written by: Elizabeth Heine
language: Marshallese
Unin An Jool Lôjet
Juon ien etto, juon emmaan
kab lio ippän erro kar jokwe ilo juon äne jidikdik. Etan löllap
eo, Lowaan. Etan lellap eo ippän, Jerata. Elap aerro kwöle im
aikuj. Äne jidikdik eo, bök em na bajjek. Mweo imeroo juön ajjuur.
Elap aerro buromöj. Epaaktok ranin Kurijmaj, a ejjelok kijerro
möñä.
Lowaan eaar etal inelok
in bukötlôk leo jein. Elap an jeraamman leo jein. Elöñ imön
em remman. Elöñ kijen möñä. Elöñ doon armej. Ej jokwe ilo eoonene
eo.
Lowaan eaar kajjitok kijen
möñä ippän leo jein. Larök, leo jein eaar kanooj illu ippän
leo jatin. Eba, "Aolep ien koj uñar jabdewöt men jän ña.
Bök ne kijöm bao em etal."
Elap an Lowaan emmönönö
kön bao eo kijerro lellapeo. Ej bar etal ienelok ñan añeo añerro.
Eaar iion juön löllap ej jekjek kane. Lowaan eaar ba, "Yokwe
eok." Löllap eo eba, "Yokwe eok. Elap wöt bao ne kijöm
ñan Kurijmaj." Lowaan eba, "Koj mool."
Lowaan im löllap eo etto
aerro bwebwenato. Lowaan ej kennanek löllap eo kön aerro lellap
eo ippän jerata. Ej kennaneke kön an leo jein jeraamman.
Löllap eo eaar ettoñ im
ba, "Juon men inaaj kennaanek eok, im ejjelok juön ejelä
kake." Böklôk bao ne kijöm im lelôk kijen rimmenanuwe ran.
Elap aer ijol bao, ak ejjelôk kijeer kiö. Rimmenanuwe ran, jet
armej uddik, ak ranijta."
Ekaburörö mejän Lowaan
ke ej roñ naan ko. "Ta koj mool ke rejelä anijinij!"
"Lukkuun mool. Ñe
emöj aö juok wöjke e, kwonaaj lo köjam eolôk ñan mweo imweer.
Konaaj deloñ lôk ie."
"Kwonaaj lelôk bao
ne. Konaaj ba ren lewaj juön iep jidikdik. Kein anijnij ko rej
päd iloan. Böktok iep eo ñan ippa."
Ebar kaburörö mejän Lowaan
ke ej roñ naan ko. Elap an kalmänlokjen mool ke jaab ke! Eba,
"Inaaj kömman äinwöt am ba."
Löllap eo ej juok wöjke
eo. Ej kwalôk köjem eo ñan Lowaan. Juön köjem edik. Lowaan ej
jibwe bao eo im toballôk ilo roñ eo lôk.
Jiljino emmaan jiddik
rej etok im wönmae. Ruo ne aetokäer. Eaetok kilan böräer. Aetok
löñlôk at ko aer. Ainikieer äinwöt ainikien leddik jiddik.
Raar ba, "Letok ne
kijim bao. Lewaj marmar e maröm."
Lowaan eba, "Ijjab
könaan marmar. Ikönaan iep in anijnij eo amieañ. Letoke bwe
in lewoj bao e."
Armej jiddik ro redike
bebe eo. Rerool im etal jän Lowaan. Reba, "Enaaj kijkan
bao en!"
Juon iaereañ eba, "Jen
lelôk iep en. Ejaje wäween köjerbale. Innäm enaaj letok bao
en." Lömaro jet reba, "Emman bebe in."
Juön iaan armej jiddik
ro eba, "Lewaj iep ne." Lowaan eaar böke iep eo. Ear
lelôk bao eo.
Lowaan ej walôkliñtak.
Eaar lelôk iep eo ñan löllap eo. Löllap eo ej ettöñ im ba, rimmenanuwe
ran renaaj kañ bao en, ñe emaat emöj.
Löllap eo eba, "Itok
kejro lale iep e mök. Konaaj konono naan kein ñan iep ne."
Löllap eo ej unoojdikdik ñan Lowaan. "Iep ne enaaj kömman
äinwöt am jiroñe. Konaaj bar ba naan kein." Ej bar unoojdikdik
ñan Lowaan. "Innem enaaj böjrak."
Lowaan ej katak kilen
an köjerbal iep eo. Eba, "Ikönaan bwe lio ippa en lo iep
e." Eaar bök iep eo im ettör.
Eboñ ke ej töbarlôk mweo
imön. Lio ippän ej jañ. Emarôk im ejjelok möñä.
Lowaan eba, "Kwon
jab jañ. Juön e menin jeraamman. Konaaj mönönö toon wöt am mour."
Loowan ej konono naan
ko. Möñä im, aolep men in aikuj ko aerro raar waloktok. Elap
aerro mönönö. Epojak jabdewöt ñan ranin Kurijmaj en. Erro ar
jab kiki boñön eo joñan aerro mönönö.
Raan eo juön, Lowaan ebar
bukötlôk leo jein. "Ta ne kwobar aikuji kiö?" Leo
jein eaar kajjitök.
"Kwomarön ke ja itok
ippatok ñan änen änemro?" Wajjiköt? "Leo jein eaar
kijjitök." Lowaan eba, "Eor juön men ikönaan kwalôk
ñan eok."
Erro etal. Leo jein elap
an ilbök. Rökääl im aiboojaj aolep men imweo. Möñä ko renno
tata eor. "Kwaar böki ia men kein?"
Lowaan ejaje en et joñan
an emönönö. Ej böktok iep eo. Ej konono jet naan. Möñä im aolep
menin aikuj rej walôktok jän iep eo. Lellap eo ippan ij lilôk
ñan ro riaikuj.
Elap an bwilöñ leo jein
Lowaan. Elap an könaan iep eo. "Enaaj kejkan bwe in böke?"
Larök, leo jein Lowaan eba, "Imaroñ ke ja böke iep ne iomwin
wöt juön raan?"
Lowaan elömnak, "Larök
ekübbon, ijoke eaar naajkid eö. Ña ejjab kübbon. Inaaj lelôk
mokta iep en ñane."
Larök, leo jein, ebök
iep eoim rool ñan añeo änen. Eba, "Kiö aolep men ikönaan
renaaj walok. Moktata inaaj kajjitök kön möñä. "Ej konono
naan in onijnij ko." Aolep kain möñä raar lutöktok jän
iep eo. Raar kobrak mweo. Aolep armej raar kanne iep, kilök,
banennoor im jebe ko. Raar lutöklok im töbar äneo änen Lowaan.
Lowaan eaar ettör im bök
iep eo. Eaar konono ñan iep eo, im eaar böjrak. Eaar böke iep
eo im jeblaak ñan mweo imön.
Juön wa eaar emmaan iarin
äneo. Leo waan wa eo, Liktak, eaar roñ kön iep eo. Eaar ba,
"Ikönaan lo iep eo." Eaar pukötlôk Lowaan. Eaar kajjitök
iep eo.
Lowaan eaar kwalôk iep
eo ñane. Eaar konono ñan iep eo im ewalôktok möñä. Liktak eba,
"Kwokönaan ke wiakake iep ne ñan ña?" Lowaan eba,
"Jaab."
Liktak ej jeplaak. Elap
an lömnak kön iep eo. Eba, juön raan inaaj böke iep en, ijoke
enaaj ewi kilen aö böke?"
Juön lukön boñ, ekar marok
jilöñlöñ. Liktak eaar ilôk ñan mweo imön Lowaan. Lowaan im lellap
eo ippän raar kiki im ettoñ. Liktak eaar böke iep eo im jerak
jän äneo.
Liktak elap an emmönönö.
Eba, "Kiö aolep men ko ikönaan renaaj töprak. "Meneo
moktata inaaj kajjitök kake ej, jool." Liktak ej jino an
konono naan in anijnij ko, im elutöktok jool. Jeela ro raar
kanne iep, külök, banennoor, jebe im raar aolep lutöklôk. Liktak
ejaje ta eo enaaj ba bwe en böjrak an lutöktok jool. Aolepän
wa eo im obrak kön jool. Ejino lutöklôk ñan lojet.
Wa eo ejino an douj. Eaar
tuññulallôk, tuññulallôk, epäd ikibin lometo.
Jool eaar lutöklôk wöt
jän iep eo. No ko rellap raar böktoböktak jool eo ñan aolep
lometo ko.
Iep eo ejjänin jemlôk
an lutöklôk kön jool. Eñiin unin an jool lojet.
ACTIVITIES
I. Readi kajjitök kein im lömnak kaki ñan am kwalôk uwaak eo am jän
am kar readi bwebwenato eo.
A. Wön eo eaar kömman bwe lôjet en jool? Ta unin am lömnak bwe e
eo?
B. Ewi iaan Larök ak Lowaan kwöj lömnak kokönaan bwe en kar kwe?
Etke?
C. Töre et eo Liktak eaar böke iep in anijnij eo jän mweo imön Lowaan
im men, im etke?
D. Konañin ellolo ke rimmenanuwe? Ewi aetokäer ilo an bwebwenato
in kwalôk?
E. Ewi wäween am lömnak kön bwebwenato in? Emool ke? Eriap ke?
F. Ta ko renana kab ta ko remman im emöj am katak kaki ilo bwebwenato
in?
II. Readi naan kein rej laajrak ijin ilal. Uköt naan ko im melelier
rej äinwöt juön im kömman lain ñani.
| anijnij
rimmenanuwe
Kurijmaj
liktak |
koot
ekkopäl
armej jiddik
Tijemba 25 |
III. Material: Pepa, pinjel im yardstick ak ruler.
Juön maañ/kimej/nok/alal/to. Maañ eo 2 ne aetok. Kimej 6 in.
aetok. Nok eo 4 in. aetok. Alal eo 3 in. aetok. To eo 2 in.
aetok.
Ñan rukaki eo: Maañ eo, kimej eo, etc. kwe eo koj joñi kadede, bwe
ajri ro ren kab joñi im kömmane graph eo aer make ekkar
ñan jonan aetokan men ko kajjajo. Elaññe rejjanin jelä kömman
graph, ekwe katakin er mokta jän aer köjerbal material
ko. Kömman am example na ion board eo.
IV. Readi naan kein ijin ilal. Uköti ñan naan eo ejimwe im jipeel
eo ejimwe.
jinjina ________________
juod ________________
kouj ________________
id ________________
katkil ________________
pei ________________
looj ________________
V. Jän am readi bwebwenato eo, komaroñ ke kwalok melelein naan kein,
jän nömba juon lok ñan nömba jiljino. eo.
B. Juön naan eo ej kwalok kön ial in itoitak.
C. Jet naan ko rej kwalok kön jikin ak äne rot.
D. Juön naan eo ej kwalok ta eo koj ba ñan armej eo koj iione.
E. Jet naan ko rej kwalok jekjekin rimmenanuwe ro, kab ta kajoor
eo epäd ippäer.
F. Juön naan eo ej kwalok dettan Lowaan bwilöñ.