translated by Elizabeth Heine

illustrated by Calvin Fujioka

Juon iien ekar or juon bao muîe jidikdik. Ke bao eo ekar ruprup jän lep eo, ekar ejjelok pein. Etan bao eo Tiko.

        Tiko ekar jab maroñ ekkäke äinwöt bao ko jet, ijoke ekar maroñ al äinwöt bao ko jet. Tiko elap an inepata.

        Tiko ekar jab jerata. Bao ko jeran rekar kanooj joij ñane. Ilo jibboñ rej kälok ñan wöjke ko reîîap.

        Rej kätokätak ilo ra ko. Rej kappok leen wöike ko.

        Ilo jota, rej jepîaatok ñan ippän Tiko. Rej böktok elön kain leen wöjke. Rej böktok libbiruk in kütaak, köûûat, kab biñbiñ im bar elöñ kain. Rej liîok ñan Tiko.

        Tiko eîap an mönönö ñe ej lo bao ko jeran. Elap an kammoolol er kön aer jouj ñane. Ej ba, "Ijaje ta eo inaaj lewöj wönaan jouj in ami ñan ña. Bao ko jeran Tiko raar ba, "Jab inebata, ta komeîokîok ke eor juon naan ej ba, wöûaan jouj wöt jouj."

        Juon raan Tiko eaar kölmänlokjen innam ba, "Iokwe tok kar juon peiu pä kooî, bwe in kar kälok ilo mejatoto ûe eââan an buîu. Bwe in kar kälok ioon wöjke kaû im ioon jikin kwelok kaû îok!"

  Juon boñ, elur im eââan lañ, Tiko eaar ilbök im ruj. Juon ainikien edik im mera eaar koruji. Tiko eaar kopeîîok mejän. Eaar lo juön bao eokkuaad an lale. Eaar ba, "Ña bao eo rej ûaetan rianijnij. Imaroñ köââan jabdewöt men. Kwaîok mök juon men eo koköûaan bwe in köââane?"

        Tiko ekemenmej tok kar köûaan eo an. Eba, "Iköûaan bwe en or peiö, ijoke en pä kooî." Iien eo wöt, ruo pä kooî rej kätok im päd ilikin Tiko. Raar erromaak ilo meran in allöñ. Tiko erom mejän im îak reitok, ejako rianijnij eo.

        Tiko ej kotak pein. Ej bikbik. Eilbök ke elöñjak jän laî im piklok. Eaar kälok ioon wöjke ko raittok. Mar ko redik raar äinwöt juon nuknuk maroro emöj erlokwe ûa ilaî. Bok eo ej kabole äneo, äinwot juon juanin ialo ej päd itörerein juon nuknuk emera an buîu. Eîap an Tiko emmönönö ke ej kälok.

        Tiko eaar jokadikdik laîtak. Eaar jok iturin bao ko jeran. Raar ba, "Eîap an utieej buruöm kön pä kooî kaûe peiâ. Kwaar köûaan bwe kwön äinjuon jän kem, könke koköûaan bwe kwön eââanîok jän kem." Naan in wöt raar ba, innäm rökälok.

        Tiko ekar ba, "Pä kä peiü rökajoor. Imarön kälöñîok äinwöt juon toorlöñ. Pä kä peiü rej make wöt aiboojoj ilo laî in. Jera emmen rökälok jän ña. Elap aö jerata. Ta wunin aer etal? Ta wunin aer illu? Ta eo enana ilo äinjuon?"

        Juon raan, eaar lo juon eââaan ej jijöt inabjan âweo imön. Ekar äj kilök im iep. Leo ej mejän buromöj. Tiko eaar kätok ñan raan wöjke eo. Eaar kalok ñan ra eo epaaktata ñan îeo. Eaar ba ñan îeo, "Etke kwöj buroâöj?"

        Leo eaar ba, "O bao jidikdik eû, ajri eo nejü eîap an nañinmej. Eîap aö jeramöl. Ijjab maroñ wia limen uno bwe en maroñ äjmour."

        Tiko ear lömûak. Eaar ba, "Iaikuj jipañe. Inaaj leîok juon iaan kooî kooî kä peiü.

        Leo eaar ba, "Ijjab jeîä enaaj iaan aö kammolol iuk! Kokanooj emmol kön aâ jipän eö. Kwaar lomooren ajri eû nejü."

        Leo im bao eo eîap aerro ilbök. Îeo ej ba, "Lale mök! Juon ûe kool kilmeej ipeiüâ."

        Tiko elak reitok, juon kooî kilmej. Kooî eo ekilmeej ej pinejjenkwan kooî eo eaar tüâ.

        Aolep raan Tiko ej jipañ ro rijeramöl. Aolep iien ej tüâi juon kooî kooî, juon kooî kilmeej ej waîok im binejjenkwan. Tiko eaar wiaiki elöñ men. Juon raan eaar wiaiki jilu tole. Eaar liîok ñan juon ajri ejeramöl.

        Bar juon iien eaar lelok juon kein äj nuknuk ñan juon löîîap ejerata. Im juon iien, juon kamböj ñan juon rieoñöd ekönaan peîok ilometo.

        Äliktata eaar leîok kooî kooî eo äliktata ipein ñan jiroñ eo ej pojak in mare. Kiiö aolep kooî raar oktak im kilmeej wöt. Tiko eaar jab äinjuön jän bao ko jet jeran.

        Tiko eaar puköt bao ko jeran. Eaar kälok ñan wöjke ko reîîap, ijo rej kwelok îok ñane ilo boñ. Tiko eaar lömûak im ba, "Wön ej ba renaaj iokwe eö?"

        Bao ko jeran Tiko raar kanooj möûöûö ke raar loe. Raar ekkelok kön lemöûöûö. Raar ba, "Kiiö äin kwe wöt kem? Tiko eaar baräinwöt möûöûö. Eaar jab maroñ kiki. Eaar kememejtok ladik eo nejin riäj iep eo ejeramöl, löîîap eo ejerata, im aolep armej ro eaar jipañ er.

        Tiko eaar ba, Änbwinin bao ko jera, rej äinwöt änbwinnü. Ijoke, lömûak ko am rej jab äinwöt juon.

I. Jet kein kajjitök ilaî. Riiti bwebwenato eo ippaâ make, mokta jan aâ uwaaki kajjitök ko.

A. Etan bao eo bwebwenato in ej kennaan kake, kab ta eo eaar jab maroñ köââane äinwöt bao ko jet?

B. Tiko ekar jerata ke? Ebajeet?

C. Meñe Tiko ekar eââan an bao ko jeran lale, ak ta eo eaar jab jemîok an Tiko köûaan?

D. Ke eaar töprak köûaan eo an Tiko, ta naanin katak eo an bao ko jeran ñane im eaar jab meîokîoke?

E. Kwaîok mök jilu iaan men ko rej kalikar ke Tiko eaar jouj ñan ro iet?

II. Riiti kajjitök kein im uwaaki jän am make lömûak ak jelä.

1. Eor ke kain armej rot in im ejibikbik ej pad epaake âweo iâöâ?

2. Ewi wäween aer maroñ ellolo aer menin aikuj?

3. Eor ke iaer ej ilok ñan jikin jerbal? Kain jerbal rot?

4. Ta eo ellukkuun aorök im bwebwenato in ej kennaan kake?

III. Riiti naan kein im köââan îain ñan naan ko ilo jeje A im meîeîeier rekkar ñan naan ko rej laajrak ilo jeje eo B.

A ettöûak ekkuaad erromaak bikbik kamböj

B bao kooî kapen kiki mäj

IV. Riiti jentej kein im puköt naan eo enañin äinwöt naan eo eor îain iuâwin, ijoke eoktak meîeîe ko aer jän doon. Jeje ko imaantata ilo kajjojo naan rej uköt meleleier.

1. Ña iköûaan jeîä juon naan eo enañin äinwöt rool. Ajri ro eîap aer köûaan ikkure kake.

2. Nä ikoûaan jeîä juon naan eo enañin äinwöt maat. Ej waîok ilo kijeek.

3. Ña iköûaan jeîä juon naan eo enañin äinwöt îaan. Wa eban ettör ñe emaat.

4. Ña iköûaan jeîä juon naan eo enañin äinwot koon. Juon alal kwöj köjerbal ñan waini im ni.

5. Ña iköûaan jeîä juon naan eo enañin äinwöt joon. Kwöj uwe ie.

6. Ña iköûaan jeîä juon naan eo enañin äinwöt kaal. Elön jidduul ie.

7. Ña iköûaan jeîä juon naan eo enañin äinwöt naan. Juon ek. Jet jikin jejjab möñä könke e baijin.

8. Ña iköûaan jeîä juon naan eo enañin äinwöt tuuj. Kwöj etetal kake.

9. Ña iköûaan jeîä juon naan eo enañin äinwöt buuj. Ej ba ñiao.

10. Ña iköûaan jeîä juon naan eo enañin äinwöt kään. Kwöj bök aâ aikuj kake.