EWE TIKIT MEI EINEMWEI

retold by Rioichy Johnny
illustrated by Peter Saffery

PREPARATION FOR READING
Teacher: 1. Makkeei ekkeei kapas aa mak faan wóón kaat:

a. tikit
b. feefin
c.  kónik
d. uute
e. chuuk
f. mwáán
g. pwuupwu
h. sáát

2. Eppietá ka apasa ngiingiin ekkewe kapas.

3. Chóón sukuun repwe apasa ngiingiin ekkewe kapas.

4. Eis iká chóón sukuun mei weeweti meinisin ekkewe kapas. Aweeweni menni rese sineei.

5. Chóón sukuun repwe néúnéw ekkewe kapas nón kapasattam.

6. Apasa iká makkeetá itanapan ewe pworaus wóón ewe pinakpot.

7. Kopwe ais iká meet aar ekieki epwe fis reen ewe itenap.

8. Annea ngeniir ewe pworaus.

Nóómw, nóómw, aa nónnómw emén feefin woón ewe fénú Yap Eey feefin mel wor eew oan atake ao nomw wóón eew chuuk. Ily mel pwúpwpwúnú, nge pwunuwan we ese kon nap aan nónnómw reen non lmweer we, pwún ao chék nap aan nónnómw nón eew utten mwaan. Eel feefln ao kan chék kuk mwéngé iwe ao kan woano reen pwúnuwan we nón ewe uut. Iteltan ráán ao kan no kút eneer mwengé me nón oar we atake Iwe, nupwen ao kan niwin me non oar we atake, ao kan weneiti cew kónlk pwe ao kan túútú nón.

Nón ewe kónik ao kan túútu nón mel wor emen tikit. Eel tikit ao kan nónnómw non ewe kónik, nge fáán ekkóóch ao kan pwan etiwu nón ewe sáát. Eel tikit mel fo"kkun sineenap mááchik. Iteitan ráán nupwan 'áan ewe feefin kan etto túútú nón ewe kónik, nge ewe tikit ao kan chék k'ákkatón. Nón eew ráán nupwen aan ewe feefin pwan ettó túútú, iwe ewe tikit ao etto itlnó neepee-kin ewe feefin.

Iwe, ewe feefin ao ereni ewe tikit, "Ese , fókkun tuufich pwún ngaang mel wór pwunuwei." Iwe, ewe tikit ao pénúweni, ao op,asa, Ngaang mel tóóngeni nilenó pwunuwómw no."

Nupwan aan ewe feefin ettina ewe ekkei a kúna pwe esapw emén tikit ewe pwe emen enuwen mel fókkun mwaaneech. Ii aa wesewesen acharawak senl pwúnúwan we. Iwe, ewe feefin ao fókkun peengngaw reen iwe ao ekieki pwe epwe ne fókkun pwunuweni.

Mwúrin chék nge ewe feefin ao ereni ewe tikit, "Iká pwe wesewesen pwúngún neetipómw pwe sipwe pwúpwpwúnú, iwe kópwe achóó cho ngenl meet kópwe tóóngeni nilenó pwunuwei we. Nge iká kóse tóóngeni meni sisapw tóóngeni pwúpwpwúnú." Iwe ewe tikit ao penúweni, ao apasa, "Nge pwata nge úpwe fókkun so"tuni úkúúkun ááy tóóngeni."

Iwe, ewe feefin ao fókkun niwókkus iwe ao pwúpwpwúchéér, iwe ao so seni ewe kónik, Ao ongeei pisekin kewe, Ga sá ngeni imweer we. Iwe, ao nónnómw tóóri ao pwin, iwe ao annutunó. Nupwan aan annut, ao tan pwe ewe tikit ao ettó chuuri, iwe ao apasa, "Kóse mwóchen kópwe kan pwá á tó ú pwe mwó kan erenuk? Ngaang úwa fen chuuruk me nón ewe kónik, nge iwe kaa sú senley, Iwe, iei ú pwe ne erenuk pwe ngaang ú fókkun pe reemw nge iká kóse kan mwóchen sipwe ne pwúpwpwúnú."

Óóch napanap mel kan fiffis pwe iká ewe mwáón e nómw nón utten mwáón, nge pwúnúwon ao fééri óóch napanap mel ngaw, iwe nakkich ekan ettó eni anon ewe mwaan mwenge. Iwe, nge eel napanap ese fen fis, ina pwópwun ewe rnwaan ese sineei pwe pwunuwan we ao kirikiringngaw ngeni. Nón eel fansóun ewe tikit ao chék kan ekkettó reen ewe feefin.

Nómw, nómw, nón eew pwinln ewe tiklt ao erenl ewe feefin, "Ngaang úpwe ne nienó pwunuwómw we." Iwe, ewe feefin aa apasa, "Nge pwata mei fókkun ééch." Me mesemwmwan aan epwe ne ráán, ewe tikit aa pwan niwinnó nón ewe kónik.

Nón eel ráánin Ga fen pwan sereni aan ewe mwáán nó attaw fiti pwan ekkóóch pwan chienan mwaon. Iwe, ewe tikit ao etiwu chék mweteri ewe mwáán nilenó.

Iwe, chienan kewe raa niwin pwe raa uwoanong ewe mwoan pwe ao pe. Seni eel fansoun, ekkewe mwaon meinisin raa kan pwan nómw non ewe uut ra mwittir chék niwiniiti imweer pwe raa fókkun nuwokkus. Emen me neein ekkewe mwóón ao etinó reen ewe feefin pwe aa nó ereni pwe pwúnúwan we aa pe.

Iwe, nupwen aan ewe feefin rong ewe rworaus, ao fókkun pwaarwa pwe repwe ne pwúpwpwúnú me ewe tikit. Seni eel fansoun ewe feefin me ewe tikit raa pwupwpwunu. Iei neesópwonóón eel pworaus.

ACTIVITIES
I.  MULTIPLE CHOICE/SELECTING

Skill: Recalling Fact/Remembering
1. Ewe __________ aa kan nó fóóri aan we atake wdón ewe chuuk.
a.    mwáán
b.   tikit
c.    feefin
d.   áát

2. Ewe mwáán aa nómw nón nupwan ewe tikit aa chuuri pwúnúwan we.
a.    imweer we
b.   ewe pwuupwu
c.    ewe uut
d.   ewe fáán

3. Ewe tikit aa akkoomw chuuri ewe feefin me
a.    nón ewe atake
b.   nón ewe pwuupwu
c.    wóón ewe pi
d.   wóón ewe chuuk

4. Akkaewin aan ewe feefin chuuri ewe tikit aa fókkun __________.
a.    pwaapwa
b.   kechiw
c.    nuwokkus
d.   neetipengngaw

5. Nupwan aan ewe tikit nu ewe mwáán, ewe feefin aa fókkun ___________.
a.    nuwokkus
b.   pwaapw
c.    sengiseng

6. Ewe tikit aa nu ewe mwáán me
a.    wóón aan
b.   wóón chuuk
c.    nón sáát
d.   nón imwan

7. Ewe feefin aa mwochen pwúnúweni ewe tikit pwe aa fókkun _________
a.    pisekisek
b.   atééch
c.    tipachchem
d.   mwittir

8. Ewe tikit aa men sinenap ne __________
a.    taikú
b.   atake
c.    mááchik
d.   féér kéén

II. DECODING EXERCISE

Teacher: Kopwe annea ekkewe kapasattam pwan ekkewe ruu kapas fáán. Ekkewe chóón sukuun repwe fini iká menni kapas epwe pwúng aan epwe nómw wóón ewe nain. Nengeni ekkewe ruu aweewe fáán.

Aweewe:    1. Ewe kófi ese __________ pwe ese kú ewe sitoof.
a.    pich
b.   pwich

2. Ekkewe __________ raa men tongofengen.
a.    pwiipwi
b.   piipi

1. Ewe chukó aa __________ nón ewe iimw.
a.    faas
b.   fás

2. Ewe __________ wóón ewe irá aa turutiw.
a.    fáás
b.   fas

3. Ewe mwiich epwe _________ kunók 10:00 ikenáái.
a.    sár
b.   sáár

4. Ewe __________ aa men fókkun ken.
a.    saar
b.   sar

5. Ewe nengngin aa mééni eché ikenáái.
a.    kúús
b.   kuus

6. Ewe áát aa niapa eew __________ ikenáái
a.    kúús
b.   kuus

7. Ewe mwiichan __________ repwe toori Moen ikenáái.
a.    keen
b.   keen

8. Neei we saar mei __________ aa torunó.
a.    keen
b.   Ken

9. Ewe rais ese mwo ___________.
a.    kuk
b.   kúk

10. Ewe konaak mei ___________ áá pe.
a.    kúk
b.   kuk