PREL Logo
PDF version (180k)

written by Kolden Manuel

illustrated by Deby Nakamura


Mahuin en

mehn Troy

Mahs mie mahuin ehu wiawi nan pwungen mehn Troy oh Greece. Koasoai pen mahuin wet wiawihda nan pahr pahpwiki samwalahro sang rehn emen ohlen Greek Homer.

Ni duen Homer, nanpwung siwed nan pwungen mehn Greece koht ohl oh lih kan. Moromor ahpw laudlahr ni ansou me Helen en Menelaus mehn Sparta e pwoahud e pirapala sang rehn Paris neihn nanmwarkihn Troy. Soaunpei sang Mycenae, Sparta, Ithaca oh weih tikitik kan iangehr pida mahuin me pahn wiawi pwehn koapwurehdo Helen. Me kahun mahuin wet iei rien Menelau-Pwutak, Agamemnon, nanmwarkihn Mycenae. Me apwalih soaunpei aluhkan iei Achilles oh me apwalih mehn nansed kan iei Odysseus sang Ithaca. Sohp kid koaunopada oh soaunpei lopw rahpw kotehlahr sedin Aegean oh sounpar eisek kilangada Troy.

Mehn Troy kan mihmi pohn dohl ileile kan wasa me ansouet Turkey. Kehl me kelepene kahnihmw wet moasulki feet 16 oh feet 20 reirei. Sounpeihn wasaht kin pei wademen ah kaiden ni mwomwen karisen soaunpei.

Mehn Greek kan ahpw wiahdahr horse tuhke pwoat sang ni kaweid en Odysseus.

Soaunpei kan ahpw pwoadilongehr loale oh luekan ahpw doudahr pohn wererail sohp kan oh mwomehdahr mwesel. Ni ahr mweselier rahpw apielongehr horse nan ihmwo, ahpw emen prist adaneki Laocoon kaparkin irail koasoaia, "Tehk mehn Greek kan menda ma re kiong kumwail kisakis kumwail tehk." Mehn Troy kan wen ahr men apielong horseo nan ahr kehlo inenen laud. Re koawehla pohn wenihmwen pidelongo pwe horse tuhkehu en kak epilong nan kahnihmwo. Ni ansou me mehn Troy kan memeihr soaunpeihn Greek kan ahpw waieisang nan horse Tuhkehu oh kalewehdi kahnihmw wet ni ahr sohte koaunopada. Mehn Greek teiko pwurodohte isikada kahnihmwo pwon. Mehn Troy ohl koaros kamakamala ah lih kan seledi. Ohlen Troy Aeneas pitsang lulda wet ih tang dewi.


1. Dahme mehn Troy oh Greek mahwin kihda?

2. Ihs me wiahda koasoai wet?

3. Ihs me adaneki Helen?

4. Ia en Agamemnon eh pwukoa?

5. Dahme mehn Greek kalowehkihdi mehn Troy kan?

6. Dahme mehn Troy kan sohte wia ihme re luhski?

7. Iawasa Troy mihmi ie?

8. Sohp depe oh aramas depe iang mahuin wet?

9. Mie mehkot kepahn karasaleng mahuin wet?


Menpihr Tuhke

Mahs mahs mie pwoapwoahud ehu me kin mihmi ekis wasa nan weihn Pohnpe, kedekedeio rahn ehu ira ahpw lemedahr irahn kolang laihd. Ira kihpenehr ara dipwisou kan oh ira ahpw mweselier, ira seiseioh lel wasa ira pahn laihd iehu ira peudakihdi werara wahro ohlo eri lusdieng laihd. Ni ansou me e mihmi nansedo ahpw ndaiong e pwoahudo koasoia, "Nahn kaleke kede meihrla pwe pehmwen de pwopwdi nan sehden oh mataih kan peilahng Pahnkedira." Liho sapeng, "Koapwoaropwoar pwe ihsohte pahn meihr de doahke sehdet." Ohlo nsenamwahu kihla e pasapengo ih eri duduseli lalaihdi ara kisin sali. Ohlo inenen wereila nansedo pwehki epil ekis mwomwin, ih eri perenkihda oh wereisang pwurodohng wararahu.

Liho mwomwohdehr oh pwangada ahpw meirlahr, pehu pa pwopw nan sehdo. Mataihn pehu peipeseng duehte gasolin e kin widekdieng nansed, ari mataihn pehu ahpw peilangehr pahn kedira. Saudeleuhr masanihete meteihn pehn liho nansedo oh likweri soukompwul en pitipit wahdo e pwoahud lih kaselelo. Soukompwul ahpw lusdahte pohn were takaio winanih, takaio dikidiktehu lel ni wahrol. Soukompwul ahpw aleier liho sapalih pahn kedira kiong saudeleur liho ira. pwoapwoahudla.

Ni ansou me ohlo pwurodong warara wahro e pwoahudo sohlahr mie. Ahpw ngildi koasoaia, "Saudelehur te me wahsang ai pwoahudo." Ohlo ahpw mwomwohd pohn werehu peipei seli lahu wahro lel wasa me e kosang iehu. Tohn wasahu ahpw pokonpene wadalahng nan ihmwarahu. Wen ohlet e nsensiwed esohla mwenge kin rahn tohto. Tohn wasaht ahpw pokon pene kin wie apwapwalih.

Kedekedeho ehu rahn pokono pil wia arail kamadipw pwehki ohlo inenen liwetalahr mehlel. Pwutak riemen ahpw mwenmweitehr lel wasa me ainpwoahto wiawi ie oh inenen mi nan ara duhpek. Ira ahpw mwondi oh koasoaia, "Ma aramas akan pweise kit, kita pahn koapwurehdo en ohlo e pwoahudo." Tohn wasaht koaros ahpw pwungkier oh kisekisehlahr perieno sang ni kaweid en tihpw pwoat.

Perieno mwengeier oh ira ahpw peiandalahr pihl pwoat peipeidek rehn tehn tuhke kan ma irail tuhke marahra de toautou. Ira wiewia met lahu lel wasakis ira ahpw kilangada tehn tuhke ehu nan pihlo ira ahpw idekehr oh esedahr me tuhkehu me marahra. Irail ahpw kohlahr pelehdi tuhkehu oh wiahda ni mwomwen menpihr men.

Nan mahnet mie wasahn aramas e mwomwohd oh pil wendi ape. Ira ahpw ekerpenehr mahnpihr kan oh usasang winerail kan oh poadokehng ni mahnpihr tuhkeht. Ni ansou me e nek pwutangko oh ohlo ahpw douda nan mahno oh pihr lahng wasa me saudeleur mihmi iehu. Ni ansou me re karanih wasahu rahpw kilangada polohn wahr ehu ahr lalaihd iangaki saudeleur. Ni en saudeleur e kilangada mahno ahpw padakiong polohn wahro ren kisekise, rahpw kisekiseier oh ahpw sokedier pohn weren saudeleur wahro. Saudeleuhr inenen peren mehlel, rahpw sapahliher pahnkedira kidiong mahno pohn en saudeleur oh liho ara wasahn meihro.

Mandahn rahno repil kohla laid, soudeleur pil iang. Ni ansou me re mweselier oh lidukan kolang idipil, en liho e pwoahudo ahpw kakeredi ara kisin lehn pohn liho. Liho ahpw nda, "Eiahri mahnet pekedier poih." Mwirin lokaia pwukat ahpw nedada pwohn lehu, oh loaloidkihda e pwoaudo. Ohlo pwedieite ndaieng en douda pwe irahn kohkohla. Liho doaudahte irail pihrieila pohn polohin wahro. Saudeleur kilangete oh koasoaia, "Kilang nei mahno dupeklahr oh pihr ieido kumwail kamwenge."

Polohn wahro ahpw kamwengeier oh mahno ahpw pihrdahr oh kohkohla. Ni ansou me mahno ileilehda ohl me ah pwoahudo ahpw pwerieisangete ni mahno oh padakiong saudeleur me e wahsanger ah pwoahudo. Saudeleur ahpw lusdahte rerer-lahte rerer-dohte mehla.

Ohlo oh liho pwureng pwurpene sang ni sawas en perieno, irail koaros pereperen.


  1. Horse en Troyo wia mehn rokla mwahu ong sounpeihn Troy kan. Mehn Pohnpei kan en mahs doadoahng-ki mahn tuhke pwehn koarokihla aramas oko loale Dahme kahreda? Soangen mahn da me keieu tohto Pohnpei?
  2. Soahunpeihn Troy oh Greece kan kin dake horse kohla mahwin. Iaduen en mehn Pohnpei kan ahr kin kolahng mahwin, dahme re kin dake? Horse pahn mwahueng wia mehn pweidaid Pohnpei?
  3. Soahunpeihko men rokla nan mehkot pwe ren kak lel ahr imwin tihtih kan. Iaduen omw pahn rokla nanwel?
  4.  Skuhlki Map:

    Troyen mahso iei wasa me Turkey mie rahn wet. Rapahkida Turkey oh Greece nan map. Iaduen omw pahn kosang Pohnpei kohlang Greece de Turkey? Wiahdi map wet nan ehu doaropwe oh kasansalehda iaduen omw pahn kosang Pohnpei dake pwoht kohla Greece oh kasalehda iaduen omw pahn kosang Pohnpe kohla Turkey iang sompihr. Mehnia me mwadang?

  5. Kilang koasoandien tangatangen Sompihr wet. Ke kak koasoanehdi pipihren sompihr ehu sang Athens, Greece kolahng Pohnpei?
Koasoandien Pipihren Sompihr

Air Micronesia

From: Ponape to Honolulu

Flight#       Leave           Arrive        Day

612            02:11p         00:48a      Monday

644            07:46p         06:18a      Thursday

United Airlines

From: Honolulu to Los Angeles

Flight#       Leave           Arrive        Day

114            09:00a         05:10p      daily

28              12:45p         08:55p      daily

196             11:30p        07:40a      daily

TWA

From: Los Angeles to New York

Flight#       Leave           Arrive        Day

904            09:15a         5:27p        daily

840            11:45a         07:50p      daily

16              10:30p         06:20a      daily

From New York to Athens

Flight#       Leave           Arrive        Day

880            05:45p         09:05a      daily


ACTIVITIES

Mesen nting a wehwehki AM de ni mensengnanpwungen lukepenpwong oh nin souas. Mesen nting P wehwehki PM de nanpwungen ninsouas oh lukepenpwong.

  • Ma ke iang pipihren sompihr nempe 612 sang Pohnpei, e pahn rotorot ni omw pahn peidiong Honolulu?
  • Mehnia rahn me ke pahn mweselsang Pohnpei ma kemen lel Honolulu ni rahn?

E kin awa 1 - 3 pwe omw kepwe kan en nekisang keseuperail kan. Ma pilmie koampoakepahmw Hawaii ah ele ke pahn men pweidiongirail rahn ehu de riau.

  • Mehnia pipihren sompihr riau sang Honolulu ong Los Angeles me pil kak iang kohla New York? Tamataman mweidohng awa 1 ong welialihn sompihr sang Los Angeles.

Ele ke pahn mwein lel New York oh kommoal rahn e kei. Eri ma ke pahn men inenteieu lel Athens, mweidohng awa 2 ong welialihn sompihr pwehki wasahn sompihr New Yorko me kalaimwun.

  • Me ke iang pipihr en sompihr 904 sang Los Angeles, ke kak lel Athens pwohngohte? Dahme karehda?
  • Mehnia pipihren sompihr me ke pahn iang sang Los Angeles ma kemen lel mwo rahn me ke mweselsang New Yorko?