Eew me eew ekkewe fénú nón Micronesia raa iteféúnó
reen ekkóóch mettóóch. Ewe fénú Ponape aa iteféúnó ree usun tettenin
néúúr kewe nanmwareki iká pwan ewe sókkun sakaw raa kan fééri
fansoun aar kamatup. Iwe, nge Palau me Yap raa iteféúnó reen néúúr
kewe mwooni. Néúúr keei mwooni raa sókkofesen nón ekkóóch napanap.
Nge toori ikenáái iir mei chék chúwen éúchchááni iká néúnéw nón
ekkóóch éérenien fénúweer. Iwe, eei eew pworaus sipwe anneaani
usun pworausen ewe mwoonien Palau.
Nóómw, nóómw, aa nónnómw eew pwúpwupwúnú me emén
néúúr áát wóón ewe fénú Palau. Ewe mwáán emén chóón attaw. Non
eew ráán ewe saam aa ereni néún we áát pwe epwe fiti ne nó attaw.
Nupwen aar akkattaw, ewe mwáán aa fókkun ménúúnú. Iwe aa ereni
néún we áát, "Pwata sise ne mwo nó ekis aséésé wóón enaan
eew fénú pwún ngaang úwa mwochen ekis annut." Iwe, raa pwopwuta
ne féffétún ngeni ewe fénú.
Iwe, nupwen aar toori ewe fénú, ewe saam aa
annut. Nge ewe áát aa etinong kukkunow wóón ewe fénú. Nupwen aa
kan feffetan wóón ewe pi, aa fókkun meseik ne cheei ekkewe machchang.
Iwe aa kan angeei ekkóóch faaw pwe aa kan moneei ngeni ekkewe
machchang. Ekkewe faaw aa kan ááiá ne móneei ngeni ekkewe machchang
aa men ningééch. Iwe aa kan angeei ekkóóch ekkewe faaw aa uwaanong
nón aan we chúúk pwe epwe uweei ne etiwu wóón waar we. Ewe áát
aa fókkun pwaapwa ne kukkunow neeppien ewe fénú.
Nupwan aan niwiniiti waar we, nge saman we
aa fen nenó me annut. Iwe saman we aa ereni pwe repwe ne niwiniiti
fénúweer we. Nupwan aar we féffétún sefaan ngeni fénúweer we nge
ewe áát aa kan pwan móneei ekkewe machchang raa kan assito mwiriir.
Iwe ina atun ewe saam aa eis ika meeta kewe a kan ááiá ne móneei
ngeni ekkewe machchang. Iwe ewe áát aa era pwe ekkóóch faaw a
uweei me neeppien ewe fénú.
Iwe, saman we aa katon ekkewe faaw, iwe aa ereni
ewe áát pwe esapw faaw ekkewe pwe ekkewe mwoonien Palau. Iwe aa
ereni ewe áát pwe esapw chúwen no móneei nó ekkewe faaw. Aa pwan
ereni ewe áát pwe iten ekkewe faaw Chelebucheb, Kldait, me Bachel.
Ewe áát aa fókkun máirú pwe ese pwan sineei pwe ekkóóch mettóóch
mei fókkun éúcheeá ekkewe. Iwe raa féffétún ngeni fénúweer we
nge ewe saam aa ekieki pwe repwe pwan niwiniti ewe fénú. Ewe saam
aa mwochen pwe repwe pwan nó angeei ekkóóch ekkewe faaw.
Iwe, nón eew ráán raa pwan niwiniiti ewe fénú,
nge rese chúwan kúna. Ewe fénú esapw eew fénú pwe emén iik mei
fókkun watte nge aa máár fetin iká petewen wóón.
Iwe, nupwen aar niwin sefán, ewe saam ese fókkun
pebhókkún. Ii aa fókkun asonopa ewe fansoun mesemwmwan reen aan
ese etinong wóón ewe fénú. Iwe nge aa kan chék nikitaanó pwe itá
epwe chúwen feteei. Iwe, aa kan chék fanefananó. Nge ekkewe nussun
faaw raa uweei mesemwmwan aa fis pwe moonien Palau. Iei usun pworausan
neepwopwutáán ewe mwoonien Palau.
Teacher:
1. Makkeei ekkeei kapas wóón kaat.
nanmwareki ningééch
kamatup fétún
mwooni ménúúnú
féffétún pwúpwpwúnú
2. Eppietá ekkewe kapas pwe ekkewe chóón sukuun
repwe kúna iwe ka apasa eew me eew.
3. Chóón sukuun repwe apasa ngiingiin eew me
eew mwúrin oómw apasa.
4. Aweeweei ekkewe kapas.
5. Chóón sukuun repwe néúnéw ekkewe kapas nón
kapasattam.
6. Eis iká menni fénú nón Micronesia aa pwisin
wor néún mwooni. Ekis pworaus ngeniir reen namwotan ika eúcháán
ewe mwoonian Yap me Palau.
7. Annea ewe pworaus ngeni ekkewe chóón sukuun.
Activity #1: Discussing
1. Ifa ewe mettóóch Ponape aa itefeuno wóón?
2. Ifa itan ekkewe samwonún Ponape?
3. Ifa itan ewe mettóóch Yap me Palau ra itefeuna
wóón?
4. Meet pwopwun aan ewe saam me néún we áát
toori ewe fénú?
5. Meeta ewe saam aa fééri nupwan aar toori
ewe fénú? Nge ewe áát?
6. Meeta we ewe áát aa kan fééri neeppien ewe
fénú?
7. Meeta ewe saam aa ereni néún we áát nupwan
aan kan móneei ekkewe machchang ngeni ekkewe faaw aa uweei me
neeppian ewe fénú?
8. Meet ewe saam aa ekieki nupwan aa kúna ekkewe
faaw?
9. Meeta aa fis nupwan aar pwan niwiniti ewe
fénú?
10. Meet ómw ekieki ekkewe néúnew repwe fééri
iká pwe iwe re niwin nge ewe fénú mei chúwan nómw?