retold by Alvios William
illustrated by Starla Stone

Mei wor emén sounpetáák aa kan afanafan fetán wóón ewe fénú. Nón eew atun aa pwiniiti, iwe aa kútta ekis neeni epwe annutenó ie nón ewe pwinin. Nón ewe pwinin mei fokkun kuchuuchu faan nááng pwan fókkun kiroch iwe aa ekis nónilnen. Iwe nge mwirin ewe atun aa kuna ekis saram. Ao fetáneiti toori aan aa kúna eew kúkkún iimw.

Ao fetán ngeni ewe iimw iwe aa fichifich wóón ewe asam. Iwe emen mwáán aa suuki ewe asam.

"Nepwong, annim. Ngaang úwa rúkónó nge kose mwochen upwe ne mwo onnutenó reemw nón eei pwinln?" ewe sounpetáák aa tungóreei ewe mwáán.

"O! Ngaang úwa men fókkun mwochen ánisuk nge ennet ese mwo wor ekis neeni kopwe toongeni aséésé ie pwún imwem eei úkúúkúm chék me pwúnúwei me nel keei," ewe mwáán aa úreni'. 

Iwe ewe sounpetaak ao pwereseni ewe iimw'. 'Sounpetáák, mei wor ,eew watteen iimw e nomw neein ekken'á irá, eén mei toon-geni annuteno ie," ewe mw'áan ao keeno mwi-'' rin ewe sounpetoak'.

"Kinissou chaapwuur ngonúk!" ewe soun- petoak ao penuwen ,n,geni ewe mwaán'.

"Nge sounpetáák," ewe mwaan ao kéérse-foanni, "Use sinel ika kopwe ekieki'. Mei wor enu non ena iimw'. "

Ewe sounpetaak, aa aro tipe-mw'ár'ámwar nge ao chek pwerenó. Ese mwochen aan 'épw'é kunekun énu, nge ao chek osupwpwang reen lo 'épwé annut ié.

Ao toori ewe iimw, toonong nón, iwe aa ékúetá eew watteen ekkei nuukenapan ewe iimw'.  Ewe sounpetoak aa móóttiw unukkun ewe ekk'éi iwe ao kan akkanneia neun we pwuk.

Atun aan ewe sounpetook akk'ánn'éi'á neun we pwuk ngk!"ek!" aa rong pungupungun foan tangon 'o"óch mettooch'. Iwe ao nenó ao kúna emén watteen kottu mei chón. Ewé káttu ao fetan fóch ngeni ewe ekkey. Ao toonong kooneno woon ekkewe emwuch non ewe ekkey. Ao newenewen ngeni ewe mwaan iwe ao pwereno moottiw unukkun pecheen'. "Kaa chek witi Emet ika ao pwer'étó," ao kee ngeni ewe sounpetáák.

Ewe soupetáak!"k ao dro plireir nge aa chék eménúngngawenó nee annea neun w,e p,wuk. Ese mwo pwennino nge ao pwan rong pungun fáán tangan emén kottu pwe ao pwan war. Ewe ao woreto e okomw seni ewe akkoomw'. Ao pwerenó toonong non ewe 'ékk'éy kóónenó non. Ao pwan newenewen ngeni ewe sounpetáák ekkura ngeni ngiin iwe ao pwereno móóttiw únúkkún ewe emén'. "Meet sipwene feeri nge-ni eey aramas?" ao ais ngeni ewe emen'.

"Witi , ngeni Emet iko ao war," ewe aeme nun ao pénúwen ngeni.

Ewe mwáán, pwan émenungngowénó ché,k. Iwé épwe ne ru nge ao pwan pwéretó emén nge ina epwe nénnéén emén watteen kówu nge cho"nékkik inisin. Iwe ewe káttu ao pwan pweréffo"cheiti ewe ekkei'. Ao angeel ékkewe emwuch mei ku onoonó'. ,I,wé ao ettina meson kewé ngeni ewé sounpetoak, pwan ek,k,ura ngeni ngiin kewé iwe ao pweréno pwan móóttiw únúk- kun ekkéwe ruwemen. ''

"Meet sipwe ne feeri ngeni ateei?" aa ais ngeni ekkewe rúwemén. "Pwata lel u fan-engeni?"

"Sipwe chék witi ngeni Emet iká ao war'," ékkéwe raa erá.

Iwé ewé sounpetáák aa fo"kkun nuwókkus. Aa nennefetán ese kuno Emet'. Iwé aa erá, "Iká Emet ao wor uwa ureni pwe ngaáng u nomw ikeel nge lao nó."

Aa mwetéri chék oan wé pwótou iwe aa nekésess'áowow non ewé osam amorukoono".

Comprehension Questions:

1. Pworausen ié eei pworaus?
2. Meet eey sounpetáák é kon fééri?
3. Ifa usun neetipan eei sounpetáák non ewe pwinin?
4. Meet ao kuná?
5. Pwatá ewe mw'a"ón esé ámeru ewe sóunpétáok!"k?
6. Ia aa nó méúr ia?
7. Meet ao feeri aan wé ao toonong non ewe iimw?
8. Óómw ekieki pwe wesewesen e"nú ékkewe kattu?
9. Epwé pwatá rese ocheel ewé mwáán?
10. Epwe le wé iton Emet?
11. Are pwé ewe sounpetáák esé suu seni ikewe lé, nge meet epwé fis ngéni?
12. Fitemen ekkéwé káttu re pwéréto reen ewe sounpetoak?
13. Iká pwé één ewe sounpetáák meet kopwe feeri?
14. Epwe meet pwópwun óán ékkéwé káttu kan ekkurá ngiir ngeni ewe sounpetoak?
15. Meet ewé sounpetoak é ér,éni ékkewe káttu pwé répwe ereni Emet iká aa war?
16. Ia ewe sounpetoak ao no la?

Locating Facts:

Kútta ekkeei sentencés mé non eei pworaus.

a. Menni sentence é aposa pwé mei kiroch non ewé pwinin?
b. Menni sentence é apasá pwé ewé sounpetáák esé kuná no onan 1'á epwé pwéréno ia?
c. Menni nain é era pwé ewe mwaan áa aiti ngeni ewé sounpetoak eéw iimw?
d. Menni nain é era pwé ewe sounpetáák ao chek pwereno non aan tipémworamwar?
e. Menni sentence e erá pwe ewe káttu ao kóónenó non ewé ékkei?
f. Menni nain e apasa pwe aa pwan war emén káttu nge nénnéén emén kowu?
g. Menni sentence e apasa pwe ewe káttu e ánóónó ekkewe émwúch mei kú?
h. Menni nain e pwaari ngonuk pwe ewe sounpetáák aa nó seni ewe imw?

Arranging Plots:  Makkeei ekkeei sentences wóón éche taropwe iwe kaa fichietiw nón strips iwe kaa ngeni eew me eew group repwe atettenni nón tettenniir me nón eei pworaus.

1. Emén sounpetáák aa kan afanafan fetán wóón eew fénú.
2. Eew ráán aa pwiniiti iwe aa kút neeni epwe annut ie.
3. Aa kúna saramen eew iimw.
4. Aa tungóreei minnekká imwan ewe pwe epwe annutenó reen nge ese wor neeni.
5. Aa nó nón eew iimw neein ewe irá.
6. Aa pwereto emén káttu kóónenó wóón ekkewe émwúch nón ewe ékkei .
7. Ewe kóttu aa móóttiw únúkkún ewe sounpetáák iwe aa erá pwe epwe chék witi Emet.
8. Mwirin aa pwan war emén káttu nge aa akamw seni ewe aeménún.
9. Aa toonong kóónenó nón ewe ekkei.
10. Ewé kattu ao ékkura ngeni ewe sounpetáák ngiin.
11. Aa pwerenó móóttiw únúkkún ewe sounpetáák iwe ao ureni pwe épwé witi Emet.
12. Aúnúménún káttu aa pwereto toonong nón ewe ekkey,
13. Aa áni ekkewé sópwun emwúch mei kú.
14. Aa emerettina mesan me ekkúra ngiin ngeni ewe sounpetáák.
15. Aa erá ewe sounpetáák epwe chék witi Emet.
16. Ewe sounpetáák aa erá pwe repwe ereni Emet iká aa war pwe aa nó.
17. Ao su seni ewe iimw.

Activities for Children

1. Pwomwoni eei pworaus (Dramatization).
2. Chúngaani eew nioos me nón eei pworaus. (Draw a scene of the story).
3. Makkeei ekis pworausen ewe nioos ke chúngaani, (Describe the picture).
4. Makkeei eew pworaus nge repwe ááiá idea seni eei pworaus. (Write a similar story).
5. Fééri eew kachitoon eei pworaus. Appi ngeni ekkewe ekkóóch mwiich. (Make a video tape of the story and show it to other children).

Cloze Exercise

"Nepwong annim sounpetáák," ewe _______ aa kapwong ngeni.  "Nepwong __________.  Ngaang úwa rukónó nge ___________ mwochen úpwe ne mwo __________ reemw nón eey pwinin?" __________ sounpetáák aa tungóreey ewe __________."O! Ngááng úwa men __________ mwochen anisuk nge ennet _______ mwo wor ekis neeni __________ toongeni aséésé lé pwún __________ eey úkúúkúm chék me __________ me ney keey," ewe _________ aa úreni.

Iwe ewe _________ aa pwereseni ewe iimw." _________, mei wor eew watteen ___________ e nómw neein ekkena __________, een mei toongeni annutenó _________," ewe mwáán aa kéénó __________ ewe sounpetáák.

"Kinissou chaapwúúr_______!" ewe sounpetáák aa pénúweni _________ ewe mwáán.