| Ke
Kak Wehwehki
written
by Kolden Manuel
illustrated
by Eric woo
Mike emen ohl me kin iang doadoahk ong Government
en State en Pohnpei. Ohl menet inenen pweilaud mehlel. Nan sounpwong
ehu e kin ale tala riepwiki pahsek. Ohlet pil ese koasoanehdi duen
doadoahklahn nah mwohni kan. Iet duen ah koasoandi.
Mike koasoanehdi percent paisek pahn doadoahk
ong moauren peneinei oh pahn kin neknekla nan bank. Percent rieisek
kin koatorohrla ong mwenge, percent eisek ong ihmwenwini, percent
rieisek ong likou, oh percent eisek ong soahng teikan. Maik oh nah
kan pil kin laid pwehn seweseirail ong ni soangen anahn tohrohr
teikan.
- Ia wen mwohni me re kin nekidala nan
bank sounpwong ehu?
- Ma percent rieisek pahn kohweng mwenge,
ia pahn wen mwohni wet?
- Percent
depe me pahn kohweng ni palien wini oh ia wen lauden mwohni wet
- Ma percent rieisek pahn ong likou,
tala depe pahn pwainda likou nan sounpwong ehu?
- Mie en peneinei wet ahr anahn tohror
likin me sansaladahr powe kat? Eri tala depe pahn kohweng soangen
ahahn pwukat?
John alehda galon en gasolin limau oh ih mweselier
kohla laid. E tangatangete oh peidi kepidauhn Dawak. Ih kesedi ah
engkeo oh wereo peidilahng nan werengen kepidauo. John wie epiep
wasaht oh apiadahr perenmadau men pound 150 oh iangaki pwahlal 25.
Pwahlal pwukat wiahda pound 54.
Ansouet uho ihtikier, ahpw kesinendahte kilangada
ririn men kalaimwun ehu ah kohkohdihdo. John tengehier ririmmeno
oh apiadahr karangahp ehu oh kasuo paieu. Ni e pwurehr e netkihla
mwahmw oko koaros. Karangapo pound 98 a kasu oko koaros wiahda pound
50. John ahpw kohlong nansapw netkihla mwahmw oko.
- Ari ma galon en gasolin ehu pahn sens
98, Ia pahn wen pweinen neihn John galon en gasolin 5 ko?
- En John Perenmadauo wiahda tala $90.00,
ia pahn wen pweinen pound ehu?
- Pwahlal ko koaros pound 54. Ma pound
ehu pahn sent 45; ia pahn wen pweinen pwahlal ko koaros?
- Ma karangahp kin sent $0.60 pound ehu,
ia pahn wen pweinen karangahp me John koledio?
- Kasuohko wiahda pound 50. Ma e pahn
netla ni sens $0.60 pound ehu. Tala depe me John pahn koledihsang
ni dasuo ko?
- Ia wen pweinen seiken John ko koaros?
- Ia wen mwohni me John wihnki ni a laidet?
- John wihn de e luhs pwehki ah tangala
wasa doh oh laid ieo?
- Ma John pahn kihong nan bank percent
20% en nah mwohni ko, e pahn tala depe?
- John kihong ah nohnoh oh pahpao percent
10%, ia wen me e kihong ira?
- Ia wen mwohni me
John kolokol nan peh ko?
Jackleen, Karleen, Marleen oh Kamleen kohla rikmwangas
ni koaunopo. Jackleen rikada mwangas riengoaul limeisek, Karleen
rikada mwangas pahngoaul walihsek, Marleen rikada mwangas limengoaul
oh Kamleen rikada mwangas pahngoaul walisek. Pweki mwangas akat
ahr welek, mwangaste epwiki rieisek kin wiahda ehd moaur ehu. Ah
ehd moaur riau kin wihada ehd meng ehu elep. Re kapitedier oh karangadahr
nek oh lakapw re pahn netkihla arail mwangas oko oh mwemweit Kolonia.
- Mwangas depe me Jackleen, Karleen,
Marleen oh Kamleen rikpenehr koaros?
- Ihs me keieu rikada me tohto?
- Mwangas depe me Jackleen malaulaukihsang
Karleen oh Kamleen?
- Mwangas depe Marleen tohtokisang Jackleen?
- Ma mwangas epwiki rieisek kin wiahda
ehd moaur ehu, ehd moaur depe me arail mwangas oko koaros pahn
wiada?
- Ehd moaur riau kin wiahda ehd meng
ehu elep. ARi, ehd meng depe pahn kak kohsang ni mwangas pwukat?
- Ari ma KCCA kin elehda ehd ehu ni tala
rieisek paieu, ia pahn wen pweinen arail ehd oko ma re netkihla
KICCA?
- Ma wen mwohni wet pahn nehne pahrek
nan pwungarail. Ia pahn wen nein emen?
- Ihs me pahn keieu wihn nan irair en
net mwangas wet? pwekida?
Pwihnen minimin en mwet ehu mie. Eden pwihn wet
P.D.P. (Pehleng, Dien, Paies). Irail me towe pwihn wet iei McCooy,
Peter, Mory, Smith oh Mark. Ni ahr kin doadoahk re kin doadoahng
kihte awa limau rahn ehu. Emen kin alehte wen pweinen awa me e doadoahng-ki.
Ah pwihno pwon kin pweipweiki tala pahisek ($40) nan awa limauo.
Ari ma McCooy pahn doadoahng-ki awa riau, Peter awa siluh, Mory
pahieu, Smith limau oh Mark ehu, doadoahk wet pweida pwehki re lel
awa limau rahno. Ahpw nie me sohte lel pwehki epwelen paliwar. Ohl
me pwainrailo kihong Smith tala pahisek oh ahpw ndahieng en nek
nehkehng ienge ko mwohni ko pwe re samwalahr.
Peidek
- Pwihn en minimin en P.D.P. koledi
tala depe rahno? ___________
- Ma Smith pahn nehkpeseng mwohni ko
pahrek ong awa me emen, emen doadoahng-ki, Peter pahn naineki
tala depe? ___________
- McCooy pahn ale tala depe? __________
- Mory doadoahng kihte awa pahieu. Nah
tala depe nan doadoahk wet? __________
- Smith
pahn ale tala depe? __________
- Mark ekis soumwahu rahnet. E doadoahk-te
lel awa ehu ih kohkohla. Ia wen mwohni me pahn kohweng nah? ___________
|