 'aogä o lo'o fa'amatala mai ai ma 'avea lea ma fiafiaga i tamaiti ä'oga e lätou te faitauina lenei tala.

E feagai tonu le fa'peretania o lenei tala ma le tupulaga talavou i vasega 5 ma le 6. Ma o le fa'amoemoe o le'ä fiafia tamaiti ä'oga o Sämoa e faitauina lenei tusi. O lea fo'i se fiafiaga 'iä te a'u. Talosia 'ae 'avea lenei tala ma ala e atili ai ona fia faitau tusi o le tupulaga i ni isi tusi.

'O MEA 'I TOTONU

TAEAO 'AE LË I FAIA LE MEA'AI

"A alu 'i fea Papa ma le to'i?" fesili a Fern i lona tinä o lo'o laulau ipu i luga o le laulau e fai ai le mea'ai o le taeao.

"E alu i le pä pua'a," tali a Mrs. Arable. "O lo'o iai ni tama'i pua'a na fänanau anapö."

"Aiseä e alu ai Papa ma le to'i pe 'äfai e alu 'i le pä pua'a?" toe fesili atu lea a Fern.

"E iai se tama'i pu'a na fanau lë au (runt) ma e la'ititi 'ese ai lava o ia i le toloa'i. 'Ua tonu i le manatu o lou tamä e tapë 'iä te ia 'auä e tino vaivai toe lëai sona 'aogä."

"Tapë 'iä te ia?" tala a Fern ma le leo tele. "O lona uiga o le'ä fasipë i le tama'i pua'a ona o le la'ititi 'ese o ia mai isi pua'a?"

Sä tu'uina atu e Mrs. Arable se tïpoti susu i luga o le laulau. Ona fa'apea atu lea o ia 'iä Fern, "Aua 'e te leo tele mai! E sa'o le tülaga o lo'o faia e lou tama. O itü'äigapua'a fa'apenä e fänanau lë au e tele lava ina pepë."

Sä tü i luga Fern ma tülei 'ese le nofoa sa nofo, ai ma tamo'e atu 'i fafo. Sä susü le mutia ona o le vaitausaga tonu lea o le toe fua mai o lä'au (springtime). Sä tamo'e atu Fern e tuliloa lona tamä. I lë taunu'u atu o ia, sä matuä susü ona se'evae i le susü o le mutia ma le 'ele'ele.

"Täofi fa'amolemole, 'aua 'e te fasipë 'iä te ia!" le vala'au atu lea a Fern ma le tagi i lona tamä. "E lë sa'o lou tapë o le tama'i pua'a.

Nä mulimuli atu fo'i le tinä o Fern i ona tua. I le iloa atu e ia le mea 'ua tupu, sä tü o ia ma tilotilo atu 'iä Fern ma lona tamä.

"Fern," tala lea a lona tamä, "e tatau lava 'iä te, 'oe ona 'e iloa täofiofi i se mea 'ua 'e tigä ai."

"Täofiofi i se mea 'ua 'ou tigä ai?" fesili lea a Fern ma le leo tele lava. "O le ola ma le oti le mea 'ua tupu. 'Ae fai mai a 'oe e tatau ona 'ou iloa täofiofi i se mea 'ou te tigä ai."

Sä maligi lava loimata o Fern ma tago atu e taumafai ona ave 'ese le to'i mai lona tamä.

"Fern," tala atu lea a si ona tamä, Mr. Arable, "e telë so'u mälamalama i lo 'oe i mea tau pua'a. O le pua'a e fanau lë au o le pua'a vaivai lea o se lafu pua'a. E sili ai ona ave 'ese ma le fa'alavelave i le lafu pua'a 'ätoa. Sau ia si o'u afafine pele, sau inä toe alu i le fale!"

" 'Ae lë sa'o lava Papa," tali a Fern ma le tagi. "E lëai se mea a si tama'i pua'a na fai i lona fanau mai e la'ititi 'ese o ia i le lafu pua'a 'ätoa. Ana 'ou fanau mai fo'i a'u 'ae 'ou te la'ititi fä'apenä, 'ua 'e fasioti 'iä te a'u?"

Sä 'ata lëmü si ona tamä, Mr. Arable, ma fa'apea atu, "E lëai, 'ou te lëai ätu i lau fesili. 'Ae iai lona 'ese'esega. O 'oe o lo'u afafine, 'a'o le tama'i pua'a tate pisa ai nei e lë o se tagata."

"E lëai se 'ese'esega," tali a Fern ma u'u mau le to'i." E iai fo'i le ola i le pua'a lätou. E lë 'o se ämiotonu lenä tülaga i la'u fa'alogoaga."

Sä te'i le tamä o Fern i lea tala. Sä ia pupula atu i lona afafine ma le loto momomo lava ma le tau maligi o ona loimata.

"Ua lelei," lana tala atu lea 'iä Fern. "Alu i le fale, 'ae faitalia a'u ma ' avatu le runt pe'ä ou alu atu. Ona fai lea o lau galuega o le fa'asusu 'iä te ia. 'E te iloa ai i'inä le faigata o le fa'aola o le pua'a fanau lë au.

I le fo'i atu o Mr. Arable i le fale e tusa ma le 'afa itülä na te'a ai, sä ia u'u atu i lalo o lona 'ao'ao se tama'i pusa. E taunu'u atu o ia i le fale, o sui se'evae o Fern i luga o le fogäfale aluga o lo lätou fale. 'Ae ua 'uma ona säuni o le mea'ai o le taeao i luga o le laulau. 'Ua iai fuämoa, kofe, fasifalaoa ma isi lava mea'ai i luga o le laulau.

"Tu'u lau tama'i pusa i luga o le nofoa o Fern," tala atu lea a Mrs. Arable. Ona fa'apea lea ona faia e le tamä o Fern, ma alu 'ese atu o ia e fufulu ona lima i le tapuvai ma fa'amamago i le solo.

Na sau lëmü i lalo Fern mai le 'auala sitepu o lo lätou fale. Sä mümü lava ona mata i le mea na tagi ai. I le taunu'u o ia i lona nofoa, sä ia va'aia le tama'i pusa ma sä mäluelue le pusa i le minoi o le mea sä iai i totonu. Na tilotilo atu Fern i lona tamä ma tago atu lea o ia 'ua si'i ifo le pusa ma tatala le ufi. I totonu o le pusa o le tama'i pua'a la'ititi lava. O le tama'i pua'a pa'epa'e, 'ae sä pei e piniki ona taliga i le sulugia i le lä.

"O lau tama'i pua'a lenä," tala atu lea a Mr. Arable 'iä Fern. " 'Ua toe fa'aolatia mai o 'oe. Talosia i le alofa o le Silisili 'Ese e fa'amägalo mai so'u sesë i le tau tapë 'iä te ia."

Sä le 'ave 'esea mata o Fern ma le tama'i pua'a. "Oi!" si ana musumusu, "oi! tilotilo mai 'i ai, e 'ese le mänaia o si tama'i pua'a."

Sä tapuni e Fern le atigipusa. Ona alu atu lea ma kisi 'i lona tamä ma lona tinä ma lona loto fa'afetai ma le fiafia. Ona toe tago lea o ia 'ua tatala le atigipusa ma 'ave 'ese i fafo le tama'i pua'a ma opoopo iai pei o se pepe. I lea lava taimi, na savali atu i totonu o le umukuka le tuagane o Fern e igoa 'iä Avery. E sefulu tausaga o Avery. Sä ia 'u'uina se fagautuono ma se naifi ma'ai.

"O le ä lenä mea?" fesili lea a Avery. "O le ä le mea lea e 'iä Fern," lana toe fesili atu i ona mätua.

"O le mea lenä e 'iä Fern o sana uö ma sa tätou mälö," tali lea a lona tinä, Mrs. Arable. "Alu e fufulu ou lima, Avery!"

"Se'i tu'u tasi mai lava?" le tala a Avery ma lona matuä mana'o e tu'u atu 'iä te ia Fern le pua'a. "E lë o se pua'a lenä mea o le 'isumu. Va'ai 'i ai e lë telë pei o tama'i pua'a 'uma, 'ae pei o le telë o le tama'i 'isumu."

"Fufulu 'ou lima ma sau e 'ai Avery," toe tala atu lea a lona tinä. " 'Ua toe 'afa itüla sau le pasi ä'oga."

"E mafai ona fa'afagafao fo'i o sa'u tama'i pua'a tamä?" fesili atu lea a Avery.

"Lëai, e na o 'ilätou e ala pö mai e maua tama'i pua'a," tali a Mr. Arable. "O Fern na ala i le taeao pö ma sä ia taumafai e suia le agaleaga o tagata i meaola. O lona agalelei lenä 'ua maua ai lana tama'i pua'a. E la'ititï pei o le 'isumu si pua'a 'ae o le tama'i pua'a. O se taui lenä mo ë e ala pö. 'Ae fai ma lësona mo 'e moe 'u'umi. Tätou a'ai!"

Sä lë mafai ona ai Fern vaganä 'ua muamua fa'asusu si ana tama'i pua'a. Na alu ane lea o lona tinä ma fai se fagususu ma tu'u atu 'iä Fern. "Fafaga si au uö 'ua leva le taeao!"

Sä nofo Fern i lalo o le foloa o le umukuka ma fätai lelei ona vae. Ona tago lea i le fagususu 'ua fa'asusu si ana uö, pei lava o se tama'i pepe. I le la'ititi o le pua'a, sä lë äfäina ai le vave o lona iloa susu i le fagususu i le fia'ai tele.

'Ua taunu'u le pasi ä'oga ma fa'ae'ë le pü i le 'auala.

"Tämomo'e!" tala atu lea a Mrs. Arable i lana fanau ma tago atu o ia 'ua 'ave 'ese mai le tama'i pua'a mai 'iä Fern. Sä ia tu'u atu 'iä Fern se tönati e 'ai i luga o le pasi. Sä tago ati fo'i Avery, tuagane o Fern 'ua 'u'u mai lana fagautuono ma lana ia fo'i tönati.

Ona tämomo'e atu lea o Fern ma Avery ma feosofi i le pasi ä'oga. Sä lë tautala Fern i isi tamaiti ä'oga. Säna o le tilotilo lava o ia 'i le 'auala tele ma mäfaufau i si ana uö fou. 'Ae lë i taunu'u le pasi i le faleä'oga, sä fa'apea ifo a Fern 'iä te ia lava, " 'Ou te iloa le igoa e fa'aigoa ai si a'u uö."

"O lona igoa o Wilbur." lana tala lea 'iä te ia lava.

Na alu atu o ia 'i le potu ä'oga ma 'ua 'ämata le vasega. 'Ae sä lë mafai ona 'ave 'ese o lona mäfaufau mai si ana uö. 'Ua fesili atu le faiä'oga 'iä Fern, "O le ä le igoa o le laumua o le Setete o Pennsylvania?"

"Wilbur," le tali a Fern ma lona mäfaufau o lo'o i le fale i le mea o iai si ana uö fou. Na talië 'uma isi tamaiti o le vasega, 'ae mä si teine o Fern i lana tali topetope 'ae sesë

VAEGA II
WILBUR

"Ua 'ese le alofa o Fern 'iä Wilbur. E fiafia o ia e si'isi'i Wilbur ma fafaga ma fa'amoemoe pei o se pepe. I taeao 'uma lava, e ala mai loa Fern fa'amäfanafana le susu a Wilbur, nonoa le fasisolo i lona ua ma fa'asusu 'iä te ia. I aoauli ta'itasi pe'ä tü'ua le ä'oga, e tü loa le pasi i luma o le fale o Fern, tamo'e sa'o lea o ia i le umukuka ma säuni le fagususu a Wilbur. E fa'apea fo'i ona ia faia i le afiafi i le taimi e 'a'ai ai lo lätou 'äiga 'ätoa ma le pö 'ae lë i alu atu o ia e moe. E fesoasoani fo'i le tinä o Fern e fa'asusu Wilbur i le aoäuli a'o i le ä'oga Fern. 'A'o Wilbur fo'i lätou, e 'ese ma le faifia i le susu. E va'ai atu loa 'ua sau Fern e fa'amäfanafana lana susu, alu atu loa ma tütü i tala ane o Fern e fa'atalitali ai lana susu.

I aso muamua o le fa'atoä mai o Wilbur, sä nofo o ia i totonu o se tama'i atigipusa i tala ane o le 'ogäumu i totonu o le umukuka. 'Ae peita'i na fa'alavelave o ia 'iä Mrs. Arable ma le fai'ina o ana feau. Ona tu'u ai lea o Wilbur i se atigipusa telë i tala ane o le fale e fa'aputu ai lä'au. 'Ua lua vaiaso o Wilbur i lea nofoaga, ona tu'u ai lea o ia i fafo male fale. Sä fai lelei lava e Mr.Arable se tama'i fale i lalo o lä'au apu e moe ai Wilbur. I totonu o le fale o Wilbur sä tumu i ni mutia mago mo le fa'amäfanafanaina o ia.

"E lë ma'alili Wilbur i pö?" fesili lea a Fern i lona tamä.

"Lëai," tali a lona tamä. "Fa'atalitali ma mata'i le mea a Wilbur e fai pe'ä ma'alili."

I le aso na soso'o ai, na alu atu Fern ma le fagususu 'ua nofo i lalo o le lä'au apu, 'ae tamo'e atu Wilbur 'ua tü i luma o Fern ma susu tü lana fagususu. Ina 'ua 'uma lelei lava o le susu, fa'atoä mälölö Wilbur. Soso'o ma lona fiamoe ona alu atu lea o ia 'i totonu o lona fale, 'ae mata'i atu lava e Fern. E tilotilo atü Fern, 'ua alu Wilbur suasua i luga mutia mago 'ae maulu 'i ai i lalo, taoto lelei pei na fa'aafu i se 'ie afu ma fai so ana moe. Sä fiafia tele Fern i lea tulaga. Sä popole o ia ne'i ma'alili Wilbur, 'ae 'ua ia iloa nei, e poto lava Wilbur e fai le mea e mäfanafana ai o ia pe'ä mälülü pe ma'alili. 'Ua sa'o ai fo'i le tala a lona tamä.

I taeao 'uma i le mäe'a o le mea'ai o le taeao, e ö ifo fa'atasi Wilbur ma Fern i le 'auala e fa'atali ai le pasi ä'oga a Fern. A sau le pasi, ona alu lea o Fern i le ä'oga ma fa'atöfä mai 'iä Wilbur ae tütü lava Wilbur i le 'auala ma tilotilo atu se'iloga 'ua ia lë iloa atu le pasi ona fo'i lea i lona tama'i fale. 'A'o i le ä'oga Fern, e nofo puipuia Wilbur i totonu o le pä. 'Ae a iai Fern i le fale ona fa'ato'ä mafai lea ona mulimuli solo 'i ai o Wilbur. A alu Fern i totonu o le fale, e fa'apënä fo'i ona alu atu 'i ai o Wilbur. A alu Fern i le fogäfale aluga o le fale, ona nofo fa'atalitali lea o Wilbur i lalo ifo o le 'auala sitepu. A alu Fern e fa'asävalivali lana pepe ta'alo i lona moega ta'avale, e fa'apënä fo'i ona sävalivali ai o Wilbur. A vaivai e savali, ona tago atu lea o Fern 'ua tu'u o ia 'i totonu o le moega ta'avale fa'atasi ma le pepe ta'alo. E fiafia tele Wilbur i lea tülaga. O i si lava taimi 'ua vaivai tele ai Wilbur, ona moe lea pei o le pepe ta'alo 'a'o tosotoso pea e Fern le ta'avale. Sä fiafia fo'i Fern i tilotilo 'iä Wilbur i taimi e moe ai, 'auä e 'ese le 'aulelei o Wilbur i le säsäo'ö o ona fulufulu mata.

I se tasi aoäuli, 'ua ö atu Fern ma lona tuagane o Avery 'ua fai o lä'ua 'ofu 'au'au ma tämomo'e i le vailepa e 'au'au ai. 'Ae mulimuli atu ai fo'i ma Wilbur. Ina 'ua tau atu Wilbur i le vai, sä lë fia 'au'au i le mälülü o le vai. 'A'o pisi lava Fern ma Avery i lä ta'aloga i le vai, na alu 'ese Wilbur ma fa'apalapalä i ni tama'i vaivai lepa i le 'auala.

O aso ta'itasi, sä tele se fiafiaga o Wilbur e maua. I pö ta'itasi, sä mänaia le to'afïlëmü o le fa'ato'aga i le lëai o se pisa.

I lë 'ua lima vaiaso o Wilbur ma 'ua tonu ai i le tamä o Fern, Mr. Arable 'ua tatau ona fa'atau 'ese atu o ia. Sä lë tala feagai lea tülaga 'iä Fern ma sä tagi tele o ia i le musu e fa'atau 'ese atu si ana uö. 'Ae pagä lea, sä tümau le manatu o lona tamä e fa'atau 'ese atu Wilbur. 'Ua läpo'a ma 'ua äga'i ina lë mä'ona i le susu. 'Ua 'ämata ona 'ai 'uma e Wilbur toe mea'ai a le 'äiga. Sä lë mana'o fo'i Mr. Arable e tu'u 'umi Wilbur i lo lätou 'äiga. 'Ua 'uma ona ia fa'atau 'ese atu o isi uso ma tuafäfine e sefulu o Wilbur.

Na toe fai atu o ia i lona afafine, " 'Ua 'uma le taimi na pepe ai Wilbur ma 'ua läpo'a i lai tausiga. 'Ua o'o nei lä i le taimi 'ua tatau ai ona fa'atau 'ese atu."

"Tago e telefoni 'iä Zuckermans," toe tala atu lea a Mr. Arable 'iä Fern. "O lou uncle o Homer Zuckerman e fiafia i fagafao pua'a i isi taimi. A mana'o o ia 'iä Wilbur, ona fa'atau lea 'i ai. E mafai ona 'e alu e asiasi 'iä Wilbur i so'o se taimi 'e te mana'o ai."

"E fia se tupe e fa'atau atu ai Wilbur?" fesili a Fern i lona tamä.

"Fai i lou uncle o Homer e iai sau pua'a 'e te mana'o e fa'atau atu 'iä te ia i le ono talä," tali lea a lona tamä.

E telefoni atu Fern, 'ae tali mai e lona Aunt o Edith le telefoni. Ona vala'au lea e Edith lona to'alua, sau ai lea o Homer 'ua talanoa ma Fern i le telefoni. Ina 'ua fa'alogo atu Homer e ono talä le tau o le pua'a, sä ia lë fa'atali ona fai atu 'ua lelei e mana'o iai. I le aso na soso''o ai, sä 'ave 'ese mai loa Wilbur mai lona 'äiga ma 'avatu e nofo i lona pä fou ma lona 'äiga fou o Mr. ma Mrs. Zuckerman.

VAEGA III
SOLA'AGA

Sä matuä telë le nofoaga fou o Wilbur, 'ae sä fai fo'i si tuai o föliga o le (falemanu) 'ua fauina e nonofo ai i totonu manu 'ese'ese. Sä manogi 'ätoa lea falemanu ma le fanua i manogi o manu 'ese'ese. 'A'o taimi 'uma fo'i e alu atu ai le pusi ma sana i'a e 'ai, e manogi 'ätoa ai fo'i le falemanu i le manogi o le i'a. 'Ae o le manogi na maoa' e lona mälosi i manogi 'ese'ese 'uma, o le manogi lea o mutia 'ua 'uma ona ta'oti ma saisai ma fa'aputu i luga o fata i totonu o lea lava falemanu mo le fafagaina lea o solofanua, povi mä mamoe.

Sä mauaina le mäfanafana i totonu o le falemanu i le tele o manu e nonofo fa'atasi ai i vaitausaga mälülü. 'A'o vaitausaga mäfanafana, sä mauaina fo'i le savili mälü i totonu lava o lea nofoaga pe'ä talai 'uma faitoto'a o le falemanu. Sä fa'atülaga lelei lava i totonu o le falemanu ni li'o mo solofanua, li'o mo povi fa'apea mämoe. Sä vavae 'ese fo'i le li'o fa'apitoa mo Wilbur i 'autafa o le li'o o mämoe. Sä iai ni 'apefa'i, mäsini fa'alämolemole ai u'amea, tui u'amea sasa'o e la'u ai le mutia, suö e sua ai le 'aisa pe'ä to'a, to'i ma 'auto'i tuai, pakeke e la'u ai le susu mo povi pe'ä tatau, pakeke la'u vai, 'atigitaga ma isi lava meafaigaluega 'ese'ese e fa'aaogä i le fa'ato'aga. E lë gata i lea, sä fauina ni fata i luga ifo o li'o o manu ma fa'aaogäina e teu ai le tele o mutia mago 'ua 'uma ona ta'oti ma saisai lelei pei oni tama'i 'atigipusa. Tele ni manu felelei sä fai ni o lätou fa'amoega ma nonofo i totonu o lea lava fale. Sä fiafia fo'i tamaiti e iai Fern ma Avery e tä'a'alo i totonu o le falemanu. Sä pülea lënei falemanu ma le fanua 'atoa e le uncle (tuagane o lona tinä) o Fern e igoa 'iä Mr. Homer L. Zuckerman.

O le väega o le falemanu na fa'apitoa mo Wilbur, sä i lalo tonu ifo lava o le li'o o povi. Sä 'iä Mr. Zuckerman le talitonuga o fe'au mamao a povi e 'aogä tele lea mo le fa'amäfanafanaina o pua'a.

Sä fai fo'i ma mäsani a Fern ona asiasi 'iä Wilbur i aso ta'itasi 'uma lava. Tau atu lea o Fern i se nofoa lä'au tuai ma ia tago 'ua fa'atü i totonu o le li'o o mämoe ma pato, i talane tonu o le nofoaga fou o Wilbur. Sä nofonofo ai Fern i lea nofoa ma tilotilo 'iä Wilbur ma talatalanoa 'i ai. I aso 'uma na faia ai e Fern lenei tülaga, sä 'avea lea ma mea 'ua mäsani ai fo'i o ia i mämoe ma pato. Fa'apea ona mäsani o ia i isi manu 'uma o le fa'ato'aga. Sä fiafia fo'i isi manu 'ese'ese 'uma 'iä Fern i lona agamalü ma lona alofa 'iä 'ilätou. Sä fa'asäina e Mr. Zuckerman ona alu o Fern i totonu o le li'o o Wilbur. 'Ae na mafai lava 'iä Fern ona nofonofo 'ese atu i lona nofoa lä'au ma talatalanoa 'iä Wilbur. Sä fiafia tele Fern i le maua o lea avanoa e asiasi ai o ia i si ana uö. Fa'apea fo'i ona fiafia o Wilbur i le tilotilo ifo o nofonofo atu Fern. 'Ae pagä lea, sä lëai ni toe sävalivaliga, ti'eti'ega po'o ni 'au'auga pei ona lätou faia i aso muamua.

I le tasi aoäuli i le mäsina o Iuni, 'ua latalata lava ina 'ätoa le lua masina o Wilbur, sä alu atu o ia i lumäfale o lona li'o ma fa'atalitali 'iä Fern. Peita'i sä lë sau Fern i lea aso. Sä o'otia Wilbur i le fa'anoanoa pei 'ua tia'ina o ia e lana uö.

Sä fa'apea ifo nai ona manatu, "E lëai lava se mea e mafai ona fai i totonu o lenei li'o. Sä savali lëmü atu o ia 'äga'i i lona 'apa mea'ai ma tilotilo po'o totoe ai ni mea'ai. 'Ae lëai, e na o se pa'u pateta na ta'atia ai. Ona tu'u atu lea o le gutu o Wilbur ma 'ai le pa'u pateta na totoe. E lë i 'umi lava 'ae fa'alogoina e ia le mageso o lona tua. Alu atu lea o ia 'ua fa'alagolago i le pä ma valu ai lona tua. Ina 'ua vaivai lava o ia i valu lona tua, fa'atoä alu i le itü o lona li'o e i totonu o le falemanu ma a'e i luga fa'aputugäpalapala ma fe'au a povi ma nofonofo ai. E lë i fia moe o ia, e lë i fia suasua fo'i i ni palapala, na o le fiu i tütü solo ma tä'oto'oto solo. Fa'apea lea o si ana tala 'iä te ia lava, "E lë i 'atoa le lua mäsina o lo'u matua, 'a'o lenei 'ua 'ou fiu i ola i lenei olaga." Ona toe savali ifo lea o ia i fafo i ona lumäfale, ma talatalanoa 'iä te ia lava.

"A 'ou sau i fafo, e lëai se mea e toe alu 'i ai, e na o totonu. A 'ou i totonu, e leai se mea e toe alu 'i ai, e na o le sau i fafo," tala a Wilbur.

"O le mea lenä 'ua sësë ai 'oe," tala lea a le leo.

Tilotilo atu lea o Wilbur i püpü o le pä ma ia iloa atu se kusi o tü mai.

"E lëai se mea 'e te nofo pologa ai i totonu o lenä, lenä, lenä li'o palapalä," tala fa'atopetope lea a le kusi. "E iai se fasilaupapa o lou li'o o lo'o lë mau lelei, a 'e tülei 'ese ona mafai lea ona 'e sau i fafo!"

"O le ä lau tala?" le fesili a Wilbur. "Toe fai mai, 'ae tautala fa'agesegese, 'ou te lë malamalama pe'ä tätope mai 'au tala."

"I, i, i lo'u toe fai atu," tala a le kusi, "sau 'ese mai ma lënä nofoaga palapalä. E mänaia tele fafo nei."

"Na 'e fai mai o iai se laupapa o mägaeagae¹?" le fesili a Wilbur.

"O lenä lava, lenä lava," le tali a le kusi.

Na savali atu Wilbur i le isi itü, ma ia va'aia le sa'o o le tala a le kusi. E iai se laupapa o le pä o mägaegae. Sä ia tu'utu'u lëmü atu 'i ai lona isu ma tülei 'ese ai lea laupapa. Ona alu 'ese ai lea o ia i fafo ma lona li'o. Sä 'ata lëmü le kusi i le mea 'ua tupu.

"O le ä sau fa'alogo'aga i le maua o lou sa'olotoga?" le fesili a kusi 'iä Wilbur.

"E mänaia tele," le tali a Wilbur. " 'Ou te lagona lo'u fiafia 'i ai."

O le tali lona lua a Wilbur, sä 'ese lana fa'aloga'aga i lona tütü i fafo mai lona pä, ma 'ua lëai se mea e punitia ai o ia ma le lalolagi 'ätoa.

Ona fa'apea atu lea o Wilbur 'i le kusi, "O fea 'e te talitonu e tatau ona 'ou alu 'i ai?"

'Ae tali kusi. "Alu i so'o se mea, so'o se mea 'e te mana'o ai." "Alu 'äga'i i le togälä'au ma 'eli i luga ni au mütia! alu 'äga'i i le fa'ato'aga fuälä'au ma sua i luga ni au lätisi! Lia'i i luga le tele o mea! 'Ai ni au mutia! Tilotilo ni 'ausaga! Tamo'e solo i le fanua 'atoa! Osooso solo ma siva, oso i luga ma lalo! Alu aga'i i le togälä'au ma tafatafao solo i lalo o lä'au! Matagofie le lalolagi 'a'o 'e la'ititi."

¹mägaeagae = loose

" 'Ou la'u va'ai fo'i lenä," le tali a Wilbur. Sä ia oso i luga ma ta'avili i lalo, tamo'e i luma, tü ma tilotilo solo, sosogi le 'ea ma le manogi o lä'au ma savali atu o ia 'äga'i i le togälä'au. Ina 'ua tau atu o ia i se lä'au 'apu ona ia mälölö ai lea i lalo i lona päolo. Sä ia sogisogi atu i le 'ele'ele ma 'ämata ai loa ona fa'asaga atu o ia 'ua suasua, 'eli'eli ma matuä sua i luga ni a'a la'au. Sä maua e ia se fiafiaga tele. Telë fo'i se ogä'ele'ele na ia suaina, 'ae fa'atoä iloa mai ai o ia e Mrs. Zuckerman. I le iloa atu e Mrs. Zuckerman le faiga a Wilbur o fai mai, sä fonö atu le fafine i lona to'alua.

"Ho-mer! sau vave 'ua osopä le pua'a, 'ua osopä le pua'a. O lo'o i lalo o le 'apu telë!"

Na manatu Homer, "O lea 'ua 'ämata mai fa'afitauli nei na 'ou fefe 'i ai i le fa'atau o le itü'äigäpua'a fänau lë au fa'apea."

Na fa'alogoina fo'i e le kusi le pisapisaö 'ua tupu. Ona vala'au atu lea o ia ma le leo tele 'iä Wilbur, "Tamo'e, tamo'e, tamo'e i lalo atu o le maupu'epu'e. Sola 'äga'i i le togävao. E lätou te lë maua, lë maua, lë maua ai 'oe i le togävao."

Sä fa'alogoina fo'i e le maile le pisapisaö. Ona tämo'e atu lea o ia e aufa'atasi i le toe pu'eina o Wilbur. Na lagona fo'i e Mr. Zuckerman le vala'au a lona to'alua ma le mea 'ua tupu ma sau 'ese ai o ia mai lana galuega sä fai. Fa'apea ona fa'alogoina e isi tagata faigaluega le mea 'ua tupu i le fonofonö a Mrs. Zuckerman, ma ö mai 'ese 'uma ai 'ilätou mai a lätou galuega sä fai. Sä ö atu fa'atasi lätou 'äga'i 'iä Wilbur, ma 'ua lë iloa nei e Wilbur lana mea 'äfai. E tilotilo atu i le togävao, 'ua fai si mamao pe'ä tamo'e 'i ai. Tu'u ifo i se isi itü, e lë i o'o muamua o ia i le togävao, ma e lë iloa pe fiafia 'i ai pe lëai.

Sä tapa atu Mr. Zuckerman i le isi tamäloa e igoa 'iä Lurvy, "Tämo'e fa'ata'amilo ifo i tua o Wilbur ma tulituli lëmü o ia 'äga'i i le falemanu. 'Ae se'i o'u alu e 'aumai se pakeke mea'ai."

Mai i lea sola'aga, sä matuä vave ona iloa 'uma ea isi manu le mea na tupu. So'o se taimi lava e sola 'ese ai se manu mai le pämanu, sä fa'atusa lea 'iä Wilbur ma lana sola'aga. E muamua lava le kusi ona 'alaga atu i povi, 'ua sola Wilbur. Ona iloa 'uma ai lea e povi. Ona ta'u atu lea e se tasi povi i mämoe fafine, ona lätou ta'u atu lea 'iä lätou fanau. E fa'apea ona iloa e solofanua mai le pisapisaö o kusi. E lë 'umi 'ae iloa 'uma e manu le manu 'ua sola 'ese i le fia maua o sona sa'olotaga. O se fiafiaga tele lea i isi manu 'uma pe'ä iai së tasi o manu e ola sa'oloto mai li'o o lo'o puipuia ai le to'atele o 'ilätou.

'Ae pagä lea, 'ua matuä le iloa e Wilbur lana mea 'äfai. E föliga 'iä te ia 'ua ö atu 'uma tagata e pu'e mai ia. Ona fa'apea ai lea o si ona manatu, "A fa'apenei le mea e tupu pe'ä sa'oloto le tagata, e sili ai 'iä te a'u lo'u nofo 'i totonu o le pä."

Sä tolotolo lëmü atu le maile i le isi itü, 'ae tolotolo lëmü atu Lurvy i le isi itü o Wilbur. 'A'o Mrs. Zuckerman, o lo'o tü fa'atalitali mai o ia mo le puipuia o le fa'ato'aga fugälä'au. 'Ae savali atu Mr. Zuckerman ma le pakeke mea'ai e fa'alata ai Wilbur. "Oka se mala," le manatu o Wilbur. "Ta fia va'ai atu ia 'iä Fern?" si ana tagi lea.

Sä ulua'i pisapisaö fo'i le kusi i manu 'uma ma tauvala'au atu 'iä Wilbur.

" 'Aua 'e te tütü fa'avalevalea, Wilbur! Tamo'e solo, 'alo i lalo!" tala a kusi. " 'Oso i luga! tamo'e mai 'iä te a'u! mäulu i le vä o vai! milo ma liliu! sola 'äga'i i le togävao!"

Na 'oso atu le maile ma tau taöfi vae pito i tua o Wilbur, 'ae na oso Wilbur and tamo'e 'ese. Na 'apatä atu Lurvy e pu'e mai vae o Wilbur, 'ae lë maua. Na 'e'ë atu Mr. Zuckerman 'iä Lurvy. 'Ae fa'amalö atu kusi 'iä Wilbur. I le 'apatä atu o Lurvy e pu'e mai Wilbur, 'ae 'alo 'ese o ia, 'ae toe maua ai e Lurvy le maile. Na 'e'ë atu kusi, "Mänaia lau faiga! mänaia lau faiga! toe fai, ma toe fai ma toe fai!"

"Tamo'e i lalo atu o le maupu'epu'e!" le tala a se tasi povi.

"Tamo'e 'äga'i mai 'iä te a'u!'" le tala a le kusi fafine.

"Tamo'e 'i luga atu o le maupu'epu'e!" tala a le mämoe.

"Milo ma liliu!" tala a le kusi.

" 'Oso i luga ma siva!" tala a le toa.

"Va'ai Lurvy lenä 'ua alu atu!" le tagi vala'au a le povi.

"Va'ai Mr. Zuckerman lenä 'ua alu atu!" le 'e'ë a le kusi.

"Va'ai le maile!" tagi vala'au a mämoe

"Fa'alogo mai, fa'alogo mai!" le 'e'ë a le kusi.

Pagä lea, sä lagona e Wilbur le fia fesoasoani atu a nai ana uö, 'ae 'ua lë mafai e ia ona tamo'e i luga ma lalo o le maupu'epu'e i le taimi e tasi. Fa'apënä fo'i ona lë mafai e ia ona oso ma 'alo ma siva ma liliu i le taimi e tasi. Sä matuä tagi fo'i o ia i le fefe. Sä ia lë iloa lana mea 'äfai. Sä mana'omia tele e ia le fesoasoani a Fern, 'ae 'ua lëai lava se Fern e va'ai atu 'i ai. E na o Mr. Zuckerman o tu mai ma le pakeke mea'ai. Tonu ai lea 'iä te ia 'ua fai fo'i si ona fia 'ai, e sili ona fa'a'uma o le pisapisaö.

"Ia pua'a, ia pua'a!" le tala a Mr. Zuckerman ma fa'apäö'ö atu le pakeke.

Sä tilotilo atu Wilbur i le pakeke ma la'ala'a lëmü atu 'i ai.

" 'Aua, 'aua, 'aua!" le tala a kusi. "O se togafiti le pakeke lënä e toe maua ai 'oe e tu'u pä, tu'u pä! 'Aua 'e te se'e i na mea'ai."

Na fa'alogoina e Wilbur le au'ë'e a kusi, 'ae sä fia 'ai tele o ia. Sä mänaia i lana va'ai mea'ai o lo'o i totonu o le pakeke o lo'o u'u e Mr. Zuckerman. Sä la'ala'a lëmü atu o ia 'äga'i i le pakeke mea'ai.

'Ae sä au'e'ë atu lava kusi, " 'E te toe salamö, toe salamö!"

'Ae sä mälosi fo'i le fia 'ai o Wilbur. Ona savali lëmü lea o Mr. Zuckerman 'i le pä pua'a 'ae mulimuli atu ai Wilbur.

Na toe fai atu fo'i le kusi, " 'E te misia nei lou sa'olotoga. E lë taitai tutusa le itülä e tasi 'e te sa'oloto ai ma lenä pakeke mea'ai."

'Ae na mälosi lava le fia 'ai o Wilbur ma lë fa'alogo i le fa'aosooso atu a kusi.

'Ua taunu'u Mr. Zuckerman i le pä pua'a, ona ia sasa'a lea o le pakeke mea'ai i totonu o le 'apa. Tago atu lea o ia 'ua 'ave 'ese le laupapa lea na tülei 'ese e Wilbur ma vala'au mai 'ia Wilbur e alu atu.

'A'o savali lëmü atu pea Wilbur, sä toe tagi atu fo'i kusi, "Toe mäfaufau, toe mäfaufau!"

'Ae sä lë toe lagona e Wilbur tala fa'aosooso a kusi. Na savali atu o ia ma alu i totonu o lona pä e pei ona mäsani ai, ma fa'asaga atu o ia 'ua 'ai 'uma mea'ai sä i lona 'apa.

'A'o 'ai Wilbur, na alu Lurvy ma ni fao ma se sämala 'ua toe tutu'i fa'amau ai le laupapa na mägaegae ma toe puipui ai Wilbur i totonu o lona pä. Sä tago atu Mr. Zuckerman i se fasilä'au ma valuvalu ai le tua o Wilbur.

"O se pua'a 'ese lenei pua'a," tala lea a Lurvy.

"O se pua'a 'ese. E ulavale pei lava o le tele o tamaiti, 'ae usita'i toe lelei," tala a Mr. Zuckerman.

I le fa'alogo atu o Wilbur o ta'u ia o se pua'a lelei, sä matagofie 'iä te ia le mäfanafana o le susu ma ma lemea'ai ma le valuvalu a Mr. Zuckerman i lona tua. Ina 'ua mäe'a lana mea'ai, ona lagona ai lea e ia se fia moe ma se fia mälölö. Mai i le vevesi o le aoäuli, sä lagona e ia le vaivai tele 'ae lë i täina le fä.

Ona fa'apea ifo ai lea o Wilbur 'iä te ia lava, "Ou te la'ititi tele i alu 'ese atu i le lalolagi na 'o a'u." Ona ta'oto lea o ia i lalo ma fai lana moe.

VAEGA IV
FA'AVAUVAU

I le aso na soso'o ai, sä tetele ni tïmuga. 'Ua tafe solo le vai i luga ma 'autafa o fale ma le fanua 'ätoa.

Sä 'avea le tetele o tïmuga ma mea 'ua fa'alëfiafia ai Wilbur. Na tonu 'iä te ia o le aso lea e alu ai i ona lumäfale e suasua ai sana pü fou i le 'ele'ele. Sä tonu fo'i 'iä te ia o le aso lea e fai ai ni ana fuafuaga fa'apea:

E tolusefulu minute e 'ai ai lana mea'ai o le taeao.

E tä le fitu 'ua 'uma lana 'aiga.

Ona alu lea e talanoa 'iä Templeton i le tä o le valu. O Templeton o le 'isumu lea e nofo tonu lava i lalo ifo o le pä o Wilbur. E lë i matuä fiafia o ia e talanoa iä Templeton, 'ae sili atu lea i lo le lëai lava o sana mea e fai.

'A 'uma le talanoaga ma Templeton, sä tonu 'iä Wilbur e fai sana mälologa i fafo i le lä 'ae lë i täina le iva i le taeao lava.

Mai i le iva i le sefulutasi, na tonu 'iä te ia o le'ä eli sana lua. 'Ätonu e maua ai ni isi mea lelei mo lana 'aiga ise isi taimi.

Mai i le sefulutasi i le sefululua, na fa'apea a ia o le taimi lea e matamata atu ai i lago i luga o laupapa, pï i totonu o lätou fa'amoega, ma 'iao o fëlelei i le 'ea.

I le tä tonu o le sefululua, o le taimi lea o lana 'aiga o le aoauli.

'A 'uma le 'aiga lea i le ta o le tasi, ona fai lea o sana mälölöga.

Mai i le lua i le tä lava o le tolu, e alu atu o ia e valu 'uma itütino o lona tino e mageso i 'autafa o le pä simä.

Mai i le tolu i le tä o le fä, na tonu 'iä te ia o le taimi lea e lëai sana galuega e fai. O le'ä na 'o le nofonofo o ia ma mäfaufau i le matagofie o le maua pea o le ola ma fa'atalitali 'ia Fern.

I le tä tonu o le fä, o le taimi lea o lana 'aiga o le afiafi.

Na alu atu lea o Wilbur e moe ma mäfaufau i ana mea o le'ä fai i le aso e soso'o ai. Peita'i, i le ala mai o ia ina 'ua tä tonu o le ono, va'ai atü i le tetele o tïmuga, 'ua lë fiafia o ia i le fa'alë'aogäina o ana tonu.

"Na mänaia le aso 'ätoa na 'ou fa'atülagaina, 'a'o o lenei 'ua fa'aleagaina e le timu," tala a Wilbur.

Sä tütü o ia i totonu o lona pä ma tilotilo 'i fafo. I le tu'utu'u atu o lona isu i fafo o le faitoto'a o le falemanu, 'ae susü i le timu. Sä tumu ma masua le vai i lana 'apa mea'ai. 'Ua ia lë ra'aia fo'i Templeton le isumu.

Sä fonö atu Wilbur, "O 'e i fafo 'i'inä Templeton?" 'Ae sä matuä lëai lava se tali e na te fa'alogoina. Ona lagona ai lea e ia se tülaga fa'avauvau ma le lëai o sana uö.

Na fa'apea ifo lea o ia 'iä te ia lava, "E tutusa 'uma lava aso o lenei olaga. 'Ou te la'ititi ma 'ua leai lava sa'u uö lelei i lenei pä manu 'ätoa. E tïmuta fo'i le aso 'ätoa i la'u va'ai. E lë mafai fo'i ona sau o Fern i tau leaga fa'apënei e ma eva. Matuä leaga tele!" Fai lava tala a Wilbur 'iä te ia lava ma tagi i le fa'avauvau.

E lë i 'umi, 'ae fa'alogoina e Wilbur le pa'ö mai o le pakeke. Tiltotilo atü o ia o tü mai Lurvy ma le pakeke mea'ai i le timu.

"Sau pua'a!" le vala'au a Lurvy.

E lë i gaioi Wilbur. Ona tago lea o Lurvy 'ua sasa'a le pakeke mea'ai i totonu o le apa ma toe fo'i atu 'i le fale. 'Ae na va' aia e Lurvy se süiga 'iä Wilbur.

E lë i mana'omia e Wilbur ni mea'ai. Na mana'omia e ia se isi e opoopo 'ia te ia i le alofa. Na mana'omia e ia se uö, se tasi e la te to'alua ma la ta'a'alo fa'atasi. Na tapa atu o la i se tasi o kusi.

"E mafai ona 'e sau e ta te tä'a'alo?" lana fesili.

'Ae tali le kusi, "Fa'amalie'oe le atali'i, fa'amalie. O a'u lenei 'ou te nofo i luga o o'u fua. E tatau 'iä te a'u ona 'ou nofo ai pea e fa'ämafanafana 'iä ilätou. E lë mafai ona 'ou ta'alo a'o fa'atalitali ni o'u fua e fua mai ai ni tama'i kusi."

Toe fai atu lea o Wilbur, " 'Ae ä 'oe manulele' to'ito'i²?"

'Ae lëai lava se manu e fia ta'alo 'iä Wilbur.

Toe fai atu lea o Wilbur i se tasi o tama'i mämoe, "Fa'amolemole, sau e tä eva ma tä tä'a'alo i lo'u li'o."

"Lëai, matuä lëai lava," le tali a le tama'i mämoe. "I le mea muamua, e lë mafai ona 'ou 'oso atu i lou pä, o lenei 'ou te la'ititi tele. I le mea lonalua, 'ou te lë fia uö i ni pua'a. O pua'a e sili atu le to'ilalo i manu 'uma.

²manulele to'ito'i = woodpecker

"O le ä le 'uiga o lau tala, sili atu le to'ilalo?" le tali a Wilbur. " 'Ou te lë iloa e iai se manu i lenei lalolagi e sili atu le to'ilalo i lö isi manu. O le to'ilalo o le gata'aga lenä o le mauälalö o mea 'uma lava. E pei e gata ai se' laina. E fa'afefea lä ona iai o se mea e sili atu lona maulalo i le to'ilalo? Ana fa'apea e iai se mea e sili atu i le to'ilalo, e iai fo'i lä le täua o le to'ilalo. Tusa lava pe la'ititi, 'ae iai lava lona täua. 'Ae a fa'apea o le to'ilalo e gata mai ai le laina 'auä e lëai sona täua, e lë sa'o lau tala e iai se mea e sili atu ma le to'ilalo."

"Fïlëmü ia!" le tala a le tama'i mämoe. "Alu e tä'alo'alo na 'o 'oe! E sä ona 'ou ta'alo i ni pua'a."

Sä fa'anoanoa tele Wilbur i lea tülaga ma sä tä'oto o ia i lalo ma fa'alogologo i le pa'ü o tïmuga. E lë i 'umi lava, 'ae va'aia e ia le 'isumu o tolotolo mai i lalo ma le laupapa fa'ase' e.

"E mafai ona 'e sau e ta te tä'a'alo?" le fesili atu a Wilbur 'i le 'isumu.

"Tä'a'alo? Tä'a'alo? 'ou te lë' iloa le uiga o lenä 'upu." tala a Templeton le 'isumu.

"E mafai ona 'ou fa'amatala atu," le tali a Wilbur. "O le ta'alo o lona uiga o lou sau lenä e ta te talatalanoa ma ta eva."

" 'Ou te lë faia ni na mea," le tali a 'isumu pei e ita. "E sili 'iä te a'u ona fa'aaogä o lo'u taimi e säili ai ni a'u mea'ai. 'Ou te lë iloa eva ma fai ni mea e fa'afiafia ai a'u. 'E te fai mai nei, o o'u 'äga'i atu i lou apa e 'ai 'uma mea'ai o lo'o totoe ai, 'auä 'ua 'e musu 'oe e 'ai i lou valea." E fai lava le tala a Templeton ma totolo 'ese atu i se pü na ia elia i lalo ifo o le pa o Wilbur. Sä aliali mai i lea pü le atamai tele o Templeton. E fai le pü ma ala e sau ai i fafo pe'ä mana'o i ni mea'ai ma toe sola ai i totonu pe'ä va'ai atu i tagata. E lë gata i lea, e tele fo'i ni isi pü o Templeton 'ua 'uma ona ia eli soloina i le fanua 'ätoa. Ma e mäsani o ia ona moe i le ao, 'ae feälua'i solo pe'ä pö e säili ni ana mea'ai ma asiasi solo i isi manu o le fa'ato'aga.

Sä tilotilo atu Wilbur o alu ma sau Templeton i lona pü. Toe alu atu ma 'ai ana mea'ai i le timu. Sä lë iloa e Wilbur lana mea 'äfai. I le päsiä³ o le aso ma lona iloa o lo'o i fafo Templeton i le timu, sä lë maua e Wilbur se fa'amäfanafanaga. Sä lagona tele e ia le fa'anoanoa pei 'ua tia'i ia e tagata, lëai se manu e fia ta'alo 'iä te ia ma sä 'iä te ia le fia 'ai. Ona ta'oto ai lea o ia i lalo ma tagi.

I le aoäuli o lea lava aso, na alu atu Lurvy ma fai atu 'iä Mr. Zukerman. " 'Ou te manatu e iai se mea o tigä o lau pua'a. E lë i 'ai e ia ana mea'ai mai i le taeao 'ätoa."

"Alu e 'ave 'i ai ni sipunitï se lua o le sulphur ma sina molasses," tala a Mr. Zuckerman.

Sä lë iloa e Wilbur le mea 'ua tupu i le alu atu o Lurvy 'ua pu'e mai o ia ma fa'amälosi ona fa'ainu o ia i le sulphur ma le molasses 'ua tu'u fa'atasi. Sä matuä o'otia o ia i le lë iloa pe 'ua lata mai le oti. Sä lë fiafia o ia i lea fa'alogona o le fa'avauvau.

E lë i 'umi 'ae pö le aso. 'Ua o'o fo'i ina momoe 'uma isi manu ma 'ua lë lagona atu e Wilbur le lamulamu mai o gutu o mämoe. I lë 'ua ligoligoa⁴ le' pö, 'ae fa'afuase'i loa ona fa'alogoina e Wilbur se leo o fa'apea mai. "E te mana'omia se uö Wilbur?" tala a le leo. "E mafai ona fai o sa tä uö. Na 'ou tulimata'i⁵ 'oe i le aso 'ätoa ma 'ou te fia uö 'iä te 'oe."

" 'A'o fea 'oe," le tala a Wilbur ma le fiafia. " 'A'o fea 'oe, 'ou te lë iloa atu 'oe. 'A'o ai fo'i 'oe?"

"O lea 'ou te nofo i luga mai o 'oe," tali a le leo. "Fai sau moe, se'i aulia le taeao ona tä talanoa lea."

³pâsiâ = dreary
⁴ligoligoa = silent
⁵tulimata'i = watch

VAEGA V
CHARLOTTE

E moe fua Wilbur, 'ae 'ua mana'o tele o ia inä ao ia le mea. Tele mea, sä mole o ia i le fia 'ai, toe tele mäfaufauga sä i lona ulu. Sä lë mafai ona maua ai o se moe lelei a Wilbur.

Sä moe te'ite'i o ia, ma tau fa'alogologo i le taimi. E te'i ifo o ia i le isi itülä, 'ua tä tonu lava le sefululua. 'Ae fa'alogo atu o ia, o galigali⁶ mai nifo o Templeton le 'isumu. "Matuä pa'ö tele le lä 'isumu valea o tau momoe atu." le tala a Wilbur. "Sili ai ona alu ifo e moe ma le alu fa'aleaga pä ma fanua o isi manu."

I le toe te'i fa'alua o Wilbur, sä lagona atu e ia le moe valevale a le kusi i luga o ona fua.

" 'Ua tä se fia?" le fesili musumusu⁷ a Wilbur 'i le kusi.

"Masalo 'ua tai 'afa, tai 'afa, tai 'afa le sefulutasi," tali a le kusi. "Aiseä 'ua 'e lë moe ai, Wilbur?"

"Tele mea o lo'o i lo 'u mäfaufau," tali a Wilbur.

"E ä," fesili a le kusi, "o le poga lenä o 'oe o le tele o mea 'e te mäfaufau 'i ai. O a'u, e lëai lava se mea 'ou te mäfaufau 'i ai. Pau le mea o le tele o nei mea e i lalo o a'u. 'Ou te iloa 'e te lë i o'o i le tülaga o lou moe i luga o ni fua. O a'u e valu o'u fua. 'Ua 'e moe i luga o ni fua fa'apea?"

"E lëai," tali a Wilbur. " 'Ou te talitonu e fa'agëgë⁸ lenä tülaga. E fia le 'umi fa'atoä fofoa mai 'ou fua?"

⁶galigali = gnaw
⁷musumusi = whisper
⁸fa'agëgë = uncomfortable

"E tusa, e tusa, e tusa ma le tolu sefulu aso," tali a le kusi. " 'A'o a'u faiga i isi aso pe'ä mäfanafana le aoauli, e tu'u vaovao i luga o fua 'ae o'u alu e sävalivali."

Sä mänava loloa Wilbur i le fia moe ma toe moe lea o ia. 'A'o moe Wilbur sä fai sana miti i le leo na ia fa'alogoina i le afiafi, " 'Ou te fia uö 'iä te 'oe. Moe, se'i ao ona tä talanoa lea."

I le toe tolu sefulu minute tatafa mai o ata, sä te'i i luga. Wilbur ma fa'alogologo solo i ni leo o isi manu. 'Ae sä pogisä pea le mea. O lo'o momoe 'uma fo'i isi manu. O se taimi fiafia tele le asö 'iä Wilbur. Sä ligoligoa le falemanu 'ätoa ma sä to'afïlëmü le tau.

"Toeititi lava tatafa mai ao." tala a Wilbur 'iä te ia lava.

'Ua lëai ni fetü i le lagi. O lea 'ua 'ou iloa atuina kusi. Sä moe nofo o ia ma lona ulu sä sulu i lalo o se tasi o ona tau'au. Fa'apea fo'i ona ia iloa atu o mämoe o momoe mai.

"Oka, oka e, o se aso matagöfie lenei aso!" tala a Wilbur. "O le aso lenei e maua ai së tasi o manu e ma te uö."

Na alu atu o ia 'ua tilotilo solo i lona pä tilotilo 'i luga o le fa'aalo ma le fa'amälama. 'Ae lë va'aia lava e ia se mea. Ona tonu ai lea 'iä te ia e tauvala'au po'o fea o iai le manu lea na tautala atu 'iä te ia i le afiafi talu ai. Sä musu o ia e pisaö i le to'afïlemü o le taeao, 'ae sä lë mafai e ia ona nofo fïlëmü i le fia feiloa'i i lana uö fou, Ona fa'apea lea o Wilbur.

"Fa'alogo mai fa'amolemole! O 'oe lea na fia uö 'iä te a'u i le afiafi ananafi, fa'aali mai se mea 'ou te iloa atu ai 'oe!"

Sä tete'i i luga isi manu ma lätou tilotilo atu 'iä Wilbur. Ona mümüvale⁹ ai lea o Wilbur i le matamuli 'ae na tonu 'iä te ia e lë toe nofo fïlëmü se'iloga 'ua feiloa'i i lana uö fou. Ona toe fa'apea atu fo'i lea o Wilbur.

"Fa'alogo mai fa'amolemole, o 'oe lea na fia uö 'iä te a'u i le pö anapö tautala mai. Ta'u mai 'iä te a'u le mea o 'e iai pe'ä fa'apea o 'oe o sa'u uö."

Sä fetilotiloa'i mämoe 'iä 'ilätou lava ma le 'ino'ino 'iä Wilbur ma lona pisa.

"Tu'u lou fa'avalevalea Wilbur!" tala a le mämoe matua. "A fa'apea o iai sau uö fou i lenei falemanu, 'ua 'e fafagu fo'i 'iä te ia. O se tülaga lë manaia lenä, e vave ona toe lëai ai o sau uö. Fa'apefea ona 'e iloa o lau uö o së e ala vave i le taeao pö?"

" 'Ou te fa'ato'ese atu i le to'atele," tala musumusu a Wilbur. " 'Ou te lë i faia lenei mea ina ia tou fa'atu'i'ese¹⁰ mai ai 'iä te a'u.

Sä täoto o ia i lalo o le foloa ma tilotilo i fafo i le faitoto'a. E lë i iloa e Wilbur o latalata ifo lava lana uö fou 'iä te ia, Ma e sa'o a le mämoe matua, e lë i lagona e lana uö lana tauvala'au, o lo'o moe pea o ia.

E lë i 'umi loa 'ae tü Lurvy ma le mea'ai o le taeao. Na tamo'e atu Wilbur 'ua 'ai 'uma mea'ai na sau ma Lurvy ma etoeto le 'apa i le lë mä'ona. Sä o mai i lalo mämoe mai o lätou li'o, fa'apea tusi ma isi lava manu. 'Ae alu atu Wilbur 'ua toe täotooto i lona moega i le 'uma o lana mea'ai. 'Ae fa'alogoina loa e ia le leo mänifinifi pei ona ia fa'alogoina i le pö taluai.

"Salutation!" tala a le leo na fa'alogoina e Wilbur. "E a? o le ä lau tala ma o fea 'oe?" tala a Wilbur ma tilotilo solo. "Fa'amolemole, fa'amolemole, ta'u mai 'iä te a'u po'o fea 'oe. 'A'o le'ä fo'i lenä 'upu salutation?"

⁹mümüvale = blushed
¹⁰fa'atu'i'ese = object

"O le salutations o le feiloa'iga¹¹," tala a le leo. "A 'ou fai atu 'salutations'," o la'u upu fa'a'ite'ite¹² lenä 'ou te fa'atälofa atu ai. 'A'o lou fia iloa le mea o o'u iai, e faigofie lenä mea. Tilotilo mai i le tulimanu o le faitoto'a o lo'o i luga tonu o 'oe! 'E te iloa mai a'u? Tilotilo mai, o lea 'ou te tälo atu!"

Tilotilo atü Wilbur o tu'u mai le manu na fai atu 'iä te ia se tala lelei i le pö taluai. O se fa'amoega apogäleveleve telë o punitia 'ätoa ai le tulimanu o le faitoto'a, ma i le ogätotonu o le fa'amoega o tautau mai ai se apogäleveleve telë. O lo'o tautau fo'i i le fa'amoega ni fua se valu. Ma e tasi se fua o u'u e le apogäleveleve ma tälo ifo 'iä Wilbur ma lona leo mälü. " 'Ua 'e iloa mala a'u?"

"Ioe, ioe," tali a Wilbur. "O ä mai 'oe? Tälofa! Salutations! O ai lou igoa fa'amolemole? Se'i ta'u mai 'iä te a'u lou igoa."

"O lo'u igoa," tali a le apogäleveleve, "o Charlotte."

"O ai lou fa'ai'u?'" fesili a Wilbur.

"O Charlotte A. Cavatica. 'Ae 'ua lava Charlotte 'e te vala'au ai a'u."

" 'E te iloa se mea, 'ese lou 'aulelei," tala a Wilbur.

" 'Ou te 'aulelei," tali a Charlotte. "Ou te lë fa'afiti i lenä tülaga. O le tele o 'imätou apogäleveleve e 'aulelei. 'Ou te lë fa'alialia pei o isi, 'ae e sili 'iä te a'u lea. 'Ou te fia va'ai lelei atu 'iä te 'oe Wilbur pei ona 'e va'ai mai 'iä te a'u."

"Aiseä 'e te lë va'ai lelei mai ai," tala a Wilbur. "O lea 'ou te i lalo tonu lava o 'oe."

¹¹feiloa'iga = greetings
¹²fa'a'ite'ite = fancy

"Ioe, 'a'o a'u nei e lë lelei la'u va'ai," tala a Charlotte. "O se tülaga lelei i se isi itü, 'ae fa'alëlelei fo'i i le isi itü. Tilotilo mai 'ae se'i pu'e la'u lago."

O se lago na tolotolo i le pä o Wilbur ma 'ua lele atu i luga ma mau ai i le fa'amoega o Charlotte. Sä tafiti solo le lago i le fia lele 'ese mai le fa'amoega o Charlotte, 'ae 'ua matuä mau ona 'apa'au i le fa'amoega i le pi'ipi'ia.

"Muamua," tala a Charlotte, "ona 'ou osofa'ia o ia." Ona oso atu lea o Charlotte 'ua pu'e le lago. Ina 'ua maua e Charlotte le lago, sä va'aia e Wilbur se tä'aigäfilo o pa'ü 'ese mai i lalo ma le si'usi'u o Charlotte.

"Soso'o lea ma lo'u fusifusia o ia," tala a Charlotte. Tago atu lea o Charlotte i le tä'aigäfilo 'ua fusi 'ätoa ai le lago ina ia 'aua ne'i toe gaioi. Sä mata'i e Wilbur le mea 'ätoa ma le maniti¹³ o ona tino. E ui ina 'ino'ino o ia i lago, 'ae 'ua lagona e ia le alofa i le lago ina 'ua noanoa e Charlotte.

"Uma!" tala a Charlotte. "O le'ä soso'o ai nei ma lo'u fa'amoe fa'afïlëmü 'iä te ia." Ona ü ai lea e Charlotte le lago. "E lë toe lagona e ia le mea o le'ä tupu," lana tala. "Mänaia tele o ia e fai ai la'u mea'ai o le taeao."

"O lona uiga 'e te 'ai lago?" fesili a Wilbur ma le tau lë manava.

"O lenä lava. Lago, pï, monamona, pepe pepe, së, 'alisi, namu, atualoa, ma isi lava manu läiti e pipi'i i lo'u fa'amoega. O a'u mea'ai na e maua ai lo'u ola."

" 'Ua 'ou mälamalama," tala a Wilbur. "Ma e fa'apeï 'ilätou, e lelei i lau tofo?"

¹³maniti = horror

"Oi e lelei tele. Tasi lë mea 'ou te le 'ai ina 'ilätou. E tele ina o'u inu 'ese na 'o le toto. O le mea lenä 'ou te fiafia tele 'i ai," tala a Charlotte.

"Aui! 'aua 'e te fa'apenä mai!" tala a Wilbur ma lona fia pua'i. " 'Aua 'e te toe fai mai ni tala fa'apenä!"

"Aiseä? o lea 'ou te fai atu i le fa'amäoni. 'Ou te lë fiafia fo'i i a'u mea'ai i le tele o taimi, 'ae lëai sa'u mea e mafai. Na 'ou ola mai lava a'u o le 'ai samusamu i toto o isi manu läiti, ma o inä e maua ai lo 'u ola. Sä fa'apena lo'u tinä, ma lona tinä ma tua'ä ma tua'ä i le mätou itu'aiga o manu."

"O se olaga moamoä¹⁴ 'e te ola ai," tala a Wilbur ma le fa'anoanoa.

¹⁴ moamoä = miserable

"O se olaga moamoä," tali a Charlotte. " 'Ae 'ou te lë iloa pe na fa'apefea ulua'i apogäleveleve mai i le 'ämataga o le lalolagi ona lätou iloa fili nei fa'amoega pei ona tau'ave mai ai. O se galuega fïtä ma e lë iloa e isi manu. 'Ae talu mai ai, 'ua fili fa'amoega 'uma lava apogäleveleve. Mä e lë o se olaga faigatä pe'ä fuafua atu 'i ai."

" 'Ae o se olaga säuä¹⁵," tali a Wilbur.

"Va'ai 'iä te 'oe," tala a Charlotte. " 'E te maua au mea'ai mai 'iä Lurvy pe'ä sau ma le pakeke mea'ai. 'A'o a'u e lëai se isi e sau ma ni a'u mea'ai. E säili lava e a'u, a'u mea'ai. 'Ou te ola i lo'u atamai e gäosi lo'u fa'amoega e maua ai ni a'u mea'ai. Toe o le isi itü, e na'o lago ma manu läiti e felelei solo ma pipi'i i lo'u fa'amoega ona maua ai lea o a'u mea'ai. Ana leai fo'i a 'u e 'ai'ina manu leaga läiti ia, 'ua lëai se lalolagi i le tele o 'ilätou."

"E a?" fesili a Wilbur. " 'Ou te lë i manatu fa'apenä. 'Ae masalo e 'aogä tele se galuega o 'e faia ma lou fa'amoega."

Sä fa'alogologo ifo se tasi o kusi i le talanoaga a Wilbur ma Charlotte, ma sä 'ata'ata lëmü o ia. "E tele ni mea o le olaga e lë iloa e Wilbur, e la'ititi," tala a le kusi. "E na te lë iloa fo'i le mea e tupu 'iä te ia pe'ä latalata mai lë Kirisimasi. E na te lë iloa le tonu a Mr. Zuckerman ma Lurvy e tapë 'iä te ia." Ona tü lëmü ai lea o le kusi i luga ifo o ona fua, ma toe fa'agätasi ona fulufulu ina ia aofia 'uma ona fua i ona fulu pe'ä toe nofo i lalo.

Va'ai atü Wilbur, o tü lelei lava Charlotte i luga o le lago ma säuni atu e fai lana mea'ai o le taeao. Ona ta'oto ai lea o ia i lalo ma tapuni ona mata i le lë fia va'ai atu 'iä Charlotte o 'ai. Na lagona e Wilbur le vaivai mai i le lë lelei o lana moe i le pö talu ai.

¹⁵säuä = cruel

Ona manatu ifo lea o ia, "Mänaia le manogi mai o fua o lä'au o le fa'atoaga. 'Ae pagä lea, 'ua iai sa'u uö fou, 'ae matuä fa'alëtonu lenei mea o le uö! Va'ai 'iä Charlotte, e 'ese le säuä, fai togafiti e maua ai ana mea'ai, toe fiafia e inu toto o isi manu, mea 'uma lava 'ou te lë fiafia 'i ai. E fa'afefea nei ona ma uö ma 'ou alofa 'i ai, e 'aulelei toe atamai, 'ae fa'a'oso pua'i ana mea'ai ma isi ona uiga."

Sä lagona e Wilbur se fa'afïtäuli o le olaga; tele ni mäsalosaloga ma ni mea e fa'apopole loto i le iai o sana uö fou. Peita'i i alumaga na soso'o ai, sä 'ese le tülaga na maua e Wilbur mai isi ana uö o Charlotte. I le fatu o Charlotte ma ona uiga, 'ese mai ai ma lona tino i manu, sä telë se agaalofa na 'iä te ia. Sä alofa tele Charlotte 'iä Wilbur ma sä ia galue ma le fa'amäoni e fa'atino 'iä Wilbur se tülaga o lona alofa lelei fa'aleuö.

VAEGA VI
ASO MÄFANAFANA

'Ua 'ämata le vaitaimi mäfanafana i le fa'ato'aga. O se vaitaimi fiafia tele lea i manu 'uma. E fua mai le tele o lä'au ma manogi 'ätoa ai le 'ea. E fua le tele o 'apu, ma e tele ni fa'amoegäpï e faia e pi ma nonofo ai i luga o ni isi o 'apu. E mäfanafana le tau 'ätoa. A tü'ua ä'oga, ona to'atele lea o tamaiti e ö atu e fägogota i le vai ma tä'a'alo i auvai o le fanua. E mäsani fo'i Avery ona sau i le fale ma sana i'a o ana fägotaga ma kuka mo le mea'ai o le afiafi.

A tü'ua fo'i ä'oga, ona mafai lea ona sau o Fern e asiasi mai i le falemanu i aso ta'itasi. E fiafia 'uma fo'i isi manu 'iä Fern pei lava o se tasi o 'ilätou. E ö atu mämoe ma momoe i lalo ifo o ona vae.

I le 'ämataga o le masina o Iulai, e va'aia ni solofanua o galulue i le fa'ato'aga fa'atasi ma Mr. Zuckerman. E fesoasoani ilätou mo le fe'avea'i solo o Mr. Zuckerman i ana galuega. I taeao ta'itasi, e fa'alogoina le pa'ö o masini. O isi masini e fa'aaogä e tipi a'i mutia säsäo'ö. A mäe'a öna ö atu lea o tagata ua safu ma fu'e le mutia i totonu o ta'avale tetele e toso a'i i le falemanu. 'Ae ö atu Fern ma Avery 'ua ti'eti'e ai i luga o uta mutia. A taunu'u 'i le falemanu, ona ö ifo lea o tagata faigaluega 'ua noanoa mutia ma fa'aputu i luga o fata lä'au. E faia lea tülaga se'i tumu lelei fata. Ona ö atu lea o Fern ma Avery 'ua lalafi ai i tua. O le isi aso, na maua ai e Avery se tama'i gata i lalo o fa'aputugämutia ma tago 'ua tu'u i lana taga.

E fa'apea fo'i ona fiafia o le tele o manu fëlelei i le falemanu. E tu'u solo ni o lätou fua i püpü o le fale, ma e pepese 'ilätou i le aso 'ätoa. E iai fo'i se manu uliuli e iloa tautala ma e pese mai o ia fa'apea, "Oka, e suamalie le olaga pe'ä e iloa fiafia; e pu'upu'u le olaga pe'ä e iloa fa'aaogä."

I vaitausaga fo'i ia o le tau mäfanafana, e tele ni mea e maua e tamaiti i le fa'ato'aga. E iai ni dandelion stems e maua ai e lätou se suäsusu, clover heads e maua ai e 'ilätou ni suävai suamalie So'o se mea o te fa'atoaga 'e te tilotilo atu 'i ai e tele le ola o tu'u mai ai. E o'o i lä'au e föliga mai 'ua pepë 'e tago atu e tülei, ona gau lea i lalo ma iloa mai ai ni tama'i 'anufe. E o'o lava i laulä'au o le pateta, e tumu i ni fua o manu e lätou te fa'aleagaina pateta.

O le vaitaimi fo'i lea na fofoa ai fua o le kusi. Ma o se fiafiaga lea i le pämanu 'ätoa. Sä iai Fern i le pämanu i le taimi na fofoa ai tama'i kusi.

Sä muamua lava Charlotte ona iloa 'ua fofoa tama'i kusi. 'Ae na ulua'i iloa e le kusi fafine le taimi o le'ä fofoa ai ona fua. Sä fa'alogoina e ia le fetägisi mai o tama'i kusi i totonu o fua. Ona nofo fïlëmü ai lea o ia ma le lë tautalatala e pei ona mäsani ai.

Ina 'ua osooso mai i fafo le ulu o le tama'i kusi muamua, sä tilotilo atu Charlotte ma folafola atu i isi manu le mea 'ua tupu.

" 'Ou te talitonu," tala a Charlotte" o 'itätou ta'ito'atasi 'uma o le'ä fiafia i se tala lelei. I le 'ua fä vaiaso o nofonofo kusi i luga o ona fua, ma 'ua o'o nei i le taimi e fa'aali atu ai e kusi se fa'aopoopoga i lona 'äiga. 'Ua fofoa mai ma le manuia ni tama'i kusi, e fa'amälö atu lava 'iä te ia!"

"Fa'afetai, fa'afetai, fa'afetai!" tala a kusi.

"Fa'afetai," tala a le tamä o kusi läiti.

"Fa'amälö kusi!" tala a Wilbur. "E fia tama'i kusi, e na 'o le tasi lea 'ou te iloa atu."

"E fitu tama'i kusi," tali a kusi fafine.

"Lelei!" tala a Charlotte. "O se numera laki le numera lenä o le fitu."

"Laki!" tala a kusi, "e lëai senä mea o le laki. 'Ua manuia mea 'uma o le lelei o la'u va'ava'aiga ma lo'u galue ma le fa'amäoni."

'Ae va'aia loa e isi manu le osooso mai o le isu o Templeton le isumu. Sä tilotilo atu o ia 'iä Fern ma tolotolo a'e i 'autafa o le puipui. Na mata'i e isi manu 'uma le isumu, 'auä sä lätou le fa'alagalago¹⁶ 'iä Templeton ma ona uiga fa'alëtonuga.

'Ua o'o atu Templeton i le mea o iai kusi, ona fai atu lea o ia, "Va'ai, fai mai a 'oe e fitu tama'i kusi, ae valu fua sä iai. O le ä le mea 'ua tupu i le isi fua. 'Aiseä 'ua lë fofoa mai ai?"

"Pau lava o ia e lë fofoa, ai e ma'i," tali a kusi.

"O le ä lau mea 'äfai 'i ai?" fesili a Templeton ma ona tama 'i mata 'ua lë 'ava 'esea ma kusi.

"Lëai se mea 'ave ma 'oe," tala a kusi. "Tülei 'ese atu mä 'oe ma fa'aopoopo i lau fa'aputuga o mea leaga 'ese'ese." (E fai ma mäsani a Templeton ona tae 'uma o mea 'ese'ese o le fa'ato'aga 'ua tia'i ma fa'aputu i totonu o ona pü.)

¹⁶fa'alagolago = trust

"Lelei, lelei, lelei," tala a le tamä o tama'i kusi. " 'Ave ma 'oe lenä fua. 'Ae 'ou te ta'u atu se mea e tasi 'iä te 'oe Templeton, 'äfai, fai 'ae 'ou mauaina 'oe o 'e sogisogi pe 'e te mäfaufau 'e te sösö atu i tamä'i kusi, 'ou te musu e ta'u atu lou i'uga." Ona tatala lea o 'apa'au o le kusi tane ma tätä atu e fa'aali atu ai 'iä Templeton lona mälosi pe'ä fa'afiaulavale. Sä mälosi kusi ma o se tülaga toa le tülaga na ia faia, 'ae na gägä 'iä te ia ma le tinä o tama'i kusi le la popole 'iä Templeton ma ona uiga sö'ai. 'Auä o le isumu e lë iloa fuafua alatatau¹⁷, e lë kea, e lë fai uö, e lë iloa alofa, e lë iloa migao, pe fai lava se amio lelei e tasi. 'A lë lelei ona va'ava'ai o tama'i kusi, e toe su'e atu 'ua 'uma ona fai ai o le mea'ai a le isumu. O lea fo'i le tülaga na iloa e isi manu 'uma o le pä manu.

Tago atu lea o le kusi fafine 'ua tülei 'ese lë fua na lë fofoa ma tülei atu 'iä Templeton. Ona fa'asaga atu lea o Templeton 'ua tülei le fua 'äga'i i lona pü. Na lagona fo'i e isi manu le 'ino'ino 'iä Templeton. Sä fa'apea le manatu o Wilbur, "Fa'auta i le 'ai mea leaga ma le mana'o i le fua 'ua leva toe leaga!"

"O le isumu lava lätou mai i le 'amataga e o'o i le gata'aga e isumu," tala a Charlotte. "Ma o la'u tala 'iä te 'outou 'uma, a tata'e e Templeton le fua leaga lenä, e lëai se isi o tätou e toe mafai ona nofo lelei i le pä manu 'ätoa.

"O le ä le uiga o lau tala?" le fesili a Wilbur.

"O lona uiga e lë toe mafai ona tätou nonofo lelei i le manogi. 'E te iloa le fua leaga, e pei o le pulufaga salalau le elo ma le sauga pe'ä ta'e."

¹⁷alatatau = morale

" 'Ou te fa'aeteete ina ia 'aua ne'i ta'e," tala a Templeton. " 'Ou te iloa la'u mea o fai. E lë o se mea fou, 'ua 'ou mäsani i le muluina o fua fa'apenei."

Ona nimo 'ese ai lea o le isumu i lona pü ma 'ave 'ese atu le fua leaga.

I le aoäuli o lea lava aso, sä pë le matagi ma sä to'afïlëmü letau i le fa'ato'aga 'ätoa ma le mäfanafana o le lä. Ona tago atu lea o kusi 'ua ta'ita'i 'ese mai lana fänau ma le fa'amoega ma ö atu i fafo i le lautele o le fanua. Na savali atu Mr. Zuckerman i lea lava taimi e 'avatu le mea'ai a Wilbur ma ia va'aia kusi ma lana lafu.

"Talofa!" tala a Mr. Zuckerman ma ona föliga 'ata'ata. "E tasi, lua, tolu, fä, lima, ono, fitu. E fitu tama'i kusi. Se lafu a mänanaia."

VAEGA VII
TALA VALE

Mai i le uö a Wilbur ma Charlotte, na fa'aopoopoina 'iä Wilbur i aso ta'itasi lona alofa 'iä Charlotte. E o'o fo'i i le taumafai o Charlotte e 'ai 'uma le tele o lago ma manu läiti 'ese'ese, sä lagona e Wilbur se suiga o ona mäfaufauga fa'apea, o se tülaga 'aogä o lo'o faia e Charlotte. Ma o le isi itü, e lëai lava se isi i le fa'ato'aga 'ätoa e faia se tala lelei i lago. E alu 'uma lo lätou taimi o 'ai mea leaga ma fa'alavelave i isi manu ma tagata. E ita 'i ai povi o le pämanu. E 'ino'ino 'i ai solofanua. E inosia e mämoe. E fa'apea fo'i ona inosia e le pule o le fa'ato'aga, Mr. ma Mrs. Zuckerman. O le ala fo'i lea ole fai o fa'amälama uaea o fale ina ia puipuia ai tagata i totonu mai lago ma namu.

Sä 'avea lea ma mea na talia ai e Wilbur le galuega a si ana uö o Charlotte o lo'o fai. Sä fiafia fo'i o ia i le tülaga o le fa'amoe muamua e Charlotte manu e na te maua, fa'atoä fa'aaogä ai lea.

"Tele lou agalelei i le fa'amoe muamua o au manu e maua, Charlotte," tala a Wilbur.

"Ioe," tali a Charlotte ma si ona leo mälie pei e pese, " 'ou te muamua lava ona 'avatu 'iä 'ilätou se vaigase¹⁸ e lätou te lë lagona ai le tigä."

I le tele o aso na soso'o ai, sä 'äga 'i i luga le tuputupu'a'e o Wilbur. E tolu ni ana mea'ai e 'ai i le aso e tasi. A mäe'a, ona tä'oto'oto lea o ia i se tasi o ona itü ma fai si ana miti (moe). E fiafia o ia i le tausi lelei o lona tino ma 'ua 'äga 'i ai lava i le tele o ni ona pauna e fa'aopoopo. I se tasi aoäuli, a'o nofonofo Fern i lona nofoa lä'au, na alu atu se tasi o mamöe e asiasi 'iä Wilbur ma tü i tafatafa o lona li'o.

"Talofa!" tala a le mämoe. "E foliga mai 'iä te a'u ua tele ni ou pauna 'ua fa'aopoopo."

¹⁸viagase = anesthetic

"Ioe, e sa'o lava a 'oe," tali a Wilbur. "I o'u tausaga, e sili ai ona tele pea o ni o'u pauna e fa'aopoopo."

"Fai lenä, 'ou te lë faitio 'iä te 'oe," tala a le mämoe. " 'Ae 'e te iloa le ala o lo'o fafaga ai 'oe fa'aputa, a ea?"

"Leai," tali a Wilbur.

" 'Ou te lë mana'o e fa'aalu ni tala e lë lelei i le fa'alogona," tala a mämoe, " 'ae o lo'o fafaga 'oe fa'aputa ona tapë ai lea 'iä te 'oe, o le ala lenä."

"O le ä lau tala i le mea e tupu 'iä te a'u?" le fesili a Wilbur ma lona leo tele. Ona te'i lea o Fern mai lona nofoa lä'au.

"Tapë 'iä te 'oe, ma 'ave 'oe e fa'atiau¹⁹ e maua ai fasipua'a lololo," tala a mämoe. "O le tülaga lava lenä e o'o i tama'i pua'a e iai 'oe 'ae lë i o'o mai le vaitaimi mälülü. E iai lava se taupulepulega ma se tülaga tümau e faia mo le tapëina o tama'i pua'a i le vaitaimi tonu o le Kirisimasi. E iai 'uma lava tagata o le fa'ato'aga i lenä taupulepulega tümau--Lurvy, Zuckerman ma John Arable."

E iai fo'i Mr. Arable?" le fesili a Wilbur ma le tagi. "O le tamä lenä o Fern?"

"E iai fo'i ma Mr. Arable, le tali a mämoe. A o'o loa i le taimi e tafasi ai pua'a, e taufai fesoasoani tagata 'uma. O a'u o se mamoe 'ua mätua, ma 'ou te va'aia lenä tülaga i tausaga ta'itasi. E taunu'u mai Mr. Arable ma lana faga-gutu-ono tafaga ai lea..."

"Taofi!" le 'e'ë a Wilbur. " 'Ou te lë fia oti! ou te fia ola! fia ola!" 'A'o tau oso atu Fern 'iä Wilbur, sä fa'alogoina e ia se leo.

" 'Aua 'e te pisa, Wilbur!" tala a Charlotte. Sä fa'alogologo ifo o ia i le talanoaga a Wilbur ma le mämoe.

¹⁹fa'atiau - 'ave 'ese totoga mai totonu o le pua 'a
(Draw the entrails from within a pig.)

"E lë mafai ona 'ou fïlëmü," le 'e'ë a Wilbur ma tamo'e solo i totonu o lona li'o. " 'Ou te lë fia oti, 'ou te lë fia oti. E sa'o le tala a mämoe mätua na fai mai, Charlotte? E sa'o le tala a mämoe e tape 'iä te a'u 'ae lë i o'o mai le vaitaimi mälülü?"

"Masalo," tala a apogäleveleve ma ona lima o pisi lava i le fauina o lona fa'amoega. "O mämoe mätua 'ua leva ona nofo i le fa'ato'aga. E tele ni tülaga 'ese'ese 'ua 'ia va'aia. 'Äfai o taupulepule tagata e tapë 'iä te 'oe, 'ou te talitonu o se tülaga fa'amaoni na tala. 'Ae sä lë tatau fo'i ona so'ona fai ni tala fa'apenä a mämoe mätua. Sä tatau 'iä te ia ona fai fuafua o ni fa'amatalaga lë manuia fa'apenä!''

Na tagi lotulotu Wilbur. " 'Ou te lë fia oti," si ana tala taulëlagona. " 'Ou te lë fia oti," si ana tala taulëlagona. " 'Ou te fia ola ma 'ou fia nofo pea i totonu o lo'u li'o pei ona 'ou iai nei. Lelei fo'i le mätou faigäuö ma le tele o manu. 'Ou te fia çanava pea le 'ea manogi ma tä'otooto i le lä mäfanafana pe'ä susulu."

"Mänaia tele lou pisapisaö," tala a mämoe.

" 'Ou te lë fia oti!" le 'e'ë a Wilbur ma fa'apalasi i lalo.

'' 'E te lë oti," tala a Charlotte ma si ona leo mälü.

"E ä? E sa'o?" le tagi a Wilbur. "O ai a fesoasoani e sefe a'u mai i le oti 'ua ta'u mai."

"O a'u," tali a Charlotte.

"Fa'apefea?" le fesili a Wilbur.

"E tu'u i aso o i luma le tülaga lenä. 'Ae 'ou te fesoasoani atu e sefe 'oe mai i le oti. Tätä lä'ia i lalo o lou pisapisaö, pei 'oe o se tama'i tamaititi. Tu'u lau tagi! 'Ou te lë mana'omia së e oso sona vale i taimi fa'apënei!"

VAEGA VIII
TALANO'AGA I LE FALE

I le taeao o le Aso Sä na soso'o ai, sä nonofo 'uma i luga o le laulau 'ai ia Fern ma ona mätua mo la lätou 'aiga o le taeao. 'Ua 'uma ona 'ai o Avery le tuagane o Fern ma o lo'o 'i lona potumoe e su 'e lana faga-pa'u-meme'i.

" 'Ua lua iloa 'ua fofoa le kusi a Uncle Homer?" le fesili a Fern i ona mätua.

"E fia le toloa'i?" le fesili lona tamä.

"E fitu," le tali a Fern. "E valu fua sä iai, 'ae tasi le fua na lë fofoa. Ona fai atu lea o le kusi 'iä Templeton e 'ave ma ia.

"O le ä le mea a kusi na fai!?" le fesili leo tele a Mr. Arable i lona afafine ma le popole i lona loto. Pei 'ua te'i o ia i le fa'alogo atu o fa'apea a Fern e tautala le kusi.

"Fai atu kusi 'iä Templeton a 'ave ma ia le fua leaga," le toe tali a Fern.

"O ai e igoa 'iä Templeton?" le fesili a le tinä o Fern, Mrs. Arable.

"O le isumu," tali a Fern. "E lëai lava se isi o mätou 'uma ma isi manu e fiafia 'i ai."

"O le ä le uiga o lau tala, mätou!?" fesili a Mr. Arable.

"Oi, o mätou 'uma ma manu o lo'o i le pämanu. O Wilbur ma mämoe ma a lätou fänau, kusi fafine ma kusi tane ma tama'i kusi ma Charlotte ma a'u."

"Charlotte?" tala a Mrs. Arable. "O ai Charlotte?"

"O le uö lelei lava lenä a Wilbur. E 'ese lona atamai."

"E fa'apeï ona föliga?" le fesili a Mrs. Arable.

"E pei," tali a Fern ma le fa'aeteete, "lava o le tele o apogäleveleve, e valu ona vae."

"O Charlotte o le apogäleveleve?" le fesili a Mrs. Arable.

'Ae lue atu le ulu o Fern, ioe. "E 'ese le telë toe fa'aefuefu lona lanu. E nofo tonu lava i luga ifo o Wilbur i le mea o iai lona fa'amoega telë lava. E tapu'e ai e ia lago ma inu o lätou toto mo ana mea'ai. E alofa tele 'i ai Wilbur."

"E mo'i lä ve'a?" tala a Mrs. Arable ma lona mäsalosalo. Sä pupula atu o ia 'iä Fern ma le popole i ona föliga.

"Ioe, e alofa tele Wilbur, 'iä Charlotte," toe tala atu lea a Fern, " 'E te iloa le tala a Charlotte na fai ina 'ua fofoa mai fua o le kusi?"

"E lëai si no'u iloa," le tali a lona tinä. "Se'i 'e ta'u mai."

Fai atu lea o Fern, "I le fofoa mai o le tama'i kusi muamua, sä ou nofonofo i luga o lo'u nofoa lä'au, 'a'o nofonofo Charlotte i lona fa'amoega. Ona fai lea o lana läuga fa'apea: 'Ou te talitonu o le'ä fiafia 'uma 'itätou o lo 'i totonu o lenei pämanu i se tala lelei. I lë 'ua fä vaiaso talu ona nofo ma le onosa'i kusi i luga o ona fua. 'Ua o'o nei i le taimi e fa'aali atu ai e kusi 'iä te 'outou le mea 'ua tupu. 'Ua fofoa mai ma le manuia ni tama'i kusi, e fa'amaiö atu lava 'iä te ia. E lë matagofie 'iä te 'oulua le läuga a Charlotte?"

"E matagofie 'iä te a'u," tala a Mrs. Arable. Ma 'ua o'o nei i le taimi 'e te alu ai e säuni mo le ä'oga Aso Sä. Fai 'iä Avery e säuni. Se'i 'uma mai le ä'oga, ona 'e toe fa'amatala mai lea 'iä te a'u mea o lo'o tutupu i le pämanu a Uncle Homer. Masalo 'uä tele na'uä le taimi 'e te asiasi ai 'i manu. 'E te alu i le pämanu i aoäuli 'uma lava, e sa'o?"

" 'Ou te fiafia lava e alu 'i ai," le tali a Fern ma solo ona gutu ma tamo'e 'äga'i i lona potu i le fogäfale äluga o le fale. Ina 'ua alu 'ese atu Fern, sä musumusu atu lona tinä i lona tamä.

" 'Ua fa'apopoleina a'u e Fern. Na 'e lagona le tülaga o ana fa'amatalaga pei e tautala manu o le pämanu?" tala a Mrs. Arable.

Sä 'ata lëmu Mr. Arable. "Masalo e sa'o a Fern, ai e tautala manu o le pä," lana tala atu i lana 'avä. "E iai taimi e fa'apopoleina ai a'u i lenä lava tülaga 'iä Fern. 'Ae pau lava o tamaiti, tele mea e tutupu i o lätou mäfaufau. E 'avea lenä na mea e föliga mai ai e lätou te fa'alogoina ni mea e lë fa'alogoina e tagata mätutua."

"E tusa lava. E fa'apopoleina tele a'u i uiga o Fern," tala a Mrs. Arable. "Pei e sili ona 'ou fesili i le foma'i, Dr. Dorian pe'ä 'ou toe va'ai 'i ai i le vaiaso a sau. E alofa o ia 'iä Fern pei lava o tä'ua. 'Ou te mana'o 'e na te iloa uiga o Fern ma ana tala e talanoa ma le pua'a ma isi manu o le fa'ato'aga. 'Ou te lagona e lë o se tülaga mäsani pei ona iai le tele o tamaiti. 'E te iloa lelei lava e lë tautala ni manu."

Na toe 'ata punou fo'i Mr. Arable. "Masalo e lë lelei le fa'alogo o tä taliga pei o Fern," lana tala atu lea i lona to'alua.

VAEGA IX
MITAMITAGA O WILBUR

O le fa'amoega apogäleveleve e mälosi atu i lo ona föliga mai. E tusa lava pe fai i filo mänifinifi, e se'äse'ä malepe. 'Ae peita'i e masaesae i aso ta'itasi mai i manu e pilitia ai. Ona toe fai fo'i lea o le galuega a apogäleveleve o le toe fonofono o masaesae o lona fa'amoega. O Charlotte, e fiafia tele o ia e lalaga lona fa'amoega i le aoauli. E fa'apea fo'i ona fiafia tele o Fern e nofonofo i tafatafa o le li'o o mämoe ma matamata 'iä Charlotte o lalaga lona fa'amoega. I se tasi aoäuli, sä fa'alogoina e Fern se talanoaga mälie a Charlotte ma Wilbur, ma sä ia molimau'ina se mea 'ese na tupu.

"E 'ese ma le fulufulua o ou vae, Charlotte," tala a Wilbur, 'a'o pisi lava le apogäleveleve i le faiga o ana galuega.

"E iai le tülaga 'aogä tele e ala ai ona fulufulua o o'u vae," le tali a Charlotte. "Toe o le isi mea, e fitu ni väega o o'u vae ta'itasi--o le coxa, trochanter, femur, patella, tibia, metatarsus ma le tarsus."

Sä nofo sa'o i luga Wilbur ma toe fai atu, " 'Aua 'e te ula."

" 'Ou te lë o ula," le tali a Charlotte.

"Se'i toe ta'u mai väega e fitu o ou vae ta'itasi."

"Coxa, trochanter, femur, patella, tibia, metatarsus, and tarsus."

"Oka oka e!" tala a Wilbur ma tilotilo i lalo i ona vae." 'Ou te lë iloa pe iai ni väega se fitu o o'u vae pei o 'oe."

"Ailoga!" le tala a Charlotte. "E 'ese'ese olaga ta te ola ai E lë lalagaina e 'oe se fa'amoega apogäleveleve pei o a'u. E mana'omia tele le iai o vae lelei pei o a'u mo le lalagaina o le fa'amoega apogäleveleve 'auä o lenä le olaga 'ou te ola ai."

"E mafai fo'i ona 'ou lalagaina o se fa'amoega apogäleveleve pe'ä 'ou fa'ata'ita'i e fai," tala a Wilbur. " 'Ae 'ou te lë i taumafai lava e fai se galuega fa'apenä."

"Se'i 'e taumafai la e fai a'u tilotilo atu," tala a Charlotte.

" 'Ua lelei," tali a Wilbur. "Fa'asino mai e 'oe ona 'ou fa'ata'ita'i atu lea. E tatau ona tele se fiafiaga e maua mai i le lalagaina o le fa'amoega apogäleveleve. E fa'apefea ona 'ämata?"

"Fai muamua si nau mänava se tasi!" tala a Charlotte ma ona föliga 'ata'ata. Fa'asaga atu Wilbur 'ua mänava loloto 'iä te ia lava. "A'e la'ia i se pou mauäluga e mafai ona 'e a'e i ai, pei o a'u." Ona a'e atu lea o Charlotte 'äga'i i luga o le pou 'umï e fa'ata'ita'i atu ai 'iä Wilbur le a'e Sä a'e atu fo'i Wilbur i luga o se fa'aputuga.

"Lelei tele!" tala a Charlotte. "Fai sau tula²⁰ fa'ata'amilomilo ma ou filo, ona 'e 'oso (hurl) lea i luga o le 'ea, ma fa'apa'ü i lalo se isi väega o ou filo.

Sä 'fai si gë²¹ o Wilbur, 'ae na 'oso atu loa o ia i luga o le 'ea. Sä tilotilo vave o ia i lona tua po'o tautau ai se tä'aigäfilo, 'ae lëai se filo, toe fa'alogoina e ia le tigä o lona tino ina 'ua pa'ü i lalo.

Sä 'ata mutimutivale Charlotte ma i'u ai ina mäluelue lona fa'amoega.

"O le 'ä la'u mea sesë 'ua fai?" le fesili a Wilbur ina 'ua toe tü i luga mai i le mea na pa'ü ai.

"E lëai sau mea na sesë," tala a Charlotte. "Mänaia lou taumafai."

²⁰tula = attachment
²¹gë = hesitant

"E tatau ona toe fai," tala a Wilbur. " 'Ou te lagona e tatau ona iai o sina fasimägoa e täofi ai a'u."

Ona savali atu lea o le pua'a i ona lumäfale. " 'Oe Templeton?" le vala'au a Wilbur. Ona tilotilo mai lea o le isumu mai lalo ifo o lona pü.

"E iai sau fasimägoa se'i o'u fa'aaogäina?" le fesili a Wilbur. " 'Ou te mana'o e lalaga so'u fa'amoega apogäleveleve."

"E iai," le tali a Templeton, 'auä e mäsani o ia ona sefeina o fasimägoa. "Lëai se fa'alavelave, se'i o'u alu e 'aumai." Ona tolotolo atu lea o ia i lona pü, tülei 'ese le fua o le kusi o fai ma faitoto'a i lona pü, ma sau 'ese ai ma le fasimägoa palapalä lava ma tu'u atu 'iä Wilbur.

"Mea tonu lava lenä 'ou te mana'o ai," tala a Wilbur. "Tago mai e nonoa le isi pito i lo'u si'usi 'u."

Ona fa'atü lea i lalo o Wilbur ma tu'u atu lona si'usi'u 'iä Templeton. Ona tago atu lea o le isumu 'ua nonoa le tasi pito o le fasimägoa i le si'usi 'u o le pua'a. Sä 'ata'ata ifo Charlotte i le taumafai a Wilbur ma sä ia alofa ifo 'i ai i lona fuata'i.²² Pei lava o Fern, sä alofa tele Charlotte 'iä Wilbur ma lona li'o e 'ese le sauna i isi taimi ma ana mea'ai e tele ina tumu iai o lago. 'Ae sä 'avea lea ma mea e tele ai lago e maua fo'i e Charlotte lätou mo ana mea'ai. Sä mitamita lëmü fo'i lona loto i le taumafai a Wilbur, e lë musu vave.

'A'o tilotilo atu le isumu, le apogäleveleve ma Fern, sä toe a'e atu Wilbur i luga o le fa'aputuga.

²²fuata'i = resume, take up again

"Tilotilo mai 'uma," lana tala. Ona toe oso atu fo'i lea o ia i le 'ea ma sä tilotilo atu o ia o tu'u mai lava le fasimägoa na nonoa e le isumu i lona si'usi'u. Peita'i sä galo 'iä Wilbur ona nonoa o le isi pito o le mägoa i se pou, ma e lë i 'aogä le fasimägoa i lana taumafai. Ona toe pa'ü ai lea o ia i le palapala ma sä ia fa'alogoina le tigä tele o lona tino. Sä tagi o ia. 'Ae 'ata isumu. 'Ae nofo fïlëmü apogäleveleve. Ona toe fai atu lea o ia ma si ona leo mälü 'iä Wilbur.

"E lë mafai ona 'e lalagaina se fa'amoega apogäleveleve Wilbur, ma 'ou te fautua atu e tu'u 'ese lenä mäfaufau 'iä te 'oe. E lua ni mea täua e lë o 'ia te 'oe e mafai ai ona 'e lalagaina se fa'amoega apogäleveleve."

"O a na mea?" le fesili a Wilbur ma le fa'anoanoa.

"E lëai ni ou filo pei o apogäleveleve 'uma, toe faigatä 'iä te 'oe ona 'e iloa le 'auala. 'Ae 'aua 'e te fa'anoanoa, e lë 'aogä 'iä te 'oe se fa'amoega apogäleveleve. E la'u mai e Mr. Zuckerman au mea 'ai i le taeao, aoäuli ma le afiafi. E lë tatau ona fa'apopoleina fua 'oe i le pu'eina o ni au lago e 'ai pei o a'u."

Ona fa'apea atu lea o Wilbur. "E 'ese lou poto ma lou atamai i lö a'u, Charlotte. Masalo na 'ou taumafai ona o so'u fia fa'alialia. Tatau ai ma a'u o'u tigä 'ua maua i le fia fa'alialia."

Na tolotolo atu Templeton ma tatala 'ese mai lana fasimägoa ma toe 'ave i lona pü. 'Ae toe fo'i apogäleveleve i le lalagaina o lona fa'amoega.

" 'Aua 'e te so'ona fa'anoanoa, Wilbur," tala a Charlotte. 'E lë tele ni manu e lätou te iloa lalaga ni fa'amoega apogäleveleve. E o'o fo'i i tagata, e lätou te iloa lalaga, 'ae fa'alëlelei pei o a'u. Na 'e fa'alogo i le igoa, Queensboro Bridge i se aso?"

Na lülü atu le ulu o Wilbur. "O se 'auala laupapa e föliga i se apogäleveleve?" le tali a Charlotte.

" 'Ae 'e te iloa le 'umi o aso na fau ai e tagata lenä ala laupapa, e valu tausaga ana o a'u lenä 'ua 'ou oti i le fia 'ai. E mafai ona 'ou fauina se fa'amoega apogäleveleve i le afiafi e tasi."

"O a mea a tagata e maua mai i le Queensboro Bridge--manu laiti?" fesili a Wilbur.

"E lëai," tali a Charlotte. "E lëai ni mea e maua ai. E fa'aaogä e feoa'i ai i luga tagata ma ta'avale. Masalo ana iai ni taimi o tagata e täupe ifo a'i i luga o le 'auala laupapa ma fa'atalitali ni a lätou meaola lä'iti pei o a'u, 'ua 'aogä. 'Ae lëai, pau lava le mea e iloa e tagata fai o le feoa'i fa'avave, fa'avave, fa'avave i minute 'uma. Ö atu, ö mai, ö atu ö mai, e sili ai lava 'iä te a'u si o'u olaga fa'aapogäleveleve o le nofo i le mea e tasi, sedentry.

"O le ä le uiga o lenä 'upu sedentry?" le fesili a Wilbur.

"O lona 'uiga 'ou te nofo i le tele o le taimi, ma 'ou te lë alu atu e feälua'i solo i le lautele o le lalolagi. E tasi lava la'u va'ai, o'u iloa le mea lelei mo a'u, ma 'ou te iloa o lo'u fa'amoega e lelei mo a'u. 'Ou te nofonofo ma fa'atalitali i mea e maua mai ai. E tele se taimi 'ou te maua e mäfaufau ai i isi mea."

"E fa'apenä fo'i a'u le nofo tümau i le mea e tasi," tala a Wilbur. " 'Ou te nofo i lenei li'o, tusa lava pe 'ou te mana'o i ai pe lëai. 'E te iloa le mea 'ou te mana'o tele ia 'ou iai i le afiafi nei?"

"O fea?"

"I le vaomätua e säili ai ni a'u fatulä'au 'eli'eli ai ni a'u a'a lä'au, suasua ai ni a'u laulä'au i lo'u isu mälö, su'esu'e ai ni a'u mea'ai ma 'ou sogisogi i le manogi o lä'au 'ese'ese..."

"E manogi lava 'oe i le manogi o 'e iai nei," tala a së tasi mämoe. 'Ou te lagonaina lou manogi mai i lo'u tülaga. 'Ese le mälosi o lou manogi leaga."

Sä o'otia Wilbur i le tigä i le tala a mämoe ona tagi ai lea o ia. Ona iloa ifo lea e Charlotte le mea 'ua o'o iä Wilbur, ma fai ifo lea o ia 'i le mämoe.

" 'Aua le fai fuaina Wilbur!'' tala a Charlotte. "E lë o sona leaga e manogi ai fa'apenä. O le la'u 'i ai e tagata o feau mamao a isi manu i lona li'o e fa'amäfanafana ai o ia. E te lë matuä manogi lelei fo'i 'oe. Toe o le isi mea, 'ua 'e fa'asälävei²³ tala mai o fai le ma talano'aga matagofie. O le'ä fo'i le tä talano'aga sä fai Wilbur, 'a'o lë i fa'asalavei mai e mämoe?"

" 'Ua 'ou lë manatuaina," le tali a Wilbur. "E lë äfäina. 'Ua 'ou musu fo'i e talanoa, Charlotte. 'Ua 'ou fiamoe. Fai pea lau galuega, 'ae 'ou tä'oto'oto atu. Mänaia le afiafi." Ona ta'oto ai lea o Wilbur i se tasi o ona itü.

'Ua popogi le fa'ato'aga 'ätoa, ma sä to'afïlëmü i le lëai o se pisa. Na iloa fo'i e Fern 'ua o'o i le taimi o lei 'aiga o le afiafi, 'ae sä lë fia alu 'ese o ia mai le pämanu. Sä iai fo'i ni iao uli o fëlelei ma la'u ni mea'ai mo a lätou fanau. Fa'apea ona iai o se tama'i manulele i le isi itü o le 'auala o pese leotele fa'apea: "Whippoorwill, Whippoorwill!" Na iloa atu fo'i e Fern ia Lurvy o nofo mai i lalo o se 'apu telë ma tutu lana paipa. Na fa'alogoina e Wilbur se lage o tagi.

²³fa'asalavei = interrupt

Ma sä matagofie pa'ö 'ese'ese 'uma 'iä Wilbur. 'A'o tä'oto'oto pea o ia, sä toe mäfaufau o ia i le tala a mämoe mätua na fai atu 'iä te ia ma le oti pe'ä latalata vaitausaga mälülü ma le Kirisimasi. Ona tete ai lea o Wilbur i le fefe ma le popole.

"Charlotte?" le vala'au a Wilbur ma si ona leo tau lë lagona.

"O a'u lea Wilbur,"

" 'Ou te lë fia oti."

"E te lë oti," tala a Charlotte ma si ona leo mälü.

" 'Ou te fiafia tele i lo'u nofoaga lenei i le pämanu tala a Wilbur. " 'Ou te fiafia i mea 'uma o le fa'ato'aga."

"E fa'apenä fo'i a'u ma le tele o isi manu," tala a Charlotte.

'Ae taunu'u loa le kusi ma lana toloa'i e to'afitu. Sä matagofie le tagitagi a tama'i kusi. Na fa'alogologo atu Wilbur i le tagitagi a kusi ma le alofa i lona loto.

"Charlotte," tala a Wilbur.

"I ö," tali a le apogäleveleve.

"Se tala moni 'ea lau tala e mafai ona 'e fesoasoani mai 'iä te a'u e lë tapëina ai a'u e tagata o le fa'ato'aga?"

"O se tala ma le matuä fa'amäoni. 'Ou te lë mana'o ia 'e oti Wilbur."

"O le 'ä lau fuafuaga mo le sefeina o a'u?" fesili a Wilbur ma lona fia iloa le mea a Charlotte e fai.

'Ae tali fa'atopetope atu Charlotte, "E lë i matuä 'ou iloa la'u mea 'äfai. 'A'o lea 'ou te galue i se fuafuaga pei ona 'e fia iloa."

"O se tülaga ofoofogia o 'e taumafala Charlotte," tala a Wilbur. " 'Ua tali ä au fuafuaga? 'Ua 'e maua se tonu pe lë 'i taitai?" le fesili a Wilbur ma le fefe 'iä te ia.

"O lea 'ua feololo mai lava fuafuaga 'uma. E lë toe 'umi 'ae maua le tonu 'ato'atoa.

"O ä fea 'e te galue ai i le fa'a'ato'atoaina o fuafuaga 'uma?" le tima'i atu lava a Wilbur.

"Pe'ä 'ou tautau ma lo'u ulu fa'aü i lalo. O le taimi lenä e galue ai lo'u mäfaufau 'aua 'ua iai 'uma le toto o lo'u tino i lo'u ulu."

" 'Ou te fia fesoasoani atu pe'ä 'ou 'aogä i se mea."

"E lë äfäina," tala a Charlotte. "E sili atu le lelei o lo'u mäfaufau pe'ä 'ou galue na'o a'u."

" 'Ua lelei , " tala a Wilbur. " 'Ae 'aua 'e te matamuli e ta'u mai se mea 'ou te 'aogä iai."

"E tele sou 'aogä pe'ä 'e tö'aga e tu'u 'ese le popole ma lou loto. Moe ma 'aua 'e te popole. E lë o se tülaga lelei le popolevale! Lamu lelei au mea'ai ma 'ai 'uma, 'ae tu'u na 'o sina väega la'ititi mo Templeton. Fa'aopoopo ni ou pauna ma ola lelei--o se tülaga lenä e mafai ai ona 'e fesoasoani mai 'iä te a'u. Ola lelei ma 'aua ne'i fa'apopoleina fua 'oe. 'Ua 'e mälamalama mai?"

"Ioe, 'ua 'ou mälamalama," tala a Wilbur.

"Alu lä'ia i lou moega," tala a Charlotte. "E 'aogä tele ona 'e moe ma moe lelei."

Na alu atu Wilbur i le tulimanu pogisä o lona li'o ma ta'oto i lalo. Na moe'i'ini ona mata, ma i le minute na soso'o ai, 'ua toe tautala atu fo'i o ia.

"Charlotte," lana tala.

"O a'u lea Wilbur."

"E mafai ona 'ou alu 'i fafo i lo'u 'apa mea'ai e tilotilo po'o iai ni mea'ai o totoe? Pei lava o totoe ai ni nai pateta."

" 'Ua lelei," tala a Charlotte. " 'Ae ia vave ona 'e toe sau i lou li'o e moe."

Ona tamo'e atu lea o Wilbur i lona 'apa mea'ai.

"Savali lëmü, lëmü, lëmü!" tala a Charlotte. "E leaga le televave ma le so'ona popolevale!"

Sä tü fa'afuase'i Wilbur, tilotilo i ona itü, ona savali lëmü atu lea o ia i lona 'apa mea'ai. Na maua e ia ni fasipateta o totoe ai. Tago atu lea o ia 'ua 'ai ma folo mälie, ma toe fo'i i lona moega i le tulimanu o lona li'o. Na tapuni ona mata, ma sä lë toe pisa o ia i ni nai minute.

"Charlotte?" tala a Wilbur.

"I ö?"

"E mafai ona 'ou alu e inu sä'u susu? O lo'o totoe le suäsusu i la'u 'apa tu'u susu."

"E lëai!" 'ua mätütü lelei lou 'apa tu'u susu, 'ae moe loa. 'Aua ne'i 'e toe tautala! Moe'i'ini 'ou mata ma moe!"

Na tapuni mata o Wilbur. 'Ae tü i luga Fern mai lona nofoa lä'au ma savali 'äga'i 'i le fale. Sä tumu lona ulu i mea na ia va'ai ma fa'alogo iai.

"Manuia le pö, Charlotte," tala a Wilbur.

"Manuia le pö, Wilbur!"

'Ua te'a nai minute, ona toe fai atu fo'i lea o Wilbur.

"Manuia le pö, Charlotte!"

"Manuia le pö Wilbur!"

"Manuia le pö!"

"Manuia le pö!"

VAEGA X
'UA PÄ LE FUA LEAGA

I le tele ma le tele o aso na soso'o ai, sä nofo fa'atalitali le apogäleveleve ma lona ulu fa'atautau i lalo i le taumäfaufau o se tülaga e laveä'ina ai le ola o si ana uö. I lë 'ua 'uma ona fai o lana folafolaga 'iä Wilbur e na te laveä'ina lona ola, ma 'ua galue ai lava o ia i se tülaga e mafai ai ona taunu'u o lana folafolaga.

O Charlotte o se tasi itü'äiga manu e lava tele le onosa'i. E iloa lea i ana galuega e fai. A fa'atalitali umi lava o ia, e lele mai se lago ma 'äpilitia i lona fa'amoega. Sä fa'apea fo'i ona talitonu o ia a nofo mäfaufau umi i le puapuagatia²⁴ o Wilbur, e i'u lava ina o'o mai 'iä te ia se manatu lelei e mafai ai ona ia fesoasoani 'iä Wilbur.

I se tasi taeao i le masina o Iulai 'ua maua e Charlotte se manatu. "Oi, mänaia tele le manatu lea e faigofie!" le tala a Charlotte 'iä te ia lava. "O le tülaga e mafai ai ona laveä'ina o le ola o Wilbur o le fai lea o sina togafiti 'iä Zuckerman. A mafai ona 'ou fa'asëseina o manu laiti," le manatu lea o Charlotte, "e tatau ona 'ou mafai fo'i ona fa'asesë o tagata. E lë popoto tagata pei o manu laiti."

'Ae savali atu loa Wilbur i ona lumäfale i lea taimi.

"O le ä se mea o 'e mäfaufau 'i ai Charlotte?" le fesili a Wilbur.

"O si o'u manatu," tala a le apogäleveleve, "o tagata e fa'ase'egöfie²⁵."

²⁴puapuagatia = afflict; distress; cause pain to; trouble very much.

"O leä le uiga o lenä 'upu fa'ase'egofie?"

"E faigöfie ona fa'avalea," le tali a Charlotte.

"O se tülaga mutimutivale," tali a Wilbur ma ta'oto i lalo i le päolo o lona pä ma fai si ana moe! 'Ae nofonofo lava le apogäleveleve ma tilotilo atu 'i ai ma lona loto mutimutivale i le alofa 'iä Wilbur. 'Ua latalata ina 'uma aso o le vaitausaga mäfanafana. Sä lagona e Charlotte le pu'upu'u o aso e tatau ai ona fai o lana galuega. E laveä'ina ai le ola o Wilbur.

I lea lava taeao 'a'o moe Wilbur, na savali atu Avery Arable i lumäfale o Zuckerman, 'ae mulimuli atu i ona tua ia Fern! Sä 'u'u e Avery se lage (frog) ola i lona lima. 'A'o Fern, sä tele ni fugälä'au na ia tu'u i lona ulu. Na taufetuli atu 'ilä'ua ma tämomo'e i le umukuka.

"Fetaui tonu lava le lua ö mai ma le vela o le pai," tala a Mrs. Zuckerman.

"Va'ai i la'u lage!" tala a Avery ma tu'u atu le lage i le laulau.

" 'Ave i fafo lenä mea!" tala a Mrs. Zuckerman.