written by Rioichy Johnny
designed and illustrated by Donald L. Buchholz

Nóómw, nóómw, nón eew fansowun aa nómw emén áát itan Mike. Eey áát Mike ese fókkun mwochen epwe wor énnúk. Iteitan ráán inan we aa kan ereni, "Kopwe fééri ómw angaang. Kosapw fiwu. Kopwe aramasééch ngeni chienomw kúkkún pwan mei watte. Kosapw fókkun chipwang. Kopwe achoocho káeé óómw nesen. Kosapw asoonapa mwéngé mei anné. Kopwe fókkun fééri wiisomw. Kosap fééri eey pwe kopwe fééri enaan."

(Meet, mei wor aramas aa kan pwan apasa ngonuk ekkeey sokkun?)

Nón eew ráán Mike aa pwúpwpwúchéér. "Meet Pwópwun," iiy aa apasa. "Ngaang mei sineey meet úpwe feeri. Meet pwopwun úpwe fééri pwúngún ekkeey énnúk? Ngaang úse saani énnúk."

Nón eew ráán inan we ao apasa, "Kopwe fééri pwúngún énnúk pwún mei éúcheea."

"Ngaang uwa ekiekii pwe ese wor namwoten énnúk ngeni kiich," Mike aa apasa. "Nón eew ráán úpwe feinnó towaaw. Ngaang úpwe kútta eew neeni ese wor énnúk pwe úpwe pwaapwa."

(Meet ómw ekiekii mei wor namwoten énnúk ngeni kiich?)

Iwe, Mike aa angeey wan we efóch kúkkún pwoot, iwe aa seinó towaú, towaú. Iiy aa toori ekkóóch fénú nge meinisin ekkewe neeni mei wor aar énnúk. Iwe, aa pwan chék sópweenó aan we sááy.

Nón eew ráán, Mike aa kúna eew kúkkún fénú. Ewe fénú aa men fókkun ningééch. Ewe fénú aa wor eew nóómwun mei watte pwan wor pi arossetin.  Mike aa weneiti ewe fénú, iwe aa úraatá waan we kúkkún pwoot. Iiy aa fetán fein neemenen ewe fénú nge ese kúna mwo emén aramas. Ewe fénú ese wor arawas aa nónnómw woon.

(Meta ómw ekiekiiy pwe mei wor énnúk wóón eey fénú?)

Mike aa fókkún pwaapwa aan epwe ne nómwónó wóón ewe fénú. Iiy aa kinikin únúman núú pwan kini ekkóóch feún uuch pwe aa ocheey. Aa pwan ékúúetá aan we ekkey, iwe aa annutunó neeppien ewe fénú.

Nón ewe pwinin, ewe ásápwáán aa men fókkún péchékkun. Ewe nóó aa fókkún watteetá, iwe Mike aa súú seni ewe pi pwe aa nó wopw nón eew pwaang. Nón ewe keif ese chéchchén, iwe Mike aa pwan annutunó.

Neesossor Mike aa nena nge ese chúwen kúna waan we pwoot pwe aa pásenó. Nge ewe sossoran ao men fókkún núwa. Iwe, Mike aa chék nóómwónó wóón ewe fénu.

Mesemwmwon, Mike aa men fókkún pwaapwa. Ese wor emén aa toongeni ereni, "Kopwe chék pwáátá me kunók wonu. Késapw mwéngé watte." Ieey eey sokkun Mike aa fókkún saani reen aan ese wor énnúk.

Nge iiy aa ééch epwe wor emén repwe kan pworaus fengen, tattakir fengen, iká kukkunou fengen. Iiy aa fókkún pwos are metip.

Iiy aa chómmóng anan mwéngé. Aa pwan wor neenien aan annut. Ese wor maan mwacho epwe pwan toongeni afeiengawa are ese pwan wor ooch énnúk. Nge, aa chék pwos pwe iiy chék ákkánáámén wóón ewe fénú.

Nón eew ráán efóch pwoot waan emén áát aa toori ewe fénú. Mike aa nikesássátiw neepi pwe aa nó souni. Mike aa kékkééri ewe áát, "Ngaang úwa fókkún pwaapwa óómw eey toori ikeey. Ieey sipwe ne nómw fengen wóón eey fénú.

Iwe, ewe áát wóón ewe pwoot aa eis, "Mei ééch eey fénú reen asóósó?"  "Ewer," Mike aa pénuweni. "Eey fénú aa men fókkún ééch. Mei wor mwengé, kónik, pwan chómmóng iik arossetin. Ese wor maan mwacho. Ákkáewin mettóóch aa ééch eey fénú; ESE WOR ÉNNÚK. Kiich sia toongeni fééri mettóóch meinisin sa mwochen wóón eey fénú.

Iwe, ewe áát aa úráátá waan we neeppien ewe fénú. Iwe, aa apasa, "Iteey Chris. Iká pwe wesewesen mei ééch eey neeni, iwe úpwe ne nómwónó re reemw.

Iwe, nón ewe ráánin Mike aa fókkún asukosuk ne amonnatá sakkopaten mettóóch. Iiy aa pwan aiti Chris sakkopoten angoong reen aan epwe sineey.  Iiy aa kinikin núú, kotur cheew wóón ewe ooch, antios wóón ewe ooch, iwe aa fókkún niap chómróng iik me nippach. Iiy aa pwan kini ekkewe uuch, aa ékúútá aan ewe uumw. Aa túkúmi ekkewe mwéngé nón chéén uuch, uaanong faaw wóón ewe ekkey nón ewe uumw, uaanong ekkewe mwéngé nón ekkewe chéén uuch wóón ekkewe faau, iwe aa pwénúúngeni chéén uuch unusen ewe uumw. Ieey usun aan we amonnatá.

Iwe, nupwen aa ipwét eneer kewe mwéngé, raa kan mwémwmwéngé nge kan ak kapworous. Raa kan pwan akkatakirikir me kékkéén. Iir raa fókkún pwaapwa pwe ese wor emén aa ereniir óóch mettóóch repwe fééri.  Ese wor aa apasa, "Aa toori fansaun annut, iká oupwe nim mwirin ámi mwéngé."  Mike me Chris raa fókkún pwaapwa pwe ese wór énnúk, iwe iir ra chék toongeni fééri meet raa mwochen fééri.

Iwe, sorotá pwan nón ewe eew ráán raa pwan chék mwéngé nussun eneer kewe mwéngé. Nón ewe eúnúngátin ráán aa it enner kewe iik, iwe raa chék ún núú pwan mwéngé uuch. Nón ewe erúwanún ráán, eneer we uuch aa arapakkan epwe ne it, nge únúmeer kewe núú ao it. Nón eey fansoun, nakkich ra chék mwéngé fetán nimengngawen ekkewe chúún iik. Nóóng ika nóóng raa chék soofetán nón péén chéén eneer kewe mwéngé me péén ekkewe núú.

Iwe, ina atun Mike aa kééri Chris pwe repwene nimeti ewe neeni. Iiy aa tuuwetá eew aar pwangen pii, iwe aa oturanong ekkewe piipi, iwe aa ireenó. Ikkewe péén núú raa chék anoppatá pwe repwaapw fiisi.

"Ewer, ngaang úwa pwan echik," Chris aa pénúweni.

Iwe, Mike aa apasa, Ieey óómw fansoun kopwe ne nó attaw anach iik.  Ngaang úpwe nó kút anach uuch pwan kút únúmach núú pwe een kose to wóón núú. Kopwaapw káeé nessor."

"Ngaang úsapwattaw," Chris aa pénúweni. "Een chék kopwe fééri meinisin. Ngaang úsapwmwo fééri óóch."

"Een kopwe káeé attaw, káeé teeta wóón núú pwe ina manawach na," Mike aa apasa.

"Ennet úsapw," Chris aa apasa, "Een ka fen apasa mesemwan pwe ese wór eñnúk wóón eey fénú. Meet pwopwun úpwe káeé ekkana? Een kaa fen sineey, iwe kopwe chék fééri meinisin."

"Ewer, nge kopwe chék áninnis ne kút mwéngé," Mike aa apasa. "Een kopwe pwan áninnis ne nimenim. Ngaang chék úwa nim nanew, iwe een kepwe áninnis neesor."

"Aapw, ngaang usapw," Chris aa apasa. "Ese wór óóch énnúk usun ena. Ngaang úsapwangaang. Een kaa fen sineey attaw pwan sineey téété núú. Een chék kopwe fééri ekkana nge ngaang úpwe chék kan mwéngé.

Ina, atun Mike aa soong iwe aa arorroch aan pworawus ngeni Chris. "Kosap mwo ani ekis mwéngé iká kose áninnis! Mike aa apasa, "Ekkey mwéngé esapwonomw," Chris aa pénúweni.

"Ekkeey mwéngé eneey pwe ngaang uwa fééri," Mike aa pwan apasa.

"Ngaang úpwe chek mwéngé," Chris aa pwan apasa.

"Een mei chipwang, ese wór ómw ánninis, ina úpwe nniuk," Mike aa apasa. "Ekkey mwéngé eneey, pwan eey fénú fénúweey pwe ngaang úwa toori akkoomw."

Chris aa apasa, "Een ka men mwaken. Een kaa apasa pwe ese wor énnúk-un ikeey. Nge ieey aa chómmóng omw énnúk. Meet pwopwun úpwe ausening ngeni óómw eñnúk?"

Chris aa chék mémmóót nge kakkaton Mike. Iwe, Mike aa ereni Chris, "Ngaang úwa pwan echik, nge ifa usun een?"

"Een kose aúsening ngeni ááy énnúk." Mike aa apasa, "En kopwe echik.  Kopwe angeey wóómu na pwoot ko súúnó. Ngaang úse pwan mwo ekie-kii.  Nge iká kopwe nómw, kopwe chék aúsening ngeni ááy énnúk."

Mike aa chék apasa nón awan nge iiy mei pwan mwúnúnó me mwúrin Chris. Iiy epwe pwos pwe esapw wór chienan ne nónnómw.

Chris aa chék fanéfanenó nge nengeni chienan we Mike. Aa pwan nenneewú nón ewe sáát pwan nengeni ningééchún ewe fénú. Iwe, aa apasa, "Pwata aa wór énnúk? Pwata sise chék feeri meet sia mwochen?"

(Meet een ka ekiekyyi? Aa ééch epwe wór aar eñnúk?)

Mike aa ekiekiiy pwe pwokiten iir ra rúémén aa ééch epwe wór énnúk.  Nón ewe eew wiik iiy chék ánáámén ese pwan nomwot epwe wór aan énnúk.  Nge pwokiten aa wór chieneey aa ééch epwe wór wóóch énnúk pwe áám me rúémén aipwe aúsenninga.

I. Comprehension Activities:

Teacher: Ewe sense epwe pworawus ngeni ekkewe chóón sukuun reen pénúwen ekkeey eis. Ekkewe chóón sukuun raa pwan toongeni makkeey pénuwan iká pwe iir mei toongeni mak.

Kapas eis:
1. Ifa áán inen Mike kewe énnúk?
2. Pwata Mike aa súúseni imwan we?
3. Ifa usun fénúwan Mike we? Kopwe ekis aporausa.
4. Pwata Mike aa saani ewe fénú?
5. Meeta kewe aa ééch epwe wor wóón fénúwan Mike we?
6. Iia we Mike aa kan kút anan ia?
7. Pwata Mike aa mwochen Chris epwe pwan sineey attaw me kinikin núú?
8. Pwata Chris aa chipwang káeé?
9. Pwata Mike aa chipwang amwéngééni Chris.
10. Mei ééch epwe wóór aar énnúk? Pwata?

II. Other Activities: Pwan ekkóóch mettóóch ekkewe chóón sukuun repwe feeri.
1. Chóón sukuun repwe pworaus usun ekkeey sókkun énnúk
    (1)énnúkún neeimw.
    (2)énnúkún sukuun.
    (3)énnúkún wóón aan.
    (4)énnúkún pioing.
2. Ekkewe chóón sukuun repwe chúngaani nioosun eew énnúk iwe raa aweewe ngeni chieneer kewe.
3. Meet sókkun énnúk kopwe toongen feeri ika een me chienom we ou nómw wóón eew té.