written
by Rioichy Johnny
illustrated by Chris Layne
PREPARATION FOR
READING
Teacher:
1. Makkeey ekkeei kapas wóón
kaat.
chipwang rongorong
kieki pwúpwpwúchéér
apatapat arochongngaw
rááningngaw niieei
chéchchén tiparoch
2. Eppietá eew me eew kewe kapas ka eisini
ekkewe chóón sukuun iká ra toongeni apasa ngiingiin.
3. Anisi ekkewe chóón sukuun reen menni kapas
rese sineei ngiingiin.
4. Eis weewen ekkewe kapas. Kopwe eis iká ra
toongeni kúna menni kapas neein ekkewe kapas asan mei ruu kapas
nón.
5. Chóón sukuun repwe néúnéú ekkewe kapas nón
kapasattam.
6. Annea ngeni chóón sukuun ewe pworaus.
Nóómw, nóómw, aa nónnómw emén mwáán itan Tamis
me pwúnúwan we itan Fenisa. Iir raa kan nónnómw nón imweer we
eew chék kúkkún aa minen nóómw aa nómw ara-pakkan ngeni chék sáát.
Nón fansoun ráán ééch, imweer we aa fókkun
ééch. Ósun aa féér seni chéén núú, iwe aa men fókkun apatapat.
Tamis aa fókkun saani aan epwe kan aséésé nón nón fansoun ráán
ééch.
Nón fansoun rááningngaw, imweer we aa fókkun
ngaw. Mei wor eew pwaang wóón ósun imweer we. Fansoun rááningngaw
aa fókkun nich imweer we. Ráán aa toonong me nón ewe pwanng wóón
ewe óós.
Fáán ekkóóch nupwan aa pwúng ráán aa nichchitiw
non kieer kewe. Kieer kewe aa fókkun chéchchén. Fáán
ekkooch aa nichchitiw wóón Tamis nupwan aan annut. Tamis aa kan
chék mar seni ewe nich iwe aa kan pwan sópweei nó aan annut.
Faan ekkóóch aa kan pwan nichchitiw wóón Felisa. Felisa
aa kan fókkun soong.
"Tamis!" Felisa aa pwúpwúchéér. "Een
ka fókkun chipwang. Fééri ósún imwach eei! Eúwetá eew mei fé!
Pwata aa iei me óómw eei chipwang?"
Felisa aa men arochongnqaw pwan neúwómóng ne
pwora us. Tamis ese saani eei sókkun. Ii ese mwo saani ooch mettóóch.
Ii ese pwan saani angaang.
Nón eew ráán, Tamis aa fókkun chipwang reen
ewe sókkun. Iwe, aa angeey aan we cheew aa feinseni imweer we.
Ii aa fókkun chipwangepwe chúwan rongorong ewe sókkun ngiingiin
pworaus. Ii aa pwan chipwang reen akkúné chómmóng. Iwe, nupwan
aa kan feffatan neepian ewe fénú, aa kan aturu aan we cheew. Ii
aa fókkun saani attaw. Ii ese niap chómmóng iik. Ii aa chék mwochen
katon nón ewe sáát pwan ekkewe nóó. Ii ese chúwan mwochen rongorong
aan Felisa pworaus.
Iwe, nón pwan eew ráán Tamis aa nó pwan attaw.
Ii aa niapa emén iik mei watte nón aan we chew. Ii aa apasa, "Felisa
epwe ne fókkun pwaapwa reen niapei eei iik. Eei iik aipwe ne senieni
fansoun aam mwéngéén nanowas."
Mwúrin chék, ewe iik aa apasa, "Tamis,
kosapw niieei reen óómw kopwe anieei!"
Tamis aa fókkun máirú. Arapakkan epwe aturanó
ewe iik.
"Meeta? Ié we aa kapas? Ié we aa apasa
ewe?" Tamis aa eis.
Mwúrin aa pwan rong sefáán ewe méngúúngú. Ewe
iik aa apasa, "Tamis, kosapw niieei. Ngaang samwonún iik
meinisin. Kosapw niieei pwún ngaang úpwe ngonuk óómw mwochen.
Een ka toongeni erenieei meet óómw mwochen úpwe efisingénuk. Kose
mwochen kosapw niieei."
Tamis aa kan ekkekiek. "Meeta Felisa epwe
ne apasa? Áám mei mwochen mwéngé iik. Ngaang úse mwochen rongorong
aan Felisa pworaus. Meet ngaang úpwe ne fééri?''
"Ngaang úwa sineei meet úpwe toongeni fééri,"
Tamis aa ekieki. "Ngaang úpwe toongeni tingór eew iimw
mei fé. Felisa aa mwochen imweni eew iimw mei fé."
Tamis aa ereni ewe iik, "Een mei toongeni
ngenieei eew imweei mei fé?"
"Ewer, fókkun ennetin," ewe iik aa
apasa. " Mwútngenieei úpwe ne nó. Kopwe ne niwin nó ka nó
katon imwómw na."
Iwe, Tamis aa waatiw ewe iik nón ewe sáát.
Ewe iik aa apasa, "Kinisou ngonuk, Tamis. Een emén
mwáán mei fókkun ééch."
Tamis aa sááfóch ngeni imweer we. Ii aa kúna
eew kúkkún iimw mei fé. Ewe iimw aa fé ósún we chéén núú,
ese chúwan wor ese pwang wóón ewe óós. Ese chiwan no mwó nge wór
óóch pwang wóón ewe óós. Felisa aa fókkun pwaapwa.
"Oo, Tamis," neminnewe aa apasa. "Pwata
iei mwitirumw ne awúúta eei iimw mei fé? Ennet aa men ningééch
eei iimw. Ngaang úwa fókkun saani."
Iwe, Felisa aa sóóng ngeni Tamis. "Tamis,
een emén mwáán mei tiparoch. Ewe iik aa eisinuk meet óómw
mwochen. Een ka tingor eew kúkkún iimw. Ngaang úwa mwochen
eew iimw mei watte. Ewe iik aa toongeni ngenieei eew iimw mei
watte. Pwata iei tiparochomw?"
Neminewe aa fókkun néúwómóng ne kapas. Tamis
ese fókkun saani aan we néúwómóng ne kapas. Ii aa angeei y aan
we cheew aa ánnifseni. Ii aa feitiw neeppi arosset. Ii aa kan
aturu aan we cheew nón ewe sáát. Mwúrin, aa kúna ewe iik aan sáátó.
Ewe iik aa kúna Tamis, iwe aa sááto arapakkan ngeni.
"Tamis, pwata usun kopwe napanapan soong?"
ewe iik aa eis.
Tamis aa ereni ewe iik, "Pwúnúwei
we aa fókkun soong. Ii aa fókkun kapas chómmóng ngenieei. Ii aa
saani eew iimw epwe watte. Neei iik, kose mwochen kopwe efisngenieei
áái eei pwan mwochen."
Ewe iik aa fetán seni. Iwe, aa apasa, niwinnó,
ka nengeni. Óómw na mwochen epwe pwan fis ngonuk."
Tamis aa nikesessánó reen imwan we. Ii aa kúna
eew iimw aa watte seni ewe mwan. Ewe iimw aa fókkun ééch pwan
fé ósun. Felisa aa fókkun pwaapwa. Ii aa tattakir pwan kékkén.
Ii aa fót irá núkún ewe iimw. Ii aa pwan féúféú kiekien nón imweer
we.
Fetán, fetán, mwúrin ruu maram, Felisa ese
chiwen nó pwaapa. Iiy ese chúwan takirikir are kékkén pwe aa chék
sossoong ngeni Tamis.
Nón eew ráán aa apasa, 'Tamis, eei iimw
ese chúwan no ééch. Ngaang úwa pwan mwochen eew epwe watte. Ngaang
uwa mwochen imweni eew nge epwe nampa eew nón unusan fénúfaan.
Konenó pwan ereni ewe iik usun ááy eei mwochen."
Tamis ese chúwan mwochen nó ereni ewe iik.
"Ewe iik esapw chúwan mwochen," ii aa apasa. "Ewe
iik epwe fókkun soong."
Felisa aa fókkun soong. Neúan ne pworaus aa
fókkun néúwómóng. "Tamis, een mei chipwang. Een mei
pwan tiparoch."
Tamis aa mafeneti ewe iik pwan niwokkusiti
Felisa. Iwe, aa angeei aan we cheew aa feitiw arosset. Ii aa kapas
pweteete chék ne kééri ewe iik, "Mr. Iik, Mr. Iik, kose mwochen
kopwe ne pwan tongeengenieey ááy eey mwochen."
Ewe iik aa rongorong iwe aa sááto. "Meeta
óómw na mwochen, Tamis?" ewe iik aa eis.
Tamis aa fókkun sááw. "Ngaang úwa fókkun
tipis ngónuk. Pwúnúweei we ese fókkun pwaapwa. Ii aa kapas chómmóng
ngenieei. Néúwan ne pworaus aa fókkun watte. Ngaang úse fókkun
saani. Kose mwochen kopwe ne pwan afisingenieei pwan eew imweni
mei fé. Ii aa mwochen imweni eew nge epwe nampa eew watte nón
fénúfaan."
Ewe iik aa eitaatá úkún we me nón ewe sáát
nge kan pwepwpwááni ikewe ie. Iwe, aa apasa, "Tamis, keneenó
reen imwomw we kaanó katon."
Tamis aa niwin sefen pwe aa nó nengeni imweer
we. Iwe, aa kúna pwe aa winiti eew iimw mei mes mei kúkkún. Wóón
ósun aa wor eew pwaang mei watte. Ráán aa chék pwúngúnóng nón.
Iwe, ii aa nengeni Felisa. Felisa ewe mwo apasa
eew kapas reen aan epwe soong pwe aa chék fanefanenó.
I. COMPREHENSION QUESTION: Discussing/Asking
Question
1. Ia we Tamis me Felisa ra kan nónnómw ia?
2. Meet raa ááeá reen ósun iimweer we?
3. Ia aa nómw ia imweer we?
4. Meet sókkun mwáán Tamis?
5. Meet sókkun feefin Felisa?
6. Meet pwópwun aa ééch nón imweer we fansoun ráán ééch?
7. Meeta ewe iik aa ngeni Tamis reen aan we tingór?
8. Pwata Tamis aa saani attaw?
9. Meeta ewe iik aa meefi reen aan Tamis we éúnúngatin tingór?
10. Meeta aa fis reen aan Felisa we tipemmóng?
II. OTHER ACTIVITIES: Retelling
1. Eppietá eew me eew kewe faché (4)
nióós ka eisini emén me emen epwe apwóróusa ewe nióós reen meet
aan chechchemeni seni ewe pworaus.
2. Kopwe pworaus ngeni ekkewe semiriit reen meet aa fis ngeni
ekkewe pwúpwpwúnú pwókitan aan ewe feefin tipemmóng.
3. Kopwe eisini ekkewe semiriit iká mei piin fis ngeniir eei sokkun
iká fis nón aar famini. Eis iká meet aa fis neesópwdnóón; ééch
iká ngaw.