skip to main contentPREL Logo
About PREL Products Opportunities News & Events Pacific Service Region PEC
PREL Logo
Home Search PREL a green bullet Educational Services a green bullet AskPREL a green bullet Site Map a green bullet
PREL Logo      
PDF version (32k)

written by Ioanis Santos

language Ponapean

illustrated by Starla Stone


Mie peneinei ehu me kin mihani pali mese en Pohnpei mahs. Emen ira adaniki, Sumunikoapinipil. Emen adanki Wahrikdam.

Sumunikoapinipil ullap en Wahrikdam. Sumunikoapinpil emen ohl me inenen kehlaihl nan Pohnpei E rasoahng kehlaihl en Eni. Peneinei wet kin koausoan palimesehn Pohnpei, nan weihu Net.

Rahn ehu ira eri lemehda irahn kalaudehla Pohnpei, ira eri tepida koasoakoa. Ira oh iangara aramas kei ahpw tapiada doadoahk. Araihl doadoahk ahpw sohte kak pweida, pwe ilok kin karakarahngepeseng ahnseu koaros. Eri rahn ehu Wahrikidam ahpw ndahiong iraihl ren awih, pwe e pahn kohla kilang dahme nan madauo nohn engiengki.

Ih eri kohieila tuhong kihs men oh kulu men ara wie pepeih, ira me kahredahr madauo ah nohn engieng. Warikidam ahpw alehte kihso Ih eri kangala. Ih eri purolongodo ullongala Kahmar oh meir. E meir pwehki ah karengekkihda ah kangala lapalahn kihso.

Iraihl sohte kakwahda ahri re wekeh, iei met me wiahda warawar me adaniki Woauhnkutoahr met lipwen araihl woakoa kutoahro. Warawar puatet uhdihdo limwahn Imwsarawi en Prohs nan Kolohira neihn Net. Iraihl wahlongala lel wasa me adaniki Roamwoadil nan koausapw Kahmar. Kutoahr moanet neihu Sauiap.

Sauiap ahpw mihmi Yap oh nah kutoahro solahr purala, ahpw idawehndo nah kutoahro lel Pohnpei oh diarada me Sumunikepinpil kemelahr. Ih eri idek ia nah kutoahro, Sumunikepinpil ahpw masakada ih eri daudihla koalupurada merin takaihn rahso oh wiahkihda emen kutoahr, ahpw kihiong Sauiap. Iei met me wiahda poh weitahta me mi rehn Kutoahr.

Sauiap ahpw inda iraihl en sarsakau ah, Sumunikepinpil nda me sohte sakau. Sauiap ahpw dokekihdi ah sokono oh nda, "iet Sakau en." Ih eri kapitada kalewen Sakauo. Ih idihong iraihl wasa Sakauo mihieu iraihl dauhrala kalewen Sakauo lel tapio.

Iraihl eri pwalangki peseng en Sauiap ah silehu, eden sile pwootet Silehniap. Re Ih mew eir ah Sumunikepinpil ape ahpw pwangalahr awih. Sumunikepinpil ahpw kadarala emen iangarako pwe en kilang. Aramaso ahpw kohla oh diarada me e wie memeir, E ahpw purodo oh ndobiong irail. Sumunikepinpil ahpw lingeringerkihda oh ndahng iraihl, ren kohla kemehla.

Iraihl ahpw kohla sauhnda uhmw ieu lau mwehl, iraihl ahpw tipwaiong takai mwehl ko nan ewehu. E ahpw pururkihda oh muskihla ekei ah e kangala ekei, Ih eri raukada oh mehla. Ih me wiahda nahna eu Eerikoa nan weihu Net, oh takai me e muskihlako me wiahda mweli me adaniki mwelihlap.

araihl eri pelehda araigl dih oh iraihl diehda dihdihn kihs ieu sang nan pungen ngihko, iraihl wiahiong pahs ehu oh rewelahng rehn Sumunikepinpil. Iraihl ahpw puroahng tapiada araihl doodoahko. Kedekede oh rahn ehu kutoahr emen ahpw pihrdo sok pohn Paipalap Sokehs, ahpw kin mihmihte mwo oh pihrdote tahr emen kemehla.

Ehu rahno kutoahro ahpu pil purodo oh dikaudo sang pohn paipo, ni ah dikoaudohu Sumunikepinpil ahpw daperete oh dapengpeseng kemehla. Ih eri ndahng nahko en wahla umunda pwalang peseng wiahda pelien Sakau silipali, iet adaraihl kau. Nahnioa, Nahnpoa oh Rohsapal.

Iraihl puredi sukala riapali ah me adaniki Rohsapalo iraihl wahla Pahnkedira rehn Saudeleuhr. nan Weihn Madolenihmw, ah Sauiap purala Yap.