adapted by Kolden Manuel

illustrated by Joy Goodenow

Nan pwuken nutrition keieu kitail skuhlkipene duen doadoahk pen mwenge nan paliwar.  Nan pwuhk keriau kitail pahn uhd kilang de rapahki soangen mwenge dah me kitail kak mengein diar oh ia wen kehl me paliwaratail pahn alehsang ehu, ehu soangen mwenge kesempal pwukat. Mwohn atail pahn skuhlki ire wet e koneng kitail en wehwehki mahs atail mehn koamwut (Digestive System).

Kitail kin rukoa kisin mwenge oh kisin mwenge kan ahpw kin mwut oh pekederdilahng nan mpwein mwenge. Wasaht kisin mwengeo kin kamwutmwut oh ahpw kin pekederla nan mwasahl tikitik. Sang wasaht me paliwaro aleda wen paun en kisin mwenge kan. Mwasahl tik ahlapki inches ehu elep sang apali lel apali oh reireiki piht rieisek. Iei nan sahl wet me keimwsekpen koamwutumwut en kisin mwenge kan kin wiawi ie. Nan mwasal wette me kin nehkpeseng dahme mwahueng paliwar oh dahne suwediong paliwar. Me mwahu kan paliwar pahn doadoahng-ki ah me suwed akan pahn pekederlahng nan mwasahl lap oh mwuhr  kohieila liki. Nam mwasahl tik mie mwomwen dihdi kei loale, mehn wai kadaneki villi iei soangen ape pwukat me kin nekpeseng me paliwar anahne oh me e sohte anahne.

Nan mpwein mwenge e kin karakarki degrees dueisek duau. Eri ma ke pahn kang ice cream laud mpwein mwengeo pahn lemwilemwirla oh sohte pahn koamwut lao e pwurehng karakarada.

Ke pahn kak esehda iren emen ni omw pahn kilang mese, me e kaselehda ni meseo iei duen iren ah mpwein mwenge.  Ni ansou me ke kin lingeringer omw mpweihn mwenge kin poh weitatala.  Ni omw pahteula omw mpwein mwenge kin poh reireila.  Ni omw pahn masepwekada omw mpwein mwengeo pahn wawaila.  Soangen mwomwen mwekid pwukat kin kak kareiong emen a soumwahuda.

Met pahn inenen kesempwal kitail en kasawih kentail kisin mwenge kan oh tehk wen nutrition me re ahneki.  Met pahn mwahueng atail mpwein mwenge de pil paliwar.  Tamataman pwe ni atail pahn nsenamwahu ah doadoahk koaros nan paliwaretail pil kin nsenamwahu.  Ihme kahrehda kitail anahne nsenamwahu oh ale mwenge konehng kan pwe kisehn paliwaratail kan en p11 doadoahk nsenamwahu. Soahng kan me kohpene oh wia doadoahk nan paliwaratail meh lik.  Meh lik pwukat doadoahkpene oh re pil anahne tihnain.  Dahme kitail pahn wia pwehn sewese irail pwukat?  Kitail pahn anahne tehk soahng me kitail kin kang nan ehu ehu rahn.

Kitail pahn anahne ale soangen mwenge pahieu wet rahn koaros pwehn sewese kisehn paliwar tohto me kedikedirepwki katakatanga mwekiden nan paliwar koaros. Pwihn en mwenge keieu iei milik.  Soangen mwenge koaros me kosang ni milik mi pahn pali wet.  Wasa me refrigerator oh kou apwal, alahldien milik kin udahn apwal mehlel.  Me keieu mwahu kitail en ale soahng me pahn kihda soangen doadoahk wette sang soangen tuhke teikan. Aramas me sohte kak diar milik anahne kang mwahmw laud pwe ren kak alehdi calcium oh protein itar nan paliwararail. Keriau, iei protein, pwihn wet iei me iangaki uduk koaros.  Kapahieu iei pilawa de cereal, Mwenge koaros me mie stahs (starge) loale.  Met duehte mahi, kehp, sawa de soahng teikan.

Aramas emen anahne ale soangen mwenge pwukat rahn koaros.  Ekei kak nda, "Mwenge pwukat me epwelen dierek oh I pahn kangete me ih mengeieng."  Met sohte pwung pwehki kitail pahn kak kadupakala kisehn paliwar tohto.   Ma kewe oh meh kan nan paliweremw sawaspene paliwaro pwon pahn nsenamwahu.

Iet akan ekei kisin mwenge me p11 dierekdahr wen lauden ehu ehu soahng kan me re ahneki ni percent.  Sang omw pahn kasawih irail pwukat ke pahn kak koasoanehdi soangen mwenge dah me pahn keieu konehng uhk.

Paliwar udahn anahne soahng pahieu kat koaros.  Ma ehu pahn sohte, paliwaro p11 pahn nsen suwed.  Iet ehu karasepen sohte itar en Vitamin A.

Sohte itaren Vitamin C

Dupek

Eri ia wen lauden ehu ehu soangen mwenge pahieu kan me kitail anahne ong paliwaratail?  Kitail anahne kang soahng 4 rahn ehu.

	WAHNTUHKE 2  uht mat 2  Oranges 2  Apples 1  cup Salad
	VITAMIN A Carrot Pwengkin Pedede

	Vitamin C Orange Pilen wahntuke Manterin Laman Memiap
	Pilawa de Cereal 1  Sansar en pilawa 1  Piskid 1/2  cup Makeroni 3/4  cup Speikdi Rais

	UDUK 5  ounces Sang metakan 2  Kutor 2-3  ounces Mwahmw 2  ounces Meat 2  ounces Nehn malek 1/3  cup Peanut 4 table spoon Peanut butter

Ma kitail pahn ale ekis sang ehu ehu songen mwenge pwukat paliwaratail kan pahn Kelail iangaki Song Kan Koaros me kin mi nan paliwaratail kat.  Ni paliwar a pahn Kelail weih pahn Kehlail oh ma weih pahn kelail a sampah pahn nsenamwahu.