PREL Logo
PDF version (100k)

Picture

Picture

Eew me eew ekkewe fénú nón Micronesia raa iteféúnó reen ekkóóch mettóóch. Ewe fénú Ponape aa iteféúnó ree usun tettenin néúúr kewe nanmwareki iká pwan ewe sókkun sakaw raa kan fééri fansoun aar kamatup. Iwe, nge Palau me Yap raa iteféúnó reen néúúr kewe mwooni. Néúúr keei mwooni raa sókkofesen nón ekkóóch napanap. Nge toori ikenáái iir mei chék chúwen éúchchááni iká néúnéw nón ekkóóch éérenien fénúweer. Iwe, eei eew pworaus sipwe anneaani usun pworausen ewe mwoonien Palau.

Picture

Nóómw, nóómw, aa nónnómw eew pwúpwupwúnú me emén néúúr áát wóón ewe fénú Palau. Ewe mwáán emén chóón attaw. Non eew ráán ewe saam aa ereni néún we áát pwe epwe fiti ne nó attaw. Nupwen aar akkattaw, ewe mwáán aa fókkun ménúúnú. Iwe aa ereni néún we áát, "Pwata sise ne mwo nó ekis aséésé wóón enaan eew fénú pwún ngaang úwa mwochen ekis annut." Iwe, raa pwopwuta ne féffétún ngeni ewe fénú.

Iwe, nupwen aar toori ewe fénú, ewe saam aa annut. Nge ewe áát aa etinong kukkunow wóón ewe fénú. Nupwen aa kan feffetan wóón ewe pi, aa fókkun meseik ne cheei ekkewe machchang. Iwe aa kan angeei ekkóóch faaw pwe aa kan moneei ngeni ekkewe machchang. Ekkewe faaw aa kan ááiá ne móneei ngeni ekkewe machchang aa men ningééch. Iwe aa kan angeei ekkóóch ekkewe faaw aa uwaanong nón aan we chúúk pwe epwe uweei ne etiwu wóón waar we. Ewe áát aa fókkun pwaapwa ne kukkunow neeppien ewe fénú.

Picture

Nupwan aan niwiniiti waar we, nge saman we aa fen nenó me annut. Iwe saman we aa ereni pwe repwe ne niwiniiti fénúweer we. Nupwan aar we féffétún sefaan ngeni fénúweer we nge ewe áát aa kan pwan móneei ekkewe machchang raa kan assito mwiriir. Iwe ina atun ewe saam aa eis ika meeta kewe a kan ááiá ne móneei ngeni ekkewe machchang. Iwe ewe áát aa era pwe ekkóóch faaw a uweei me neeppien ewe fénú.

Iwe, saman we aa katon ekkewe faaw, iwe aa ereni ewe áát pwe esapw faaw ekkewe pwe ekkewe mwoonien Palau. Iwe aa ereni ewe áát pwe esapw chúwen no móneei nó ekkewe faaw. Aa pwan ereni ewe áát pwe iten ekkewe faaw Chelebucheb, Kldait, me Bachel. Ewe áát aa fókkun máirú pwe ese pwan sineei pwe ekkóóch mettóóch mei fókkun éúcheeá ekkewe. Iwe raa féffétún ngeni fénúweer we nge ewe saam aa ekieki pwe repwe pwan niwiniti ewe fénú. Ewe saam aa mwochen pwe repwe pwan nó angeei ekkóóch ekkewe faaw.

Iwe, nón eew ráán raa pwan niwiniiti ewe fénú, nge rese chúwan kúna. Ewe fénú esapw eew fénú pwe emén iik mei fókkun watte nge aa máár fetin iká petewen wóón.

Iwe, nupwen aar niwin sefán, ewe saam ese fókkun pebhókkún. Ii aa fókkun asonopa ewe fansoun mesemwmwan reen aan ese etinong wóón ewe fénú. Iwe nge aa kan chék nikitaanó pwe itá epwe chúwen feteei. Iwe, aa kan chék fanefananó. Nge ekkewe nussun faaw raa uweei mesemwmwan aa fis pwe moonien Palau. Iei usun pworausan neepwopwutáán ewe mwoonien Palau.

Picture

Teacher:
1. Makkeei ekkeei kapas wóón kaat.

nanmwareki           ningééch

kamatup                fétún

mwooni                 ménúúnú

féffétún                 pwúpwpwúnú

2. Eppietá ekkewe kapas pwe ekkewe chóón sukuun repwe kúna iwe ka apasa eew me eew.

3. Chóón sukuun repwe apasa ngiingiin eew me eew mwúrin oómw apasa.

4. Aweeweei ekkewe kapas.

5. Chóón sukuun repwe néúnéw ekkewe kapas nón kapasattam.

6. Eis iká menni fénú nón Micronesia aa pwisin wor néún mwooni. Ekis pworaus ngeniir reen namwotan ika eúcháán ewe mwoonian Yap me Palau.

7. Annea ewe pworaus ngeni ekkewe chóón sukuun.

Activity #1: Discussing
1. Ifa ewe mettóóch Ponape aa itefeuno wóón?

2. Ifa itan ekkewe samwonún Ponape?

3. Ifa itan ewe mettóóch Yap me Palau ra itefeuna wóón?

4. Meet pwopwun aan ewe saam me néún we áát toori ewe fénú?

5. Meeta ewe saam aa fééri nupwan aar toori ewe fénú? Nge ewe áát?

6. Meeta we ewe áát aa kan fééri neeppien ewe fénú?

7. Meeta ewe saam aa ereni néún we áát nupwan aan kan móneei ekkewe machchang ngeni ekkewe faaw aa uweei me neeppian ewe fénú?

Picture

8. Meet ewe saam aa ekieki nupwan aa kúna ekkewe faaw?

9. Meeta aa fis nupwan aar pwan niwiniti ewe fénú?

10. Meet ómw ekieki ekkewe néúnew repwe fééri iká pwe iwe re niwin nge ewe fénú mei chúwan nómw?